Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Góry Słonne (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH180013

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Powierzchnia:

46071,5 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 269-671 m n.p.m. i obejmuje pasmo Gór Słonnych (z najwyższym szczytem Słonnym - 671 m n.p.m.) i grzbiet Chwaniów. Grzbiety górskie mają układ rusztowy, typowy dla polskiej części Karpat Wschodnich. Są europejskim działem wodnym oddzielającym zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego.

Występują tu licznie słone źródliska, które dają początek blisko 80 potokom o wodzie słonawej. Potoki często tworzą malownicze przełomy. Wśród lasu spotyka się nieuprawiane, zarastające pola (9% powierzchni terenu) i łąki i pastwiska (10% powierzchni). Do wysokości 500 m n.p.m. występują tu grądy (odmiana wschodniokarpacka), a powyżej, w reglu dolnym, przeważają lasy bukowe i bukowo-jodłowe (lasy liściaste i mieszane zajmują 61% powierzchni).

W górach występuje tu około 900 gatunków roślin naczyniowych. Wśród nich liczne są gatunki rzadkie i prawnie chronione i występujące na granicy zasięgu. W ostoi zidentyfikowano 7 typów siedlisk chronionych dyrektywą siedliskową (załącznik I) oraz 10 gatunków z II jej załącznika. Obszar jest również ostoją zwierząt z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: drapieżnych, m.in.: wilka, niedźwiedzia, rysia, wydry i ryb.

Góry Słonne stanowią niezwykle cenną ostoję zarówno siedliskową jak i ptasią. Stwierdzono tu występowanie co najmniej 28 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Jest to obszar lęgowy m.in. orła przedniego, puszczyka uralskiego, orlika krzykliwego, a także bociana czarnego, orlika grubodziobego, puchacza, sóweczki. W stosunkowo wysokim zagęszczeniu występują również: bocian biały, derkacz, dzięcioł trójpalczasty oraz drozd obroźny.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar leży w rejonie podkarpackim, przy ważnych trasach komunikacyjnych: Sanok-Ustrzyki Dolne oraz Przemyśl- Krosno. Do wybranych fragmentów ostoi dotrzeć można drogami lokalnymi. W Zagórzu krzyżują się dwie linie kolejowe: Jasło-Zagórz i Przemyśl-Chyrów-Zagórz-Łupków. W ciągu 1,5 godziny można stąd dojechać PKP na Słowację lub Ukrainę, co sprzyja uprawianiu turystyki międzynarodowej. W pobliskim (9 km) Krościenku zostało uruchomione przejście graniczne na Ukrainę. Dzięki dogodnej sieci połączeń obszar stanowi znakomitą bazą wypadową także do najciekawszych terenów turystyczno – wypoczynkowych w regionie.

Turyści korzystają z bogatej oferty noclegowo - gastronomicznej, począwszy od campingów, pół namiotowych, schronisk, kwater prywatnych i agroturystycznych, po motele, pensjonaty (Pensjonat Zamek w Lesku), i hotele (Olszanica, Lesko (hotelik Ratuszowa), Solina, Ustrzyki Dolne. Gospodarstwa agroturystyczne znajdują się m.in.: w Bachlowej, Bezmiechowej Górnej i Dolnej, Dziurdziowie.

Turyści mogą wziąć udział w imprezach o charakterze sportowym i rekreacyjnym np. w Lesku organizowane są zajęcia ceramiczne dla dzieci, w Ustrzykach Dolnych: Karpacki Jarmark Turystyczny, Jarmark Folkowy " Bojkowiana ", Święto Chleba, Festiwal Muzyki Country i Kultur Pogranicza.

Turystyka ekologiczna: Walory przyrodnicze (przyroda zalesionych gór – lasy ciągną się od Słowacji po Ukrainę) stanowią o atrakcyjności ostoi. Zostały one objęte ochroną w formie unikalnego w skali kraju Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.

