Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Prokowo

Kod obszaru:

PLH220080

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

885,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment terenu o urozmaiconej rzeźbie, w większości pokryty lasem (około 60% to siedliska lasów mieszanych), z obecnością Jeziora Białego, szeregiem zatorfionych zagłębień, w tym - ze zbiornikami dystroficznymi i obecnością strzebli błotnej, a także stanowiskiem buczyny nawapiennej, z udziałem w runie storczyków - m.in. obuwika pospolitego. Jedną czwartą terenu stanowią siedliska rolnicze, a pozostałą część zajmują siedliska leśne i wody śródlądowe (stojące i płynące).

Ostoja obejmuje Jezioro Białe wraz z jego zlewnią całkowitą. Jezioro jest głębokim (31 m) i dość dużym, oligotroficznym i umiarkowanie twardowodnym zbiornikiem. Woda w jeziorze jest przezroczysta i niemal bezbarwna. Jest ona dobrze natleniona w całym profilu głębokości. Jezioro cechuje się dobrym stanem zachowania i względnie dużą odpornością na degradację.

Roślinność podwodną jeziora budują rosnące do 8 m głębokości ramienice i rośliny naczyniowe. W niemal całym litoralu występują zwarte łąki ramienicowe. Tworzą je przede wszystkim ramienica krucha i świecznica giętka. W płytkim litoralu (0-1 m) płaty budują także ramienica przeciwstawna oraz ramienica delikatna. Skład gatunkowy zbiorowisk ramienic jest typowy dla siedlisk umiarkowanie twardowodnych.

W szeregu zagłębień terenu, w których są torfowiska przejściowe, znajdują się oczka wodne lub dawne wyrobiska potorfowe. Występuje w części z nich strzebla błotna. Torfowiska otaczają miejscami płaty boru bagiennego i brzeziny bagiennej. Stosunkowo szeroko rozpowszechnionym siedliskiem leśnym jest siedlisko grądu subatlantyckiego. Szczególnie cenny jest fragment terenu leśnego z siedliskiem kaszubskiej buczyny storczykowej, ze stanowiskiem kilku gatunków storczyków, a zwłaszcza obuwika pospolitego. Jego populacja jest tu stosunkowo obfita i wydaje się być stabilna. Obszar obejmuje też szereg rynien z łąkami wilgotnymi, o bogatej florze, z wieloma rzadkimi i chronionymi gatunkami, jak m.in. kukułka szerokolistna, pełnik europejski.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do miejscowości Kiełpino Kartuskie, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Kartuzy.

Kartuzy to miasto pięciu jezior położone w województwie pomorskim, zaledwie 32 km na południowy zachód od Gdańska. Na obszarze gminy Kartuzy istnieje bogata oferta obiektów noclegowych i gastronomicznych.

Kartuzy są miastem, do którego z każdej strony wjeżdża się przez pięknie zachowane lasy, dlatego ziemia kartuska jest rajem dla ludzi spragnionych kontaktu z przyrodą.

Turystyka krajoznawcza

Zabytki i miejsca które watro zobaczyć w gminie Kartuzy

  • Kartuski Zespół Poklasztorny to jeden z najcenniejszych zabytków na Pomorzu. Dach kartuskiej kolegiaty w kształcie wieka trumny jest unikatowym dziełem w skali Europy.
  • Sanktuarium w Sianowie z cudowną figurką Matki Boskiej Królowej Kaszub,
  • Groty Mirachowskie,
  • Muzeum Kaszubskie w Kartuzach
  • punkty widokowe na Złotej Górze i na Wieżycy

Turystyka aktywna

Trasy piesze:

  • Szlak pieszy PTTK czerwony (54,5 km): Szlak prowadzi z Kamienicy Królewskiej. Na terenie Gminy Kartuzy został wyznaczony wzdłuż jeziora Potęgowskiego, Kocenko i jeziora Lubygość.
  • Szlak pieszy PTTK niebieski (12 km): Szlak prowadzi z Trójmiasta do Kartuz. Przez teren gminy Kartuzy przebiega krótki 12 kilometrowy odcinek szlaku, w większości przez tereny leśne okolic Kiełpina, Dzierżążna, Mezowa i Kartuz.

