Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Czarnorzecka

Kod obszaru:

PLH180027

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

989,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Na Shadow List 2008 proponowany dużo większy obszar: 4664,75 ha.

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 270-580 m n.p.m. i obejmuje dwa fragmenty zwartego kompleksu leśnego (99% obszaru) porastającego najwyższe wzniesienia Pogórza Dynowskiego: pasmo Suchej Góry (585 m n.p.m.) i pasmo Królewskiej Góry (554 m n.p.m.) . W podłożu występują utwory płaszczowiny magurskiej. W obrębie rozległej wychodni piaskowców ciężkowickich, ciągnącej się od ruin zamku Kamieniec po Sokoli Grzbiet (542 m n.p.m.), wznoszący się nad Czarnorzekami, powstały jaskinie erozyjno-wietrzeniowe. Największe ich skupienie chronione jest w rezerwacie "Prządki". W nieczynnych sztolniach i na strychu cerkwi w Rzepniku (kolonia rozrodcza nocka dużego) znajdują się zimowiska nietoperzy, gatunków z załączników Dyrektywy Siedliskowej.

Na terenie obszaru dominują gleby brunatne porośnięte lasami: iglaste – 29%, liściaste – 38%, mieszane 32%. Marginalny udział w powierzchni mają użytkowane ekstensywnie łąki świeże - 1%, użytkowane ekstensywnie. Cenne siedliska leśne z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (uboga buczyna karpacka, kwaśna buczyna, jedliny, podgórski łęg jesionowy, bagienna olszyna górska i 0,25 ha jaworzyny z języcznikiem wykształconej na stromym stoku opadającym do potoku Marcinek) zajmują 95% powierzchni ostoi. W granicach obszaru bytuje również dość liczna populacja kumaka górskiego i traszki karpackiej – gatunków z Dyrektywy Siedliskowej.

Stanowisko ma istotne znaczenie również dla ochrony populacji nietoperzy z załączników Dyrektywy Siedliskowej: mopka Barbastella barbastellus, nocka dużego Myotis myotis i nocka Bechsteina Myotis bechsteinii zimujących w nieczynnych wyrobiskach pokopalnianych (sztolniach) w Paśmie Suchej Góry oraz na północnych stokach Królewskiej Góry i na strychu cerkwi w Rzepniku.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja góruje nad Kotliną Jasielsko-Krośnieńską z rozległą doliną Wisłoka od strony południowej, od północy i północnego zachodu otoczona jest przez Czarny Dział (G. Kiczora 516 m n.p.m.), Pasmo Brzezanki (477 m n.p.m.) i Pasmo Jazowej (Czarnówka 492 m n.p.m - pasma Pogórza Dynowskiego, rozdzielone dolinami potoków: Kopytko (m. Węglówka) i Krościenka (m. Krasna).

Obszar jest stosunkowo łatwo dostępny komunikacyjnie. Leży przy drodze Krosno - Lutcza, 13 km na północ z Krosna z tej drogi trzeba skręcić w prawo na wschód, do miejscowości Czarnorzeki. Z Krosna można wybrać którąś z relacji autobusów PKS, które przejeżdżają przez miejscowość Czarnorzeki: np. Krosno-Lutcza, Krosno-Wysoka Strzyżowska, Krosno-Rzeszów D.A., Krosno-Odrzykoń Podzamcze czy Krosno-Domaradz: www.pks.krosno.net.pl lub busy linii prywatnych. Turyści mogą korzystać z usług ośrodków wypoczynkowych i gospodarstw agroturystycznych.

O atrakcyjności ostoi stanowią walory przyrodnicze umożliwiając uprawianie ekoturystyki. Głównym walorem obszaru jest przyroda dużego kompleksu leśnego. Do najciekawszych obiektów wyznaczono ścieżki przyrodnicze – www.korczyna.pl/dokumenty,18. Np. ścieżki przyrodnicze, które mają funkcje turystyczno-edukacyjną.

  • „Przy zamku Kamieniec"
  • „Czarnorzeki – Dział”
  • „Zamek Kamieniec – Prządki”
  • „Wzdłuż potoku Morcinek”
  • „Strzelnica – Prządki”

Atrakcyjne jest uprawianie:

  • górskiej turystyki pieszej, rowerowej, konnej, wspinaczkowej (Prządki to jeden z najbardziej atrakcyjnych obiektów wspinaczkowych), turystyki motorowej (rajd górski "Prządki" jest jednym z etapów Górskich Samochodowych Mistrzostw Polski. Dwudniowa impreza, odbywająca się co roku na przełomie września i października cieszy się dużym powodzeniem. Również „Zlot samochodów terenowych 4x4”jest coroczną imprezą odbywającą się na przełomie sierpnia i września), narciarskiej (trasy średnio trudne - śnieg nadający się do jazdy na nartach leży około 120 dni). W okolicy wyznaczono szlaki turystyczne: zielony - ze Strzyżowa do Brzeżanki, niebieski - Dębica – Góra Chełm, czarny- Czarny Dział – Węglówka.
  • wypoczynkowej, w tym wszelkich form związanych z atrakcjami lasu (w tym myślistwo).
  • krajoznawczej: warto zwiedzić ruiny zamku Kamieniec z XIV w. w Odrzykoniu - toczący się tam spór rodowy dał Aleksandrowi Fredrze temat do napisania komedii "Zemsta", grodzisko i cmentarzysko kurhanowe datowane na IX w oraz cmentarze wojskowe z pierwszej wojny światowej, sześć sztolni: cztery zlokalizowane w Paśmie Suchej Góry (Sztolnia w Suchej Górze I, Sztolnia w Suchej Górze II, Sztolnia nad Czają I i Sztolnia nad Czają II) oraz dwie położone na północnych stokach Królewskiej Góry (Sztolnia Jasna i Pustelnia).

W sąsiedztwie obszaru warto zobaczyć:

W gminie FRYSZTAK : wyjątkowe przykłady obiektów sakralnych, leżące na szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego, zespół schronów w Stępinie-Cieszynie, Kąpielisko we Frysztaku.

W gminie KORCZYNA: Szlaki turystyczne:

  • zielony: ze Strzyżowa do Brzeżanki (2 godz.) – Bonarówka (2 godz.) – Czarny Dział (1,5 godz.) – Węglówka (0,5 godz.) – Królewska Góra (1,5 godz.) – Kamieniec (0,75 godz.) – Krosno (1,5 godz.); szlak ten biegnie dalej do Dukli;
  • niebieski: z Dębicy – Góra Chełm (7 godz.) – Wiśniowa (2 godz.) – Spalona Góra (2,5 godz.) – Rzepnik (1,5 godz.) – Królewska Góra (2,5 godz.) – Kamieniec (0,75 godz.);
  • czarny: zaczyna się w grzbietowych partiach Czarnego Działu i dalej biegnie na południe do Kamieńca; Czarny Dział – Węglówka (1 godz.) – Czarnorzeki (1,25 godz.) – Kamieniec (0,5 godz.).

W gminie STRZYŻÓW: W Łętowni, na obszarze Strzyżowsko-Sędziszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu można skorzystać z kompleksu ścieżek edukacyjno-rekreacyjnych. Tworzą go: ścieżka zdrowia i ścieżka i ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna. Obie swój początek mają na polanie obok leśniczówki Łętownia, stoki narciarskie z wyciągami orczykowymi w Łętowni Stok mniejszy o długości 100 m i różnicy poziomów 25 m przeznaczony jest dla narciarzy początkujących. Stok duży dla narciarzy zaawansowanych ma długość 450m, a różnica poziomów to 100m, Zespół tunelu schronowego w Strzyżowie został zaprojektowany i zbudowany przez niemiecką firmę „Organisation Todt” w okresie pomiędzy wiosną 1940 r. i latem 1941 r. Wchodził w skład kompleksu schronowego w Stępinie-Cieszynie i Strzyżowie – Fűhrershauptguarier – Anlage Sűd.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy zaliczyć:

  • niektóre sposoby prowadzeniu gospodarki leśnej,
  • polowania,
  • zaśmiecenie,
  • nadmierne użytkowanie turystyczne - wydeptywanie,
  • szkody komunikacyjne,
  • wandalizm.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Prządki (13,62 ha, 1957) - rezerwat leśny
• sztolnie służące za zimowiska nietoperzy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• mopek - ssak
• nocek orzęsiony - ssak
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie, ul. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów,tel. (17) 785 00 44 fax (17) 852 11 09, e-mail: sekretariat.rzeszow@rdos.gov.pl, http://rzeszow.rdos.gov.pl/
  • Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Przemyślu, 37-700 Przemyśl,ul. Wysockiego 46a, tel. (16) 670-57-70,
  • Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Kołaczyce, ul. Nawsie Kołaczyckie 317 38-213 Kołaczyce, tel. (13) 446 02 82
  • Lasy Państwowe Nadleśnictwo Strzyżów, Mostowa 9, 38-100 Strzyżów, tel. (17) 276 10 11
  • Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie, http://www.parkikrosno.pl/

Informacji turystycznych udzielą:

  • Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Szopena 51/302, 35-959 Rzeszów, www.podkarpackie-turystyka.pl, www.podkarpackie.travel.pl
  • Lokalna Organizacja Turystyczna Beskid Niski, Rynek 5, 38-400 Krosno , www.beskidniski.org.pl
  • Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Oddział im. Mieczysława Rachwała, 35-064 Rzeszów, ul. Jana Matejki 2, tel. (17)85-367-55, fax (17) 852-88-60, http://www.pttk.rzeszow.pl/
  • Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji we Frysztaku.

Jednostki administracyjne:

• Frysztak (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Jasienica Rosielna (brzozowski, woj. podkarpackie)
• Korczyna (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Strzyżów (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Wiśniowa (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Wojaszówka (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)