Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Bielawa i Bory Bażynowe

Kod obszaru:

PLH220063

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1341,5 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Niecałą połowę obszaru zajmują torfowiska, bagna, roślinność na brzegach wód, młaki, jedną trzecią zaś lasy iglaste, pozostałą część pokrywają lasy liściaste, siedliska łąkowe i zaroślowe oraz siedliska rolnicze.
Obszar położony jest w pasie nizin nadmorskich Pobrzeża Kaszubskiego, na wschodnim krańcu Wybrzeża Słowińskiego, pomiędzy Jastrzębią Górą, Sławoszynem i Parszkowem, na północ od Ostrowa, 1,6-5,8 km od brzegu Bałtyku.
Granica obejmuje współczesną pozostałość kopuły rozległego torfowiska bałtyckiego, które wraz z sąsiadującymi z nim na wschodzie jeziorkami dystroficznymi tworzy kompleks torfowisk, nazywany tu Bielawą lub Bielawskimi Błotami. Ponadto, w granicy obszaru znajdują się przyległe od zachodu i południa wilgotne łąki i łęgi ciągnące się po Kanał Czarnej Wdy oraz okalający torfowisko od północy pas wydm nadmorskich oparty o niewielką wyspową morenę - Kępę Ostrowską.
Cały obszar nosi znamiona postępujących przemian przyrodniczo-krajobrazowych, związanych ze spadkiem wilgotności środowiska i obniżającym się poziomem wód gruntowych.
Obszar obejmuje torfowisko Bielawa (zwane też Bielawskimi Błotami) wraz z przyległymi lasami i łąkami podmokłymi, tworzącymi spójną jednostkę hydrologiczną, a także przyległy od północy nadmorski bór bażynowy. Bielawa jest jednym z większych torfowisk wysokich typu bałtyckiego w Polsce. Rozległa kopuła torfowiska (blisko 600 ha), zdegradowana melioracją odwadniającą przeprowadzoną w latach 70-tych oraz pożarami w latach 80-tych i 90-tych, obecnie zdominowana jest przez wilgotne wrzosowisko z wrzoścem bagiennym.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Dojazd jest możliwy pociągiem PKP do Wejherowa, Gdyni czy miejscowości Puck, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Krokowa.

Gmina Krokowa położona jest na południowym wybrzeżu Bałtyku, w województwie pomorskim (powiat pucki). Północna część gminy leży na Nizinie Południowobałtyckiej, a południowa na Wysoczyźnie Żarnowieckiej. Turystyczne znaczenie mają przede wszystkim miejscowości nadmorskie – Dębki, Karwieńskie Błota i Białogóra, oraz Lubkowo, położone nad Jez. Żarnowieckim.

Najbliżej opisywanej ostoi znajdują się następujące wsie w gminie Krokowa, a nich następujące atrakcje:

Sławoszyno:

  • dwór wzniesiony na przełomie XVIII/XIX wieku, przebudowany około 1880 roku. Wewnątrz zachowała się oryginalna stolarka i XIX-wieczny piec kaflowy z ozdobną koroną. Przy dworze zabudowania gospodarczez końca XIX stulecia;
  • murowana kapliczka przy rozstaju dróg. Wybudowana w roku 1947 na wzór istniejącej tu wcześniej kaplicy z 1883 roku;

Karwieńskie Błota I i II

  • szkieletowy dom holenderski z końca XVIII wieku (nr 14). Niestety, po kilkakrotnych przebudowach zatracił dawną formę;
  • resztki cmentarza ewangelickiego, założonego w połowie XIX wieku. W jego obrębie zachowały się ruiny grobowca oraz kilka XIX-wiecznych nagrobków.

Noclegi:
Gmina Krokowa należy do obszarów posiadających największą liczbę sezonowych obiektów noclegowych w województwie, ma też duże zaplecze gastronomiczne.

Zagrożenia:

Podstawowym zagrożeniem dla całego obszaru "Bielawa i Bory Bażynowe" jest postępujące obniżanie się poziomu wód gruntowych, a co za tym idzie, osuszanie siedlisk, związane zarówno ze zmianą klimatu jak i odwadnianiem. Realnym zagrożeniem potencjalnym jest eutrofizacja środowiska i presja antropogeniczna, związane ze zmianą przeznaczenia gruntów na cele budowlane, rekreacyjne lub inne. W związku z zasilaniem części obszaru wodami spływającymi z wysoczyzn morenowych, duże znaczenie ma sposób gospodarowania terenami na wierzchowinach kęp wysoczyznowych.
Dla terenów łąkowych podstawowym zagrożeniem jest zaniechanie użytkowania pastwiskowo-łąkowego i - w równym stopniu - intensyfikacja rolnictwa (w tym nadmierne nawożenie i koszenie). Dla obszarów leśno-zaroślowych podstawowym zagrożeniem jest prowadzenie zrębu zupełnego, wprowadzanie lub rozprzestrzenianie się gatunków obcych klimatycznie i geograficznie (w tym świerka), kształtowanie drzewostanów niezgodnych z siedliskiem.
Dla obszarów torfowiskowych i wrzosowiskowych na torfie lub murszu, głównym zagrożeniem (oprócz osuszania) jest ekspansja roślin drzewiastych, przede wszystkim brzozy. Znaczące zagrożenie stanowią pożary oraz niekontrolowana, nadmierna penetracja przez ludzi lub wolno puszczane drapieżniki domowe. W ostatnim czasie poważnym zagrożeniem stali się użytkownicy quadów, dla których dzikie, trudno dostępne tereny są nieocenioną atrakcją, bez względu na niszczone wartości przyrodnicze. Dla siedlisk wodnych głównym zagrożeniem jest zmiana trofii wód związana z antropogenicznym zanieczyszczaniem ich (w tym w wyniku wykorzystania rekreacyjnego zbiorników).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bielawa - rezerwat leśny
• Nadmorski Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym (Ericion tetralix)
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• orzeł przedni - ptak
• żuraw - ptak
• łęczak - ptak
• sowa błotna - ptak
• lelek - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• zalotka większa - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (058) 68 36 800, fax: (058) 68 36 803, email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, www.gdansk.rdos.gov.pl
  • Informacja Turystyczna - Ratusz Miejski, plac Jakuba Wejhera 8, 84-200 Wejherowo, tel. 058 677 70 58, e-mail: promocja@wejherowo.pl

Jednostki administracyjne:

• Krokowa (pucki, woj. pomorskie)
• Władysławowo (pucki, woj. pomorskie)