Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Wisłok Środkowy z dopływami

Kod obszaru:

PLH180030

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1064,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Wisłok jest największym dopływem Sanu. Ma 204 km długości i zlewnię o powierzchni 3528 km2. Wypływa na wysokości 770 m n.p.m. w Beskidzie Niskim. Obszar obejmuje rzekę Wisłok od zbiornika Besko do Rzeszowa wraz ze Stobnicą od mostu w miejscowości Domaradz. W miejscowości Besko (poniżej zbiornika) rzeka opuszcza górską część zlewni i wpływa w rozległy i płaski obszar Dołów Jasielsko-Sanockich - podgórski fragment zlewni. Szerokość koryta waha się od 5 10 m w górnej części, do około 20 metrów części dolnej. Głębokość jest również zmienna i waha się od 0,15 do 3 m. Dno jest głównie kamieniste, a w części środkowej Wisłoka liczne są odcinki piaszczysto - żwirowe. Brzegi Wisłoka są porośnięte wąskim pasem zadrzewień. Wody śródlądowe zajmują 9% powierzchni. Siedliska rolnicze zajmują 53% obszaru a siedliska łąkowe i zaroślowe 31%. Siedliska leśne tylko 1%.

W Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej wymieniono występujące tu 4 cenne siedliska. Z gatunków wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej stwierdzono tu występowanie ponad 30 gatunków ryb, takich jak: minog strumieniowy, kiełb białopłetwy, głowacz białopłetwy, kiełb Kesslera. Jest to miejsce występowania także innych, ważnych gatunków: ryby - brzana, brzana peloponeska, świnka, głowacz pręgopłetwy, lipień.

W zakolu rzeki Wisłok, na NE od wsi Ustrobna, zanotowano żerujące modraszki. Sukcesja tych łąk powstrzymywana jest dzięki corocznemu wypalaniu traw. Łąki w dolinie rzeki Stobnicy, od mostu w Domaradzu do mostu w Lutczy są miejscem występowania wielu płazów oraz licznych bezkręgowców, są także miejscem gniazdowania (2 pary) i żerowania bociana białego. Stwierdzono również występowanie cennych roślin: czosnek kątowaty, zimowit jesienny, mieczyk dachówkowaty, pierwiosnek wyniosły, cebulica dwulistna.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar jest łatwo dostępny– przecięty wieloma szlakami komunikacyjnymi np. w miejscowościach Besko, Krosno. Do obszaru można dojechać drogą E40 korzystając z linii autobusowych PKS, komunikacją prywatną lub koleją linii Kraków – Medyka. Turyści mogą korzystać z wielu różnorodnych propozycji noclegów: w hotelach np. w Krośnie (hotele: Bengol, Game Sport, Krosno Nafta, Portius i inne), Łańcucie, Rzeszowie, w pensjonatach czy gospodarstwach agroturystycznych., np. w Krośnie.

Głównym walorem obszaru jest przyroda dużej rzeki podgórskiej, która płynie przez region o wielu atrakcjach turystycznych. Walory turystyczne związane są z szeroką ofertą rekreacyjną rozwiniętą w oparciu o wspaniałe podgórskie tereny wypoczynkowe oraz ich ciekawą historię. Rozwinęły się tu różne formy turystyki: turystyka piesza, rowerowa i konna, wypoczynkowa - zbieranie płodów leśnych, wędkarstwo. W sąsiedztwie doliny znajduje się Czarnorzecko – Strzyżowski Park Krajobrazowy.

Turystyka krajoznawcza: Haczowie warto zwiedzić kościół pw. Michała archanioła z 1497 roku, w Krośnie - Dom Wójtowski, Kamienicę Portiusa, Mury Obronne, Bazylikę Farną, Kościół i klasztor OO. Franciszkanów z XV-XVII w, Kościół św. Wojciecha, Stary Cmentarz przy ul. Krakowskiej, Gmach Sądu. Odbywają się tu ciekawe imprezy: „Karpackie Klimaty” i „Świetlne Miasto”, Letnie Koncerty Organowe, plenery malarskie, rajdy samochodowe. W Odrzykoniu należy zobaczyć ruiny zamku, w Czudecu – kościół z 1713 r., w Boguchwale - kościół z XVII w. i dwór z 1736 r., w Rzeszowie – klasztor Bernardynów, Pijarów i zamek bastionowy z XVII w, w Łańcucie – rezydencja Lubomirskich i Potockich w pięknym parku z XVII w.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń zalicza się zaburzenie naturalnego reżimu przepływów rzek, fragmentacja rzeki poprzez infrastrukturę energetyczną i przeciwpowodziową, eksploatację kruszywa niszczącą kamieniste tarliska ryb, zanieczyszczenia wód, w tym obszarowe z pól uprawnych, pobory wód, zabudowa terenów zalewowych, zaśmiecanie, zmiany form gospodarowania, w tym zmiana użytkowania łąk, melioracje, sukcesja, wypalanie, karczowanie, kłusownictwo.

Poza tym:

  • zbiornik zaporowy w Besku całkowicie odciął możliwość wędrówki ryb w górę rzeki;
  • zbiornik zaporowy w Rzeszowie ma niesprawną przepławkę utrudniającą przemieszczanie się ryb i ze względu na swój charakter (wypłycenie, zamulenie) stanowi barierę biologiczną dla ryb reofilnych.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• minóg strumieniowy - ryba
• kiełb białopłetwy - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• brzanka - ryba
• kiełb Kesslera - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Grunwaldzka 16, 35-959 Rzeszów tel. (17) 867 19 82 fax: (17) 867 19 83
  • Starostwa Powiatowe: Krosno, Strzyżów, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Leżajsk;
  • Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie
  • Instytut Ochrony Przyrody PAN

Informacji turystycznej udzielą:

  • PTTK Krosno,
  • Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Oddział im. Mieczysława Rachwała, 35-064 Rzeszów, ul. Jana Matejki 2 , tel. (17) 85-367-55, fax (17) 852-88-60, http://www.pttk.rzeszow.pl/
  • Transgraniczna Informacja Turystyczna, ul. Trakt Węgierski 26a, 38-450 Dukla, tel/fax 13 4335616, e-mail: tit@dukla.pl
  • PTTK oddział w Krośnie, 38-400 Krosno, ul. Krakowska 9 Tel.: (13) 43 211 75; Fax.: (13) 43 212 58; e-mail: pttkkrosno@neostrada.pl
  • Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyki ul. Szopena 51/302 35-959 Rzeszów, http://www.podkarpackie.travel.pl, prot@prot.rzeszow.pl

Jednostki administracyjne:

• Rzeszów (Rzeszów, woj. podkarpackie)
• Boguchwała (rzeszowski, woj. podkarpackie)
• Czudec (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Strzyżów (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Wiśniowa (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Frysztak (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Wojaszówka (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Niebylec (strzyżowski, woj. podkarpackie)
• Domaradz (brzozowski, woj. podkarpackie)
• Krosno (Krosno, woj. podkarpackie)
• Krościenko Wyżne (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Haczów (brzozowski, woj. podkarpackie)
• Korczyna (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Rymanów (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Besko (sanocki, woj. podkarpackie)
• Sieniawa (przeworski, woj. podkarpackie)