Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Doliny Brdy i Chociny

Kod obszaru:

PLH220058

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1455,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar pokrywają w 65% lasy iglaste, jedna piątą stanowią siedliska łąkowe i zaroślowe, około 10% powierzchni obszaru to siedliska rolnicze, pozostały teren pokrywają wody śródlądowe.
Ostoja obejmuje fragment doliny Brdy, doliny odcinek doliny Chociny, rynnę jezior Duże Głuche i Małe Głuche, rynnę jezior Małe i Duże Łowno, a także położony między Chociną a rynną Głuchych fragment równiny sandrowej z ubogimi, oligotroficznymi siedliskami borów chrobotkowych. Od wschodu ostoja przylega do brzegu jeziora Charzykowskiego. W obu dolinach są także obecne starorzecza, co jest unikatem w Borach Tucholskich.
Do ostoi należą też sąsiadujące z dolinami jeziora: oligotroficzne jez. Małe Łowne, oraz kilka ramieniowych jezior eutroficznych. Istotne są zasoby typowych dla Borów Tucholskich borów chrobotkowych.
Zasiedlone stare dęby występują w kilku punktach w dolinach Brdy i Chociny.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Chojnic, a nastepnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Konarzyny.

Gmina Konarzyny, w dużej mierze, to obszary krajobrazu chronionego. Są to fragmenty Borów Tucholskich oraz dorzecza Brdy, graniczące bezpośrednio z Zaborskim Parkiem Krajobrazowym. Wsie: Kiełpin, Binduga, Nierostowo, Zielona Chocina i Parszczenica położone są wśród lasów, łąk i malowniczych jezior. Bogate w runo leśne i zwierzynę, lasy, ich niepowtarzylne walory krajobrazowe i przyrodnicze, piękne jeziora i czyste powietrze stanowią doskonałe warunki do wypoczynku i rozwoju turystyki. Duża lesistość, znaczna ilość jezior i urozmaicony krajobraz są zasadniczymi atutami turystycznymi gminy Konarzyny.
W samych Konarzynach znajduje się, warta odwiedzenia, Gminna Izba Regionalna, Została ona otwarta 10 października 2004 roku, głównie wysiłkiem Szczepu Drużyn Harcerskich w Konarzynach. W dwu wyremontowanych izbach znajdują się przedmioty użytku codziennego z początków XX wieku. Pokrycie dachowe chaty to trzcina rzeczna.

Turystyka krajoznawcza:
Zabytki w gminie Konarzyny:

  • Kościół parafialny p.w. św. Piotra i Pawła, murowany, 1731 r. - 1744 r, Konarzyny
  • Zespół folwarczny, murowany, k. XIX - pocz. XX w, Konarzynki
  • Dworek, murowany, 2 poł. XIX w., Korne
  • Cześć zespołu folwarcznego, murowany, 2 poł. XIX w. - pocz. XX w.; rozebrany - pozostał 1 obiekt adaptowany na przetwórstwo drewna – tartak, Korne
  • Zespół folwarczny, murowany, XIX w. 1910-15 r., ŻYCHCE
  • Zagrody osadnicze, Nr Nr 1-7, 9-10, 16-24 drewniane, r. 1937., Żychce
  • Pomnik przyrody, dąb szypułkowy o obwodzie w pierścienicy 487 cm, rosnący przy kościele katolickim w Konarzynach. Drzewo to osiągnęło wiek powyżej 700 lat, wysokość 28 m, rozpiętość korony 16 m. Znajduje się na terenie zwartego parku przykościelnego w Konarzynach o następujących gatunkach drzew - brzoza, lipa, klon zwyczajny, kasztanowiec. Celem ochrony tego dębu jest ochrona gatunkowa.

Turystyka aktywna:
Szlaki wodne (kajakowe)

  • Szlak Kajakowy Górnej Brdy (50,0 km): Stara Brda – Pustowo – Żołna – Nowa Brda – Rudniki – Garbaty Most – Pakotulsko – Jezioro Szczytno – Szczytno – Jezioro Końskie – Przechlewo – Imielno – Sąpolno – Konarzyny – Jezioro Charzykowskie.

Rzeka Brda ma urozmaicony bieg, w górnych odcinkach Brda meandruje wśród pól i łąk, częste płycizny zmuszają do przenoszenia kajaków. Na odcinkach leśnych przeszkodami są powalone przez bobry drzewa. Rzeka przepływa też przez malownicze jeziora. W górnym biegu szlak Brdy prowadzi przez m.in. Jezioro Charzykowskie oraz Jezioro Karsińskie i Widoczno. Po przepłynięciu przez 5 kolejnych jezior płynie na południe wąską doliną wśród mieszanych lasów i wpada do jeziora Szczytno na Pojezierzu Krajeńskim. W środkowym odcinku Brda płynie początkowo poprzez ciąg jezior rynnowych Równiny Charzykowskiej a następnie przez Bory Tucholskie. W środkowym biegu rzeki atrakcję stanowi Zalew Koronowski, sztuczne jezioro powstałe po przegrodzeniu Brdy zaporą.

  • "Szlak Chociny" ( lokalny ): z miejscowości Zielona Huta do Swornychgaci.

Szlak pieszy: Człuchów - Czarnoszyce - Polnica - Babilon - Zielona Chocina – Parszczenica

Szlak rowerowy Greenway – Naszyjnik Północy (870,0 km): Szlak obejmuje swoim zasięgiem obszar 4 województw (zachodniopomorskie, Kujawsko – pomorskie, wielkopolskie i pomorskie) przebiegając przez 30 gmin. Trasa rozpoczyna się i kończy w Debrznie.

Bazę turystyczną naszej gminy stanowi też kilka gospodarstw agroturystycznych, których działalność powoli się rozwija.

Zagrożenia:

Najistotniejszym zagrożeniem jest urbanizacja i rozwój zabudowy letniskowej, problem ten dotyczy obecnie najsilniej osady Chociński Młyn, potencjalnie jednak również wszystkich terenów nad Chociną.
Zagrożeniem dla jeziora Duże Łowno jest funkcjonujący nad nim ośrodek wczasowy.
Zagrożeniem dla rzeki Chocina są zanieczyszczenia wód i neofityzacja - rozwój moczarki kanadyjskiej, wypierającej naturalną roślinność włosienicznikową. Miejscami obserwuje się także ekspansję rdestnicy grzebieniastej Potamogeton pectinatus, wskazującą na zbytnią eutrofizację Chociny.
Dla ksylobiontycznych owadów zagrożeniem jest deficyt bazy pokarmowej (starych dębów).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Małe Łowne - rezerwat leśny
• Bory Tucholskie - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• jeziora lobeliowe
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• kozioróg dębosz - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (058) 68 36 800, fax: (058) 68 36 803, email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, www.gdansk.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Konarzyny (chojnicki, woj. pomorskie)
• Chojnice (chojnicki, woj. pomorskie)