Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Mętne

Kod obszaru:

PLH220061

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

523,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje skupienie cennych torfowisk w rynnach polodowcowych wśród sandru Borów Tucholskich. Centralną część ostoi stanowi rezerwat przyrody Mętne, który zajmuje dużą zatorfioną, płytką nieckę terenową prawdopodobnie pochodzenia wytopiskowego. Płytkie obrzeża uległy stopniowemu zalądowaceniu w wyniku procesów torfotwórczych, a środek zajmuje lustro wody zarastającego Jeziora Mętne.

Obszar rezerwatu jest początkowym fragmentem długiej rynny polodowcowej, ciągnącej się do Jeziora Trzemeszno. Występuje tu cały szereg bagien o zbliżonym charakterze, które także włączono do ostoi. Nieco dalej na południe ciągnie się druga rynna, również wypełniona torfowiskami przejściowymi i jeziorkami dystroficznymi.

Otoczeniem ostoi jest olbrzymi sandr Borów Tucholskich, zwany też sandrem Brdy, ukształtowany w fazie pomorskiej zlodowacenia północnopolskiego. Podłoże budują piaski sandrowe, piaski i gliny z okresu zlodowacenia oraz holoceńskie torfy wysokie i przejściowe.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do wsi Rytel, leżącej niedaleko ostoi można dojechać PKP lub autobusem z Chojnic. W Chojnicach znajduje się rozbudowana baza noclegowa i gastronomiczna. Na terenie gmin w obrębie, których leży ostoja znajdują się gospodarstwa agroturystyczne.

Gmina Czersk to okolica bogata przyrodniczo, to piękne lasy (głównie sosnowe bory) i wody (czyste rzeki i jeziora), a w nich liczne gatunki fauny (zwierzyny leśnej, ptaków i ryb). Jest to więc obszar przyciągający myśliwych, przyrodników, wędkarzy i pragnących tu wypocząć turystów. Znajdują się tu liczne szlaki rowerowe, piesze i kajakowe. Jest tu także wiele oznakowanych pomników przyrody i wartych zwiedzania rezerwatów przyrody.

Dzięki malowniczym okolicom: Brdzie i Wielkiemu Kanałowi Brdy Rytel stanowi doskonały punkt etapowy spływów kajakowych. Warto tutaj odwiedzić neobarokowy kościół NMP Królowej Różańca Św. Miejscowość ta posiada bogate zaplecze w postaci bazy noclegowej (pole namiotowe, liczne pokoje gościnne) i gastronomicznej (kawiarnia, restauracja, bar pizzeria i sklepy).

Turystyka aktywna:

Szlaki piesze

  • szlak żółty "Kasztelański" (ok. 18 km) prowadzący z Rytla w kierunku jeziora Suszek i Śpierewnik oraz dalej przez teren gminy Tuchola.
  • szlak zielony "Wielkiego Kanału Brdy" (24 km) wiodący od miejscowości Legbąd w gminie Tuchola przez akwedukt Kanału nad Czerską Strugą, Rytel, Mylof i Klonię do miejscowości Męcikał.

Szlak rowerowe:

  • szlak niebieski (ok. 116 km) wiodący od stacji PKP Bydgoszcz Leśna przez Bydgoszcz Janowo - Koronowo - Świekatowo - Klonowo - Tucholę - Gołąbek - Woziwodę - Lutom - Rytel - Zaporę - Klosnowo - Drzewicz - Swornegacie - Charzykowy do stacji PKP Chojnice.

Szlak wodny:

  • rzeka Brda

To jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych Polski, o długości 233 kilometrów, urozmaiconym charakterze, śródleśnym na przeważającej części biegu przebiegu. Szereg jezior sprzyja dłuższemu pobytowi, a brak większych trudności sprawia, że szlak ten dostępny jest dla każdego. Trasa jest oznakowana tablicami informacyjnymi, dużo wyznaczonych pól biwakowych.

Cały szlak można podzielić na kilka zróżnicowanych odcinków: od Świeszyna do jeziora Szczytno w rzece występują zwalone drzewa i mielizny wymagające nierzadko holowania kajaka; następnie do Mylofu na szlaku występuje dużo jezior, a odcinki rzeczne charakteryzują się nieznacznym nurtem; od Mylofu do Piły Młyna rzeka wartko płynie przez Bory Tucholskie, na tym odcinku organizowane są spływy zimowe na które Brda jak żadna inna rzeka w Polsce się nadaje, na Brdzie właśnie można zobaczyć największą różnorodność tworów lodowych; od Piły Młyna do ujścia wody Brdy spiętrzone są przez kilka zapór i tworzą jeziora zaporowe.

Za największą atrakcję gminy Brusy może uchodzić monumentalny kościół pw. Wszystkich Świętych, wybudowany w stylu neoromańskim w roku 1879, na miejscu rozebranego kościoła drewnianego. Ciekawostką jest, że niegdyś istniejący tu kościół był bliźniaczo podobny do kościoła we Wielu, który rozebrano w roku 1905. Wieś Leśno jest w środowisku archeologów z Polski i zagranicy bardzo znanym stanowiskiem archeologicznym. Najciekawszymi zachowanymi zabytkami są: cmentarzysko z kręgami kamiennymi, położone w lesie na południe od jeziora Leśno Dolne oraz badana osada umiejscowiona pomiędzy tym jeziorem i drogą z Leśna do Brus. Na jej terenie okryto tzw. długi dom, jedno z niewielu tego typu znalezisk w Europie.

Zagrożenia:

Potencjalnym zagrożeniem są zmiany stosunków wodnych, hodowla ryb w jez. Mętno oraz próby takiej hodowli w jeziorkach dystroficznych, urbanizacja w otoczeniu ostoi. Potencjalnym zagrożeniem byłyby próby gospodarki leśnej w borach bagiennych, jednak obecnie są one praktycznie wyłączone z użytkowania.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Mętne - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (58) 68 36 800, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, e-mail: wsr@gdansk.uw.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Informator turystyczny http://www.turysta.com.pl/
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk, www.prot.gda.pl, lit@prot.gda.pl., http://www.it-pomorze.pl/

Jednostki administracyjne:

• Czersk (chojnicki, woj. pomorskie)
• Brusy (chojnicki, woj. pomorskie)