Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Moczary

Kod obszaru:

PLH180026

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1181,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje północne zbocza wzniesień: Żuków (868 m n.p.m.), Na Buczkach (796 m n.p.m.), Górę Kiczerki (626 m n.p.m.) oraz górną część dolin potoków: Królówka i bezimiennego dopływu Mszańca. Królówka należy do zlewiska Morza Czarnego. Na zboczach wykształciło się piętro regla dolnego - w niższych partiach zboczy dominują lite jedliny: od silnie przekształconych przez gospodarkę do zbliżonych do naturalnych starodrzewi. W wyżej położonych partiach gór wystęują drzewostany bukowo-jodłowe, a miejscami także buczyny. W dolinach występują półnaturalne zbiorowiska nieleśne. W skład ostoi wchodzą lasy (liściaste 15% powierzchni, mieszane -57%), łąki i pastwiska – 10%, a siedliska rolnicze zajmują 18%. Przyrodniczo cenne łąki wilgotne pokrywają 5 % terenu. Jest to obszar ważny dla zachowania starodrzewi jodłowych, a także lasów łęgowych, łąk świeżych, torfowisk zasadowych i przejściowych. Szczególnie cenny jest jednohektarowy płat sosnowego boru bagiennego w oddziale 195 leśnictwa Bandrów i stanowisko boru bagiennego - siedlisk dotychczas nie wykazywanych w Bieszczadach Niskich i Górach Słonnych.
W obszarze występuje bogata flora roślin naczyniowych, w tym 36 gatunków chronionych - liczne rośliny górskie oraz 4 gatunki wschodniokarpackie na skraju zasięgu. Dotąd nie wykazywano w Bieszczadach Niskich i Górach Słonnych - odnalezionej tutaj, rzadkiej paproci - nasięźrzału pospolitego. Na torfowiskach niskich spotyka się licznie chronione gatunki storczyków i mszaków.
Naturalne i sztuczne, drobne zbiorniki wodne zasiedlają licznie populacje kumaka górskiego (10 większych stanowisk) i traszki karpackiej (6 większych stanowisk). Różnorodność i areał ekosystemów podmokłych wzbogacają również tamy i kanały bobrów, które występują tu w trzech miejscach. Liczne młaki i wilgotne łąki są siedliskiem dla dużych populacji poczwarówki zwężonej (4 stanowiska z populacjami szacowanymi na miliony osobników). Jest to ważna ostoja dla fauny leśnej, w tym dużych drapieżników: niedźwiedzia, wilka i rysia.
W obszarze stwierdzono 10 siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (70% powierzchni obszaru) oraz 7 gatunków z II jej załącznika.
Obszar jest istotnym elementem korytarza ekologicznego łączącego ostoję "Bieszczady" oraz ostoje "Gór Słonnych" i "Pogórza Przemyskiego".

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Obszar leży w Bieszczadach Niskich przylegając do Gór Słonnych. Ostoja należy do gruntów wsi Bandrów, od strony zachodniej graniczy z łąkami wsi Moczary, od strony wschodniej przylega do granicy Państwa. Można tu dojechać drogą z Ustrzyk Dolnych w kierunku Lutowisk i po 3 km skręcić w lewo na Bandrów i ponownie w prawo, po 3 km.
Ekoturystyka: Najwartościowsze pod względem przyrodniczym siedliska nieleśne koncentrują się na dawnym terenie wsi Mszaniec (przysiółki: Przysłup i Maksymiszki). Obszar ten wrócił do Polski w 1951 r. w ramach wymiany terenów przygranicznych i dołączony został do wsi Bandrów. Istniejące tam zabudowania rozebrano, zaś większość terenów rolnych zalesiono. Do dziś zachowały się jedynie pojedyncze drzewa owocowe.
Turystyka międzynarodowa: W sąsiedztwie ostoi, w promieniu 10 km, na północ znajduje się przejście drogowo-kolejowe z Ukrainą w Krościenku, a na południe planuje się budowę granicznego przejścia turystycznego Bystre – Mszaniec. Środkiem wsi Bandrów biegnie granica Parku Krajobrazowego i Bieszczad.
Do szczególnych walorów turystycznych obszaru należy kultywowanie form żywego folkloru: Bandrów słynie z Międzynarodowego Festynu Ludowego "Koszykalia" organizowanego każdego roku w sierpniu. W sezonie letnim jedno z gospodarstw agroturystycznych prezentuje miejscową sztukę ludową (rzeźba, obrazy, wyroby z wikliny i bibuły, haft i koronkarstwo, regionalne potrawy) przy dźwiękach muzyki pogranicza.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy zaliczyć:

  • sukcesja wtórnej zbiorowisk nieleśnych w kierunku lasu
  • wypas koni
  • zaśmiecanie i wydeptywanie płatu boru bagiennego przez zbieraczy borówek
  • wycinka lasu
  • polowanie
  • potencjalna lokalizacja granicznego przejścia turystycznego Bystre - Mszaniec
  • sieć transportowa
  • sporty i różne formy czynnego wypoczynku, uprawiane w plenerze.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• niedźwiedź brunatny * - ssak
• ryś - ssak
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Zarząd Zespołu Parków Krajobrazowych Przemyśl, ul. Wybrzeże Ojca Świętego Jana Pawła II 24 ,
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie 35-959 Rzeszów, ul. Grunwaldzka 15 tel 0-17 867 19 83 http://esp.tbd.rzeszow.pl/rdos-rzeszow/index.jsp,
  • Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Brzegi Dolne Ustrzyki Dolne - leśnictwo Bandrów,
  • Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna http://www.podkarpackie-turystyka.pl, http://www.podkarpackie.travel.pl
  • Lokalna Organizacja Turystyczna "Bieszczady" Rynek 1, 38-500 Sanok Tel. 0-13 465 28 28, umsanok@ks.onet.pl

Jednostki administracyjne:

• Czarna (bieszczadzki, woj. podkarpackie)
• Ustrzyki Dolne (bieszczadzki, woj. podkarpackie)