Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Myszynieckie Bory Sasankowe

Kod obszaru:

PLH140049

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1937 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar prawie w całości pokrywają lasy iglaste, w śladowej ilości siedliska rolnicze i lasy liściaste. Obszar jest położony na równinie Kurpiowskiej, na terenie lasów państwowych Nadleśnictwa Myszyniec, w obrębie południowej części sandru mazurskiego. Jest to obszar utworzony przez piaski fluwioglacjalne, przynajmniej częściowo zwydmione, a deniwelacje przekraczają miejscami 15 m. Obszar podlega typowej gospodarce leśnej, ze zrębami zupełnymi. Dominują bory świeże (jako typ siedliskowy lasu i jako zbiorowisko roślinne). Wiek drzewostanu, prawie całkowicie zdominowanego przez sosnę, jest zróżnicowany i obejmuje wszystkie klasy wiekowe.

Ostoja utworzona dla ochrony silnej populacji sasanki otwartej. Dodatkowo w obrębie ostoi jest zlokalizowane małe zagłębienie ze zbiorowiskami torfowiska wysokiego i boru bagiennego (wraz z fragmentami torfowiska przejściowego).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Myszyniec – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, położone nad Rozogą, na granicy z województwem podlaskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Myszyniec. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. ostrołęckiego. Myszyniec przez wielu uznawany jest za stolicę Kurpi. Jego historia sięga połowy XVII w. - osada założona przez jezuitów.

Na terenie gminy działają trzy gospodarstwa agroturystyczne w miejscowości Wydmusy. Jedno z nich dysponuje również kortem tenisowym, wiatą, pod którą można urządzać przyjęcia oraz basenem. Chętne osoby mogą przyłączyć się do pracy w gospodarstwie, a nawet spędzić noc w stodole śpiąc na sianie. Gospodarstwo oferuje jadło kurpiowskie, a gospodyni może pokazać gościom jak wykonać kurpiowski kierc czy leluję.

Na terenie gminy Myszyniec istnieją dwa sztuczne zbiorniki wodne. Zbiornik wodny „Wykrot” powstał na rzece Rozoga w jej środkowym biegu 8 km od Myszyńca. Przekrój piętrzenia usytuowano w km 33+080 rzeki. Zbiornik „Wykrot” ma pojemność 770 tys. m3 i powierzchnię 49,9 ha. Jego głównym przeznaczeniem jest retencja wody do celów przeciwpowodziowych i nawodnień rolniczych oraz zagospodarowanie jako obiektu rekreacyjnego dla mieszkańców gminy i turystów. Obecnie zbiornik „Wykrot” spełnia głównie obecnie funkcję kąpieliska i łowiska wędkarskiego. Obecnie trwają prace nad projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar zbiornika i jego otoczenia ze szczególnym uwzględnieniem realizacji funkcji turystyczno-rekreacyjnej. Drugi zbiornik sztuczny to Zawodzie również powstały przez spiętrzenie wód rzeki Rozoga o pojemności 33 tys. m3 i powierzchni 2,6 ha. Podstawową jego funkcją jest retencja wody i rekreacja.

Warto zobaczyć:

  • Kościół w Myszyńcu: należy do największych w diecezji łomżyńskiej. Posiada pięć naw i cztery przybudówki: zakrystia, a z drugiej strony kaplica oraz prezbiterium i dwie wieżyczki na froncie. W roku 1999 został wyniesiony do godności konkatedry - kolegiaty. Kościół wzniesiono w latach 1909 – 1922 w stylu neogotyckim, z cegły. Kościół nie jest otynkowany, jest pięcionawowy. Ma długość 61 m, szerokość 30m, wysokość do sklepienia 18 m. Fasadę kościoła ozdabiają dwie wieże o wysokości 50 m.
  • Dzwonnica murowana z 1708 r.

