Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Narwiańska

Kod obszaru:

PLH200024

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

18605 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Teren w znaczącym stopniu (ok. 60%) jest zajmują siedliska łąkowe i zaroślowe, ok. 20% stanowią siedliska rolnicze, pozostałą część obszaru zajmują lasy liściaste, iglaste, torfowiska, bagna, roślinność na brzegach wód, młaki , wody śródlądowe inne tereny.
Narew jest największą rzeką północno-wschodniej Polski. Jej źródła znajdują się na terenie Białorusi w kompleksie torfowisk Dzikie Błoto. Odcinek doliny od źródeł do ujścia Biebrzy określa się terminem Dolina Górnej Narwi, natomiast odcinek poniżej Kotliny Biebrzańskiej wyróżnia się jako Dolinę Dolnej Narwi.
Dolina Górnej Narwi jest szerokim obniżeniem terenowym leżącym pomiędzy Wysoczyzną Białostocką, Równiną Bielską i Wysoczyzną Wysokomazowiecką. Od źródeł do Suraża rzeka płynie równoleżnikowo, pod Surażem skręca na północ, zatacza wraz z doliną trzy szerokie łuki, po czym ponownie zmienia swój bieg na równoleżnikowy i wkracza do Kotliny Biebrzańskiej. Poniżej Wizny dolina zatacza szeroki łuk i zmienia kierunek na północny, by poniżej Nowogrodu zmienić ostatecznie bieg na południowo-zachodni.
Ostoja Narwiańska obejmuje przeważającą część dna i zboczy doliny Narwi na odcinku pomiędzy ujściem Supraśli na wschodzie i ujściem Szkwy na zachodzie. Pomiędzy Zółtkami (ujściem Supraśli) i Tykocinem dolina jest częściowo wypełniona torfami, a na znacznej jej powierzchni występują "wyspy" mineralne, w większości wydmy i miejscami kemy, zbudowane z piasków drobnoziarnistych. Dolina jest przekształcona i w przeważającej części zmeliorowana i zagospodarowana. Dominują gleby torfowo-murszowe słabo i średnio zmurszałe.
Taras zalewowy Narwi leży około 1-2 m nad poziomem rzeki. Cechuje się on obecnością licznych doskonale widocznych form fluwialnych: odsypów korytowych, wałów meandrowych i koryt przelewowych. Dominującymi utworami powierzchniowymi są piaski drobno- i sporadycznie średnioziarniste zawierające często wkładki mułków, szczątki roślinne i skorupki mięczaków. Poniżej Nowogrodu w aluwiach zawierających dużą ilość szczątków organicznych spotykany jest bursztyn. Seria piaszczysta zwieńczona jest glebą madową. W odsłonięciach przykorytowych można napotkać rudę darniową zalegającą kilkadziesiąt centymetrów pod powierzchnią terenu. Niektóre fragmenty łachy meandrowej budują ciemno zabarwione silnie organiczne muły rzeczne. Utwory organiczne, głównie płytkie torfy i muły występują stosunkowo rzadko w podmokłych obniżeniach terenowych i zarastających, nieaktywnych starorzeczach.
Antropogeniczne przekształcenia rzeki i związanych z nią mokradeł są stosunkowo duże, ale natężenie przekształceń jest różne w różnych odcinkach doliny. Narew została uregulowana pomiędzy Nowogrodem i Jankowem, oraz na odcinku od ujścia Biebrzy do okolic wsi Rzędziany. Znaczne fragmenty doliny zostały zmeliorowane. Duże zwarte obszary dawnych terenów podmokłych, obecnie osuszonych i wykorzystanych jako łąki, pastwiska i tereny uprawne znajdują się w lewobrzeżnej części doliny poniżej Łomży, pomiędzy poziomem jednaczewskim i krawędzią wysoczyzny. Intensywnie zagospodarowane łąki i pastwiska występują także po zewnętrznej stronie wału przeciwpowodziowego usypanego między Łomżą i Jednaczewem, całkowicie osuszono 8 tys. ha torfowisk w Kotlinie Wizneńskiej; obszary te jednak znajdują się poza granicami Ostoi Narwiańskiej. Pomiędzy Tykocinem i Rzędzianami zmeliorowane zostało ponad 2,4 tys. ha mokradeł, a w korycie rzeki wybudowano szereg jazów regulujących stany wód. Pomimo przekształceń stosunków hydrologicznych wezbrania są nadal istotnym elementem reżimu hydrologicznego doliny Narwi. Dolina w każdym roku podlega zalewom rzecznym, przy czym zawsze są to zalewy wiosenne, po roztopach, a w niektórych latach zalewy związane z obfitymi opadami deszczu latem i jesienią.
Znaczenie doliny Narwi jako ostoi Natura 2000 wynika z dużego zróżnicowania przyrodniczego, w tym obecności wielu typów siedlisk, reprezentowanych w niektórych przypadkach przez kilka podtypów. Wiele z nich występuje w postaci reprezentatywnych, doskonale zachowanych i wielkopowierzchniowych płatów, które są już rzadko spotykane i często niedostatecznie chronione w obrębie innych obszarów sieci Natura 2000 w Polsce północno- wschodniej. Należy do nich zaliczyć w pierwszej kolejności starorzecza, jałowczyska oraz murawy napiaskowe i kserotermiczne, a także różne typy łąk oraz dąbrowy świetliste. Dolina Narwi pełni również istotną funkcję korytarza ekologicznego i refugium gatunków związanych z ekosystemami nieleśnymi w rolniczym krajobrazie Niziny Północnopodlaskiej i Północnomazowieckiej.
Na agradowanych płaskich odcinkach koryta występują muliste zalewane brzegi rzek z ciborą brunatną, uczepem trójlistkowym oraz rzepichą błotną.
Niewielkie powierzchnie doliny zajmują zbiorowiska leśne: łęgi i grądy; część z nich jest silnie zdegradowana na skutek wypasu i pozyskiwania drewna. Na wyżej położonych fragmentach tarasu nadzalewowego i na stokach doliny miejscami występują świetliste dąbrowy oraz płaty grądów. Zbiorowiska leśne, zwłaszcza dąbrowy są niejednokrotnie w znacznym stopniu przekształcone, co przejawia się w rozdrobnieniu płatów i ich zubożeniu florystycznym. Tym niemniej należą one do najlepiej zachowanych zbiorowisk tego typu północno-wschodniej części kraju. Na okrajkach dąbrów, m.in. na południowych obrzeżach kompleksu leśnego chronionego w rezerwacie Rycerski Kierz (na zachód od Łomży) występuje leniec bezpodkwiatkowy - gatunek z Załącznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd to dotarcie pociągiem do Białegostoku, a stamtąd autobusem PKS bądź transportem własnym do wsi przez które przepływa Narew (tj. Góra, Tykocin, Zajki, Góra Strękowa, Wizna ,Drozdowo , Siemień Nadrzeczny, Piątnica, Łomża, Chludnie, Nowogród, Gontarze, Nowosiedliny).

Turystyka aktywna.
Szlak kajakowy Narwią - Narew jest granicą etniczną gdzie stykają się elementy kultury polskiej, białoruskiej, ukraińskiej, tatarskiej i żydowskiej. Podczas spływu oprócz dziewiczej przyrody Doliny Górnej Narwi i Podlaskiego Szlaku Bocianiego można zwiedzić obiekty drewnianej architektury ludowej i sakralnej; kościoły, cerkwie, synagogę w Tykocinie.
Krótka charakterystyka szlaku: górny bieg Narwi (do Wizny) to rozległą dolina o płaskich brzegach, z dużą ilością zakoli i wieloma korytami o wyraźnym nurcie. Na odcinku od Suraża do Rzędzian rzeka tworzy rozlewiska wśród bagien i uroczysk, objęte ochroną w Narwiańskim Parku Narodowym, tzw. polską Amazonię. Od Rzędzian do Wizny rzeka uregulowana, z wyprostowanym korytem i sześcioma jazami wymagającymi najczęściej przenoszenia kajaków. Szlak nizinny o spokojnym charakterze, we wsiach sporo drewnianej zabudowy, ludzie na trasie serdeczni i gościnni.
Liczne szlaki rowerowe i piesze - ze względu na rozległy obszar ostoi, nie zostały opisane szczegółowo przebiegające przez ten obszar szlaki rowerowe i piesze.

Turystyka krajoznawcza

Tykocin
Tykocin to obraz dawnego polskiego miasteczka noszącego w swym kształcie przestrzennym, i architektonicznym dziedzictwo poprzednich epok. Położony jest nad rzeką Narwią, pomiędzy dwoma Parkami Narwiańskim i Biebrzańskim na skraju Puszczy Knyszyńskiej, w odległości 27km na zachód od Białegostoku (dojazd od szosy Białystok - Warszawa).
Zabytki:

  • Kościół Trójcy Przenajświętszej - wizytówka miasta i jego najpiękniejszy zabytek - wzniesiony w latach 1740- 1750 z fundacji Jana Klemensa Branickiego.
  • Tykocińskie organy w kościele Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie należą do cennych obiektów sztuki organistrzowskiej w województwie podlaskim. Zbudowane zostały około 1760 r. z fundacji Jana Klemensa Branickiego.
  • Pomnik Orła Białego postawiony z funduszów społecznych w 1982 r., swoją formą nawiązuje do drewnianego postumentu, dziś już nieistniejącego, wzniesionego w tym miejscu w 1919 r. na pamiątkę odzyskania niepodległości. Upamiętnia on także fakt ustanowienia przez króla Augusta II Mocnego, w 1705 r. na zamku tykocińskim Orderu Orła Białego.
  • Dworek Administratora został wzniesiony na tykocińskim Nowym Mieście w XVIII w. z fundacji Jana Klemensa Branickiego i wraz z zespołem innych budynków stanowił ośrodek handlu zbożem.
  • Zamek w rekonstrukcji. Budowla wzniesiona przez króla Zygmunta Augusta w połowie XVI w. Założona na planie rombu, z czterema okrągłymi basztami na narożach. Otoczony bastionami fortyfikacjami. Zamek był w XVI i XVII w. jedną z najpotężniejszych twierdz nizinnych w Polsce.
  • Klasztor Bernardynów. Istniejący obecnie zespół klasztor i kościół Św. Elżbiety został wzniesiony na południowym krańcu miasta w latach 1771-1790, z zapisu Jana Klemensa Branickiego. Była to trzecia z kolei tykocińska siedziba Ojców Bernardynów, sprowadzonych w 1479 r. przez Marcina Gasztołda
  • Pomnik Stefana Czarnieckiego bohatera "potopu" i dziedzica dóbr tykocińskich jest jednym z pierwszych pomników świeckch zdobiących place publiczne. Fundatorem pomnika był Jan Klemens Branicki, prawnuk Stefana Czarnieckiego, twórcą zaś francuski rzeźbiarz Piotr Coudray, który wykonał go w latach 1761-1763.
  • Synagoga - cenny zabytek kultury Żydów polskich, jeden z nielicznych już dziś na obszarze kraju. Wzniesiona została w 1642 r. w centrum Kaczorowa, w 120 lat po osiedleniu Żydów, sprowadzonych z Grodna przez ówczesnego dziedzica Tykocina Olbrachta Gasztołda.

Góra Strękowa
Nazywana Polskie Termopile, to miejscowość położona u podnóża piaskowej góry, najwyższego wzniesienia Kotliny Wizny (126,9 m n.p.m.). Wzgórze jest pozostałością po ostatnim zlodowaceniu Środkowopolskim, zwanym również zlodowaceniem Warty. Z jego szczytu możemy podziwiać malowniczą dolinę Narwi, aż do połączenia z Biebrzą. Tu znajdują się ruiny schronu bojowego, gdzie 720 polskich żołnierzy walczyło z przeszło 42 tysięczną armią niemiecką. 10 września 1939 roku kapitan Władysław Raginis zginął, wysadzając schron w powietrze. Nieopodal ruin znajduje się pomnik poświęcony pamięci poległych. Wśród zabudowań gospodarskich, położonych nad starorzeczem Narwi, możemy spotkać pawie - królewskie ptaki, które dumnie paradując, podkreślają znaczenie tej małej miejscowości w historii naszej ojczyzny.

Wizna
Wizna, wieś gminna, położona na wysokim, prawym brzegu Narwi, w odległości 140 km od Warszawy, przy szosie biegnącej z Łomży do Jeżewa. Kiedyś znaczące miasto, jeden z najstarszych ośrodków obronnych, gospodarczych i administracyjnych. Dziś - cicha wieś gminna położona w sąsiedztwie Biebrzańskiego Parku Narodowego.
Wizna do dziś zachowała średniowieczny układ urbanistyczny oparty na prostokątnej siatce ulic. Ośrodkiem rozpoznawania wsi był duży, prostokątny rynek. tego typu rozplanowanie urbanistyczne świadczy, że kiedyś Wizna była miastem. Z czasem status miasta utraciła. Wokół rynku znajduje się luźna, kalenicowa, parterowa, drewniana i murowana zabudowa pochodząca z XIX i XX wieku. Układ ulic z zachowanymi ulicami gospodarczymi jest prostopadły do pierzei rynkowych. W zachodniej części wsi znajduje się zabytkowy, charakterystyczny ciąg stodół uszeregowanych kalenicowo.
Zabytki w Wiźnie:

  • Późnogotycki Kościół św. Jana Chrzciciela - po zniszceniu w czasie wojen szwedzkich odrestaurowany w 1658 r. Remontowany po pożarze ok. 1720 r. i doszczetnie zniszczony w 1944 r. Obecny jest rekonstrukcją kościoła w jego pierwotnym gotyckim kształcie. Murowany z cegły, z użyciem kamieni polnych. Trójnawowy na planie prostokąta.
  • Dzwonnica barokowa z drugiej połowy VII wieku - zbudowana ok. 1650 r. Murowana z cegły, na planie prostokąta.
  • Kaplica cmentarna- wzniesiona w 1929 r. na miejscu pierwotnego kościoła parafialnego.
  • Grodzisko wczesnohistoryczne - zwane Zamczyskiem, Górą Zamkową, lub Góra Bony. Miejsce wczesnośredniowiecznego grodu na którym istniał zamek drewniany. W XVIII wieku mieścił się w nim Sąd Grodzki. Grodzisko położone jest na wzgórzu naturalnym w pobliżu pierwotnej przeprawy obok wąwozów naturalny wąwóz, a obecnie cmentarz grzebalny.

Łomża
Położona nad rzeką Narew, wraz z całą Ziemią Łomżyńską leży w obszarze Zielonych Płuc Polski, obszaru zaliczanego do ostatnich w Europie terenów o nieskażonej przyrodzie i unikalnych walorach krajobrazowych. Łomża, usytuowana w odległości zaledwie 140 km od Warszawy i 75 km od Białegostoku, jest ważnym węzłem międzynarodowego transportu drogowego.
Łomża pełni funkcję głównego ośrodka gospodarczego i kulturalnego regionu. Północno - wschodni teren miasta, jako obszar przejściowy pomiędzy morenową wysocczyzną, stanowi malowniczy krajobraz, charakteryzujący się urozmaiconą rzeźbą. W niewielkiej odległości od miasta znajdują się obszary przyrody chronionej:

  • Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi,
  • Biebrzański Park Narodowy,
  • Narwiański Park Narodowy.

Zabytki Łomży:

  • Katedra - łomżyńska fara - od 1925r. katedra. Liczący blisko 500 lat kościół znajduje się pomiędzy ulicami Sadową, Dworną i Giełczyńską i choć w swej długiej historii narażony był na wiele zagrożeń przetrwał po dzień dzisiejszy zachowując w sobie wiele cennych skarbów przeszłości.
  • Stary Cmentarz - zespół cmentarzy wyznaniowych przy ulicy Kopernika. Ta pochodząca z pierwszych lat XIX wieku nekropolia łączy w sobie trzy cmentarze: rzymskokatolicki, ewangelicko-augsburski i prawosławny. Ze względu na zachowane cmentarne nagrobki i pomniki porównywany jest do warszawskich Powązek.
  • Stary Rynek- wraz z wybudowanym z pierwszej połowie XIX stulecia ratuszem, to jedna z najstarszych części miasta. Niestety zniszczenia wojenne sprawiły, że niemal całość trzeba było odbudować, a to z kolei wykonano nie do końca zgodnie z zasadami rekonstrukcji.
  • Klasztor i Kościół Ojców Kapucynów - zabudowania wzniesiono w latach 1781-98. Barokowy kościół kryje w sobie wiele cennych zabytków pochodzących głównie z XVIII są to m.in.: późnobarokowy z ornamentami rokokowymi ołtarz główny, trzy identyczne ołtarze boczne i barokowy krucyfiks.
  • Łomżyńska cerkiew - obecnie kościół katolicki. Wybudowany w 1877r. budynek jako cerkiew używany był do końca I Wojny Światowej, po niej przekształcony w świątynię rzymskokatolicką. W okresie międzywojennym kościół garnizonowy 33 pułku piechoty, a obecnie seminaryjny. Wewnątrz zachowały się stare naścienne freski.
  • Klasztor i Kościoły Panien Benedyktynek - zabudowania sióstr Benedyktynek stoją przy ulicy Dwornej, na tak zwanej Stokowej Górze, od początku lat 60-tych XIX stulecia, choć siostry do Łomży sprowadzono ponad 200 lat wcześniej. Stojące dziś budynki to nie oryginalne zabudowania, ale rekonstrukcja. Kościół i klasztor został niemal doszczętnie zniszczony podczas II Wojny Światowej. We wnętrzu świątynie są jednak cenne zabytki m.in.: obraz Matki Bożej Śnieżnej z około 1630 roku.