Trasy nordic walking

  • Trasa nr 1 (przez Bilowo): Trasa rozpoczyna się przy punkcie widokowym Ławka Asesora w Kartuzach. Jest pętlą biegnącą przez Kosy, w kierunku Leśniczówki Bilowo, a następnie łączy się z zielonym szlakiem i powraca do Kartuz.
  • Trasa nr 2 (w kierunku Smętowa Chmieleńskiego): Trasa rozpoczyna się i kończy przy Ławce Asesora w Kartuzach. Biegnie lasem, szerokimi bitymi drogami z nieznacznymi wzniesieniami. Średni poziom trudności wynika ze znacznej odległości do pokonania.
  • Trasa nr 3 (przez Kosy): Trasa rozpoczyna się i kończy przy Ławce Asesora w Kartuzach. Kieruje się do miejscowości Kosy dłuższym odcinkiem asfaltowym a następnie wraca lasem do Kartuz.

Trasy rowerowe

  • Kartuska Przyrodnicza Trasa Rowerowa (zielony, 26,5 km): Kartuzy – Łapalice – J. Białe – Pomieczyńska Huta – Sianowo
  • Chmieleńska Trasa Rowerowa (niebieski,8,6 km):Kartuzy – Kosy – Chmielno
  • Zamkowa Trasa Rowerowa (czerwony, 10,8 km): Chmielno – Łapalice – Chmielno

Zagrożenia:

  • Rozwój zabudowy rekreacyjnej oraz budownictwa jednorodzinnego w zlewni bezpośredniej zbiornika. W północno-wschodniej części zlewni ulokowane są zabudowania wsi Ucisk, natomiast wzdłuż brzegów, zwłaszcza północnego i południowego, intensywnie rozwija się w ostatnich latach zabudowa letniskowa i całoroczna. Największym zagrożeniem związanym z tym zjawiskiem jest możliwość zanieczyszczania wód ściekami, co skutkować może eutrofizają zbiornika, a w konsekwencji zanikiem łąk ramienicowych.
  • Rekreacyjne użytkowanie jeziora. Przy wschodnim brzegu jeziora funkcjonuje zagospodarowana,tłumnie odwiedzana latem plaża, stanowiąca kąpielisko gminne i miejsce biwakowania, wokół jeziora jest także kilkanaście małych, dzikich miejsc do kąpieli i plażowania, jak również kilka większych i kilkanaście małych pomostów. Jezioro jest chętnie i często odwiedzane przez płetwonurków; odbywają się tu grupowe szkolenia i obozy nurkowe.
  • Potencjalnym zagrożeniem dla specyfiki jeziora jest użyźnienie wód, wynikające z rolniczego użytkowania zlewni (zwiększona eroja gleb, intensyfikacja spływu powierzchniowego, możliwość użyźniania zbiornika nawozami oraz zanieczyszczania pestycydami).
  • Kolejnym potencjalnym zagrożeniem jest niewłaściwa gospodarka rybacka (nadmierne zarybianie, prowadzenie odłowów sieciami ciągnionymi, dokarmianie, nawożenie).
  • Ewentualne zanikanie zbiorników ze strzeblą, ich zasypywanie, zanieczyszczenie lub zarybianie gatunkami drapieżnymi.
  • Zagrożeniem dla obuwika może być zbytnie zacienienie stanowisk, w wyniku nadmiernego zwarcia drzewostanu i warstwy krzewów, lub też całkowite odsłonięcie, w wyniku rębni, powodujące zarastanie innymi bylinami, ograniczającymi rozwój tego gatunku.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• strzebla błotna * - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• obuwik pospolity

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (58) 68 36 800, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, e-mail: wsr@gdansk.uw.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Informator turystyczny http://www.turysta.com.pl/
  • Informacja turystyczna http://www.it-pomorze.pl/
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk, www.prot.gda.pl; e - mail: it@prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Kartuzy (kartuski, woj. pomorskie)
• Przodkowo (kartuski, woj. pomorskie)