Miejscowość Łyse, której nazwa pochodzi od uroczyska leśnego, istniała już w XVII wieku. Obecnie znajdują się tu chaty ze zdobionymi szczytami i nadokiennikami, a uroku dodaje kilka XIX-wiecznych kapliczek słupowych z rzeźbami. Gmina położona jest na piaszczystej nizinie kurpiowskiej wśród lasów i użytków zielonych. Od północy graniczy z Puszczą Piska.

Wzdłuż zachodniej i południowej granicy płynie rzeka Szkwa. W jej bogatym rybostanie znajdują się wspaniałe okazy leszcza. W środkowej części gminy zachował się duży kompleks bagien serafińskich, będących pozostałością po jeziorze Kursko. W średniowieczu nad jego północnym brzegiem stał dwór myśliwski książąt mazowieckich. Obecnie bagna są rezerwatem fauny i flory. Do nich przylega duży kompleks lasów położonych wzdłuż wschodniej granicy gminy, a w jej części środkowej, są miejsca w których zachowały się uroczyska, będące obecnie rezerwatami. Drugi kompleks ciągnie się z południa na północ od wsi Dęby; poprzez Tyczek, Wejdo, Warmiak, Antoninę i łączy się z Puszczą Piska. Są to lasy w przeważającej części sosnowe. Ponadto w drzewostanie występuje świerk, modrzew, brzoza, olcha, dąb i grab. Poszycie to: borowiny, jagodziny, mchy, widłaki, paprocie. W poszyciu bardzo dużo jest jałowca. W lasach i na bagnach można spotkać łosia, sarnę, jelenia, dzika, lisa, jenota, kunę, zająca, borsuka; z ptactwa: cietrzewia, kuropatwę, słonkę, żurawia, kraskę, dzięcioły, kaczki; żyją tu też liczne gatunki drozdów i innego ptactwa śpiewającego; wiosną koncertują słowiki. W okolicach z rzadka występuje bocian czarny, lelek kozodój, sowy, jastrzębie, kanie. Nad Szkwą można zaobserwować gody batalionów i liczne lęgowiska bociana białego.

Gmina Łyse to teren żywych jeszcze tradycji kurpiowskich. Można tu spotkać barwna tradycyjny strój, gwarę w codziennym użyciu, liczne obrzędy związane a porami roku, rolnictwem, zbieractwem. Najpopularniejszym z nich jest palma kurpiowska, która odbywa się co roku w Niedzielę Palmową i jest ściśle związana z tradycją chrześcijańską. Palmy sięgają 10 m wysokości. Wyrabia się je z kolorowych papierów, gałązek miejscowych drzew i poszycia leśnego. Organizowany jest też konkurs na najładniejszą palmę. Przy okazji twórcy ludowi prezentują i sprzedają swój dorobek. Są to rzeźby, pieczywo obrzędowe, wycinanki, pisanki, kierce. Obrzęd ten ściąga co roku licznych turystów z kraju i zagranicy.

Zagrożenia:

Głównym zagrożeniem (na razie potencjalnym) jest eutrofizacja środowiska. Nie jest natomiast zagrożeniem dotychczasowa praktyka leśna polegająca na stosowaniu zrębów zupełnych oraz sztucznych nasadzeń sosnowych. Ten typ gospodarki leśnej pomaga utrzymywaniu się silnej populacji sasanki.

Niewątpliwym zagrożeniem jest masowe wkraczanie do zbiorowiska borowego traw, a w szczególności ekspansywnego śmiałka pogiętego, co powoduje zacienienie gleby i eliminację wolnej powierzchni niezbędnej dla kiełkowania siewek sasanki. Zagrożeniem jest również proces sukcesji, w ciągu którego wzrasta zacienienie, i rozwija się bardziej zwarta warstwa mszysta.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sasanka otwarta

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, tel.: 22 556 56 00, fax.: 22 556 56 02, rdos.warszawa@rdos.gov.pl, http://warszawa.rdos.gov.pl

Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, tel.: 22 877 20 10, fax.: 22 877 22 70, biuro@mazowsze.mrot.pl

Jednostki administracyjne:

• Łyse (ostrołęcki, woj. mazowieckie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska