Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Mechowiska Zęblewskie

Kod obszaru:

PLH220075

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

107,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje rozległą nieckę terenową wraz z otoczeniem. Mokradłowa (wartościowa) część ostoi zajmuje nieckę, otoczoną przez łagodne stoki zajęte przez pola uprawne, pastwiska, a w północnej części - drzewostany sosnowe najprawdopodobniej na glebach porolnych. Obszar w około 70% pokrywają siedliska rolnicze, natomiast jedną czwartą lasy iglaste, pozostałą część terenu siedliska łąkowe i zaroślowe.

Obecnie w niecce ma swój początek Zęblewska Struga, odpływająca na północ. Od wschodu nieckę zasila Struga Młyńska i ciek bez nazwy. Aktualnie mokradło pokrywa kompleks rozległych trzcinowisk zajmujących centralną część niecki, otaczających je imersyjnych (zalewanych) szuwarów wielkoturzycowych, położonych bliżej brzegów torfowisk przejściowych, a u podstawy zboczy wzdłuż północno-zachodniego brzegu soligenicznych (zasilanych przez wody podziemne) torfowisk mechowiskowych.

W południowo-wschodniej części obszaru, w dolnej części zboczy znajduje się źródliskowe torfowisko wiszące oraz nisza erozyjna. Wypływające wody podziemne odpływają stąd w kierunku Bolszewki.

Mechowiska Ząblewskie są w przeważającej części układem wtórnym, powstałym wskutek antropogenicznego zaniku jeziora i gospodarki łąkarskiej na jego mniej uwodnionych fragmentach dna i brzegach. Pomimo silnej dawniejszej antropopresji, w dalszym ciągu odznaczają się dużymi walorami przyrodniczymi. Przeważająca część siedlisk mechowiskowych (a być może nawet wszystkie) w przeszłości były użytkowane jako łąki. Obecne fitocenozy stanowią różne stadia sukcesji wtórnej jako efekt zaniechania koszenia.

Walorami przyrodniczymi obszaru są przede wszystkim:

  • stale wysoki poziom wody, gwarantujący występowanie siedlisk bagiennych i torfowiskowych,
  • mozaikowa struktura różnorodnych biocenoz i biotopów, od szuwarów właściwych poprzez szuwary turzycowe do torfowisk przejściowych i mechowisk alkalicznych oraz źródliskowych torfowisk wiszących,
  • masowe występowanie mchów torfowców, typowych dla kwaśnych torfowisk przejściowych oraz mchów brunatnych i mchów torfowców właściwych dla torfowisk alkalicznych,
  • występowanie gatunków roślin zagrożonych i chronionych, w tym zwłaszcza obfite populacje Polemonium coeruleum, Epipactis palustris,
  • występowanie reliktowych gatunków mchów, jak Paludella squarrosa, Helodium blandowii i Tomenthypnum nitens (relikty glacjalne),
  • występowanie dość rzadkiego w regionie gdańskim zespołu roślinnego Caricetum diandrae i fitocenoz mechowiskowych właściwych dla torfowisk alkalicznych,
  • obecność szeregu gatunków ptaków wodno-błotnych, rzadkich w skali kraju lub regionu, których populacje na terenie całego kraju z reguły znajdują się w regresie.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar znajduje się w bliskim sąsiedztwie Wejherowa oraz Gdyni. Dojazd do Gdyni lub Wejherowa komunikacją PKS lub PKP. Następnie połączeniem autobusowym do wsi Łebno, która znajduje się bezpośrednio przy granicy obszaru. Transportem prywatnym należy kierować się do wyżej wymienionej wsi droga numer 224. Sąsiedztwo Trójmiasta oraz Wejherowa zapewnia zróżnicowana bazę noclegową i gastronomiczną. Poza tym teren gminy Szemud znany jest jako miejsce wypoczynku dla amatorów agroturyzmu. Organizowane są tu zimowe kuligi, ogniska, wynajem rowerów, łódek i sprzętu wędkarskiego, przejażdżki bryczką i jazda konna, a także bogata kulinarnie kuchnia regionalna stanowią standard dla niemal wszystkich obsługujących ruch turystyczny.

