Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Łukawiec

Kod obszaru:

PLH180024

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2270,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment krajobrazu leśno-łąkowego wykształconego wzdłuż cieków wodnych i w wilgotnych zagłębieniach. Podłoże geologiczne stanowią czwartorzędowe piaski, gliny i pyły. Dominują tu gleby brunatne, a w dolinach cieków i miejscach podmokłych gleby torfowe i mady.
Ponad 80% obszaru zajmują lasy: liściaste (grądy i kilka rodzajów łęgów) - 46%, mieszane – 41% i iglaste – 5%. Łąki zajmują 3% powierzchni, a siedliska rolnicze – 5%. Niektóre z grądów zachowały bogaty skład gatunkowy (stanowiska złoci pochwolistnej Gagea spathacea). Ponadto wzdłuż cieków wodnych i w wilgotnych zagłębieniach spotyka się torfowiska niskie i przejściowe z cennymi gatunkami roślin (na skraju zwartego zasięgu: przesiąkra okółkowa - Hydrilla verticillata Hydrocotyle vulgaris - wąkrota zwyczajna i goździeniec okółkowy - Illecebrum verticillatum). Wśród roślin stwierdzonych na terenie ostoi - 12 gatunków zamieszczonych jest na krajowej czerwonej liście, a 18 podlega w Polsce ochronie gatunkowej.
W Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej wymienione jest występujące tu licznie ponikło kraińskie - Eleocharis carniolica - 200 osobników. Gatunek ten znajduje się na północnej granicy zasięgu i jest to jedyne jego stanowisko niżowe w Polsce. Na łąkach ostoi stwierdzono również cenne gatunki roślin i motyli, w tym 4 gatunki z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: Maculinea teleius - Modraszek teleius, Lycaena dispar - Czerwończyk nieparek, Maculinea nausithous - Modraszek nausitous oraz Euphydryas aurinia - Przeplatka aurinia. Dla tego ostatniego gatunku ostoja Łukawiec jest kluczowym obszarem ochronnym na Podkarpaciu.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Obszar leży przy granicy z Ukrainą i jest stosunkowo łatwo dostępny samochodem. Można tu dojechać drogą lokalną Lubaczów – Wielkie Oczy.
Walory turystyczne obszaru związane są z pozostałościami kultury Łemków, którzy kiedyś tu mieszkali (50 lat temu). W miejscowości Łukawiec znajduje się przeniesiony z Narola, wielokrotnie odnawiany, dawny kościół rzymsko-katolicki z roku 1754.
Walory przyrodnicze stanowią o atrakcyjności ostoi. Możliwe jest uprawianie górskiej turystyki pieszej i konnej oraz wszelkie formy wypoczynku związane z walorami lasu.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń ostoi należy zaliczyć:

  • uprawa,
  • gospodarka leśna (zalesianie, wycinka lasu, usuwanie martwych i umierających drzew),
  • hodowla zwierząt,
  • hodowla ryb, skorupiaków i mięczaków,
  • polowanie,
  • wydobywanie piasku i żwiru,
  • poszukiwanie i wydobycie ropy lub gazu,
  • zabudowa rozproszona,
  • odpady, ścieki,
  • turystyka piesza i rowerowa,
  • komunikacja,
  • odwadnianie.

Do najpoważniejszych zagrożeń poszczególnych walorów przyrodniczych należy zaliczyć:
Wszystkie siedliska Eleocharis carniolica - Ponikło kraińskie są pochodzenia antropogenicznego. Bezpośredniego zagrożenia zniszczeniem stanowisk w chwili obecnej nie ma. Zagrożeniem dla istnienia ponikła jest postępująca sukcesja. Największym zagrożeniem dla łąk trzęślicowych jest obecnie ich zarastanie, w nieco mniejszym stopniu spadek poziomu wód gruntowych. Zagrożeniem potencjalnym jest włączenie tych obszarów do programu zalesień.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Moczary (12,25 ha, 2004 r.) - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• przeplatka aurinia - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• ponikło kraińskie

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów tel. (17) 785 00 44 fax (17) 852 11 09 e-mail: sekretariat.rzeszow@rdos.gov.pl, http://rzeszow.rdos.gov.pl/
  • Nadleśnictwo Lubaczów 37-600 Lubaczów, Słowackiego 20 Tel. (16) 632 12 01 www.lasy-krosno.com.pl/lubaczow, lubaczow@krosno.lasy.gov.pl
  • Nadleśnictwo Radymno Radymno, ul. Zasanie 30
  • Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kraków, ul. Kopernika 27 tel. (12) 663 37 01
  • Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk ul. Lubicz 46, 31-512 Kraków
  • Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie 31-120 Kraków, Al. Mickiewicza 21 e-mail: rector@ar.krakow.pl
  • Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży 17-230 Białowieża, ul. Gen. Waszkiewicza 1c tel. (85) 681-22-78, fax 681-22-89 http://bison.zbs.bialowieza.pl.
  • Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Szopena 51/302, 35-959 Rzeszów www.podkarpackie-turystyka.pl

Jednostki administracyjne:

• Wielkie Oczy (lubaczowski, woj. podkarpackie)