Turystyka kwalifikowana - korzystając ze szlaków turystycznych: czerwonego, niebieskiego, żółtego oraz łącznikowych: zielonego i żółtego można tu uprawiać różne formy turystyki: górskiej turystyki pieszej, rowerowej (trasy rowerowe Zielony Rower – Greenway Karpaty Wschodnie w Lesku), konnej (jeździectwo Bieszczadzki Klub Turystyki Konnej „Stanica” w Lesku), narciarstwa biegowego, zjazdowego i spacerowego oraz saneczkarstwa (np. Ośrodek Sportów Zimowych „Lesko-Ski”). Dobrze rozwija się paralotniarstwo (Bieszczadzka Grupa Sportów Ekstremalnych w Lesku) i sporty wodne na niedalekim Zalewie Solińskim.

Turystyka wypoczynkowa - zbieranie płodów leśnych, wędkarstwo na rzece San.

Turystyka krajoznawcza - już w średniowieczu osadnictwo na tym terenie było dobrze rozwinięte, czego dowodem są liczne grodziska np.: w Olszanicy, Tyrawie Wołoskiej i Tyrawie Solnej. W Załużu można zwiedzić XVII - wieczny dwór z pięknym parkiem, w Olszanicy - pałac i park z XIX wieku. Bardzo interesujące są liczne obiekty sakralne, w tym cerkwie greckokatolickie. Dzieje wojenne i powojenne regionu stworzyły mit polskiego "Dzikiego Zachodu", który sprzyja ich turystycznej atrakcyjności.W pobliskim Lesku warto zwiedzić: ratusz z 1896 r., kościoły, cerkwie, kapliczki, zamek, synagogę zwaną bożnią, cmentarz żydowski.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należą: sukcesja na terenach otwartych i nieprawidłowo prowadzona gospodarka leśna (szczególnie w lasach prywatnych).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Park Krajobrazowy Gór Słonnych - rezerwat leśny
• Buczyna w Wańkowej - rezerwat leśny
• Chwaniów - rezerwat leśny
• Cisy w Serednicy - rezerwat leśny
• Na Opalonym - rezerwat leśny
• Na Oratyku - rezerwat leśny
• Nad Trzciańcem - rezerwat leśny
• Góra Sobień - rezerwat leśny
• Dyrbek - rezerwat leśny
• Bobry w Uhercach - rezerwat leśny
• Polanki - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wilk * - ssak
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• niedźwiedź brunatny * - ssak
• głowacz białopłetwy - ryba
• minóg ukraiński - ryba
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz
• brzanka - ryba
• biegacz urozmaicony - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• obuwik pospolity

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Grunwaldzka 16, 35-959 Rzeszów tel. (17) 867 19 82, fax: (17) 867 19 83
  • Bieszczadzka Agencja Rozwoju Regionalnego,
  • Zarząd Zespołu Parków Krajobrazowych w Przemyślu;
  • Zarząd Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie;
  • Urząd Miasta i Gminy Lesko ul. Parkowa 1 38-600 Lesko tel: (13) 469-80-01, fax: (13) 469-64-58, gmina@lesko.pl, promocja@lesko.pl
  • Instytut Ochrony Przyrody PAN.

Informacji turystycznej udzielą:

  • Bieszczadzkie Centrum Informacji Turystycznej 38-600 Lesko, ul. Rynek tel./fax: (13) 469 66 95, bcit@lesko.pl , promocja@lesko.pl
  • Informacja Turystyczna BdPN;
  • Bieszczadzkie Centrum Informacji i Promocji (www.cit.ustrzyki-dolne.pl);
  • Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Oddział Bieszczadzki w Lesku ul. B. Joselewicza 16 skr. Poczt. 6 38-600 Lesko, watra@poczta.onet.pl

Jednostki administracyjne:

• Sanok (sanocki, woj. podkarpackie)
• Tyrawa Wołoska (sanocki, woj. podkarpackie)
• Bircza (przemyski, woj. podkarpackie)
• Ustrzyki Dolne (bieszczadzki, woj. podkarpackie)
• Fredropol (przemyski, woj. podkarpackie)
• Sanok m. (sanocki, woj. podkarpackie)
• Lesko (leski, woj. podkarpackie)
• Olszanica (bieszczadzki, woj. podkarpackie)