Łomża, jako stolica guberni i ważna przeprawa przez Narew, stała się odrębną twierdzą na linii obrony przed Prusami Wschodnimi. W skład budowanych tu od 1889 roku umocnienia weszły najpierw fort IV i V na lewyn brzegu Narwi, jako umocnienia ziemne. W dalszej kolejności wzniesiono wokół Piątnicy forty I, II, III- na prawym brzegu rzeki, jako umocnienia betonowe. Promień całej Twierdzy Łomża wynosił 2,7 km.

  • Forty w Piątnicy to zespół elementów bojowych (baterii artylerii i stanowisk piechoty) rozmieszczanych na stałe w terenie. Na terenie ostoi narwiańskiej znajdują się liczne miejsca noclegowe oraz punkty gastronomiczne.

Zagrożenia:

Zróżnicowanie przyrodnicze Doliny zostało ukształtowane w wyniku naturalnych procesów fluwialnych oraz długotrwałego użytkowania rolniczego, przede wszystkim kośnego użytkowania łąk oraz wypasu, które w dalszym ciągu są dominującą formą użytkowania terenu na przeważającej części ostoi.
Największym zagrożeniem dla przyrody doliny jest zalesianie sosną nieużytkowanych muraw, łąk i pastwisk oraz ekspansja zakrzaczeń i roślinności drzewiastej, która może pojawić się w wyniku odchodzenia rolników od tradycyjnego typu gospodarki. Zagrożeniem może stać się także zmiana stosunków wodnych, nadmierna intensyfikacja produkcji rolnej, zwłaszcza wzrost nawożenia, zaorywanie istniejących łąk i podsiewanie szlachetnych gatunków traw, stosowanie środków ochrony roślin.
Do poważniejszych zagrożeń należy zaliczyć również eksploatację kruszyw naturalnych, zanieczyszczanie wód, nielegalne wysypiska śmieci, intensywną penetracja rekreacyjna, wnikanie zabudowy rekreacyjnej na obszar doliny, kłusownictwo. Poważnym zagrożeniem dla ekosystemów leśnych jest ujednolicanie drzewostanów i niedostosowanie ich składu gatunkowego do warunków siedliskowych przez wprowadzanie monokultur sosnowych na umiarkowanie żyzne siedliska leśne; zachwianie prawidłowej struktury wiekowej drzewostanów związane z eliminacją starodrzewi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi - rezerwat leśny
• Kalinowo - rezerwat leśny
• Wielki Dział - rezerwat leśny
• Rycerski Kierz - rezerwat leśny
• Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi - rezerwat leśny
• Dolina Narwi - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• formacje z jałowcem pospolitym Juniperus communis na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• nocek łydkowłosy - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• żółw błotny - gad
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• leniec bezpodkwiatowy
• sasanka otwarta
• rzepik szczeciniasty

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku ul. Dojlidy Fabryczne 23, 15-554 Białystok tel. (85) 740 69 81 w. 10, (85) 740 33 80 w. 10, fax (85) 740 69 82 email: biuro@rdos.eu, http://bialystok.rdos.gov.pl/, http://www.rdos.eu/
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi Drozdowo, ul. Główna 52, 18-421 Piątnica tel./fax.: (86) 219-21-75 www.lpkdn.4lomza.pl e-mail: lpkdn.drozdowo@wp.pl
Biuro Informacji Turystycznej i Wsparcia Przedsiębiorczości w Strękowej Górze nad Narwią Strękowa Góra 24, 16-075 Zawady tel.: (85) 738-43-33, fax: (85) 738-14-84 e-mail: bramanabagna@op.pl www.bramanabagna.pl
Wojewódzkie Centrum Informacji Turystycznej Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK ul. Wojska Polskiego 1, Łomża tel.(86) 216 47 18

Jednostki administracyjne:

• Miastkowo (łomżyński, woj. podlaskie)
• Zbójna (łomżyński, woj. podlaskie)
• Nowogród (łomżyński, woj. podlaskie)
• Mały Płock (kolneński, woj. podlaskie)
• Łomża m. (Łomża, woj. podlaskie)
• Piątnica (łomżyński, woj. podlaskie)
• Wizna (łomżyński, woj. podlaskie)
• Zawady (białostocki, woj. podlaskie)
• Trzcianne (moniecki, woj. podlaskie)
• Tykocin (białostocki, woj. podlaskie)
• Krypno (moniecki, woj. podlaskie)