Turystom preferującym wycieczki terenowe poleca się zwiedzenie wielu ciekawych miejsc m. in.:

  • głazów narzutowych w Kamieniu,
  • obelisk partyzantów TOW "Gryf Pomorski" w Koleczkowie,
  • cmentarza żołnierzy radzieckich w Bojanie,
  • Klasztoru Sióstr Małych od Betlejem w Grabowcu k/Szemud,
  • zabytkowego kościoła p/w Św. Wojciecha w Kielnie,
  • Izbę Regionalną w Łebnie,
  • obserwacje przyrody na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w tym stanowisk żurawi i czarnych bocianów, rezerwatu mewy śmieszki w Bojanie,
  • przejażdżki lub spacery zabytkowym odcinkiem brukowanej Drogi Królewskiej (Via Regia) z Kamienia przez Piekiełko do Rumi, szlakiem wzdłuż jezior Kamień, Wycztok, Otalżyno czy doliną rzeki Gościcina z Szemuda do Przetoczyna.

Turystyka konna

Na terenie Koleczkowa funkcjonują dwa ośrodki jeździeckie, w których amatorzy hippiki mogą się zrelaksować oraz podnosić umiejętności jeździeckie. Jedna ze stadnin co roku w lipcu organizuje festyn połączony z jarmarkiem koni, na który zjeżdżają z różnych stron rzesze turystów.

  • KLUB JEŹDŹIECKI "DAJAK", Przemysław Paneczko, Koleczkowo, tel. 0601 666 400, www.kjdajak.prv.pl
  • OŚRODEK REKREACYJNO - JEŹDŹIECKI "LUBICZÓWKA", Czerwińscy Wioletta i Bogusław, Koleczkowo, tel. 676-00-69 www.lubiczowka.pl e-mail: info@lubiczowka.pl

Wędkarstwo

Amatorzy wędkowania mogą sprawdzić swe umiejętności podczas zawodów na łowisku wędkarskim w Kamieniu.

  • ŁOWISKO WĘDKARSKIE "TAKA RYBA", Krzysztof Jankowski, Kamień, tel. 676-11-68, www.takaryba.prv.pl

Zagrożenia:

Istniejące zagrożenia siedlisk przyrodniczych:

  • w miejscach najcenniejszych, tj. w obszarze siedlisk 7230 i 7140 - inwazja szerokolistnych wierzb i miejscami olchy czarnej,
  • na torfowisku wiszącym - inwazja trzciny i pokrzywy,
  • na stoku niszy źródliskowej (niewielka powierzchnia siedliska 9160) - składowanie śmieci bytowych, lokalne niszczenie
  • krawędzi niszy w wyniku prowadzenia prac budowlanych w jej sąsiedztwie.

Potencjalne:

  • zmiany w użytkowaniu terenu na stokach niecki - odlesienie, zaorywanie łąk i pastwisk, intensyfikacja zabudowy,
  • odnowienie systemu odwadniającego i intensyfikacja odpływu wody (obecny stan rowów nie stanowi zagrożenia),
  • eutrofizacja wód podziemnych zasilających nieckę dawnego jeziora,
  • zanieczyszczenie wód cieków dopływających do Zęblewskiej Strugi w rejonie niecki,
  • zmniejszenie zasilania podziemnego w przypadku intensywnego poboru wód podziemnych.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian biały - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• gąsiorek - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (58) 68 36 800, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, e-mail: wsr@gdansk.uw.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Informator turystyczny http://www.turysta.com.pl/
  • Informacja turystyczna http://www.it-pomorze.pl/
  • Więcej informacji można uzyskać w Gdańskiej Informacji Turystycznej PTTK oraz Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk, warto zajrzeć na stronę internetową: www.prot.gda.pl lub w razie pytań skontaktować się drogą mailową: it@prot.gda.pl
  • Gminne Centrum Kultury z siedzibą w Szemudzie,, ul. Kwidzińskiego 1, 84-217 Szemud, tel. 676-11-88 (pon.-pt. 11.00-18.00)

Jednostki administracyjne:

• Szemud (wejherowski, woj. pomorskie)