Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Torfowisko Zocie

Kod obszaru:

PLH280037

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

65,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Torfowisko "Zocie" położone jest na wschodnim skraju Pojezierza Ełckiego, praktycznie na lokalnym wododziale, oddzielającym zlewnie rzeki Legi od zachodu i Rospudy od strony wschodniej. Rejon torfowiska został ukształtowany pod wpływem ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Samo torfowisko zajmuje nieckę położoną na wysokości ok. 170 m n.p.m. Wzgórza te przylegające od południa i wschodu, to przeważnie tereny rolnicze, ekstensywnie użytkowane, przeważnie jako pastwiska i łąki. Od strony zachodniej i północnej torfowisko otoczone jest niedużym wilgotnym kompleksem leśnym. Zarówno samo torfowisko o powierzchni 11,88 ha, jak i przyległy kompleks leśny znajdują się w Administracji Lasów Państwowych.
W przypadku opisywanego torfowiska mamy do czynienia z obiektem o zróżnicowanej trofii, gdzie w części jest to torfowisko przejściowe, a w części torfowisko niskie, nawiązujące nawet do węglanowego, pomimo śladów odwadniania w postaci zarośniętych ju? rowów, jak i częściowo drożnego rowu okrężnego na południowym skraju, torfowisko "Zocie" jest dobrze uwodnione, a tylko w okresach letnich można zauważyć niewielkie procesy przesuszenia na najwyższych kępach w strefie brzeżnej. Centralna część obiektu ma postać trzęsawiska, co wskazuje, że powstał on w miejscu niedużego jeziora, znikłego w czasach nowożytnych, przy wydatnej ingerencji człowieka. Opady w rejonie Ełku wynoszą na poziomie ok. 600 mm rocznie.
Obszar to bardzo cenne torfowisko przejściowe, do niedawna jedyne stanowisko turzycy zadziorkowej, dziś już i tu wyginęła, ale nadal występuje tu duża różnorodność biologiczna i zachowały się inne cenne gatunki.
Siedliska występujące w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej zajmują łącznie 90% obszaru, składają się na to torfowiska przejściowe i trzęsawiska (zajmujące 80% obszaru, doskonale zachowane i o doskonałej reprezentatywności) oraz torfowiska alkaliczne (10% obszaru). Poza storczykiem: lipiennikiem Loesela, występują tu także gatunki roślin nie wymienione w Dyrektywie, ale zaliczane do krajowej Czerwonej Listy: wełnianeczka alpejska, turzyce  (strunowa, dwupienna i bagienna), mchy (drabinowiec mroczny, skorpionowiec brunatny, torfowiec brunatny, błyszcze włoskowate czyli chwytnikowiec lśniący), rosiczki (długolistna i okrągłolistna), paprocie (narecznica grzebieniasta), storczyki (kruszczyk błotny, wątlik błotny). Inne ważne rośliny nie wymienione w czerwonej księdze to kukułka krwista, ponikło skąpokwiatowe, bażyna czarna.
Obszar należy do Skarbu Państwa, w Zarządzie Lasów Państwowych (Nadleśnictwo Ełk).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar leży w województwie warmińsko-mazurskim (na wschodniej granicy z podlaskim), powiecie ełckim, gminie Kalinowo.
Dojazd koleją: do miejscowości Raczki w pobliżu (ok. 5 km) torfowiska.
Dojazd indywidualny: z Ełku krajową drogą nr 16 na wschód ok. 25 km, do Kalinowa stąd na północny wschód wojewódzką nr 661 do miejscowości Zanie w okolicy torfowiska.
Baza noclegowa: hotele w Augustowie (oddalonym ponad 20 km), gospodarstwa agroturystyczne w mniejszych miejscowościach. Baza gastronomiczna słabo rozwinięta w najbliższej okolicy. Restauracje i bary w Augustowie.
W miejscowości Raczki zachował się dawny układ urbanistyczny z brukowanym rynkiem. Warto zobaczyć kościół parafialny z przełomu XVIII i XIX w. W niewielkiej miejscowości, ok. 2 km od Raczek znajdują się pozostałości neogotyckiego zespołu pałacowego, dawnej głównej rezydencji rodu Paców (od którego pochodzi powiedzenie „Wart pac pałaca i pałac Paca”, ze względu na przesadne zbytki panujące w pałacu). Zachował się park pałacowy na skarpie schodzącej w dolinę Rospudy.
Obszar gminy ma doskonałe warunki do wypoczynku w lasach i nad jeziorami. Sąsiedztwo Puszczy Augustowskiej i Wigierskiego Parku Narodowego.
Około pół kilometra na południowy zachód od torfowiska znajduje się nieduża wieś mazurska Zocie, która posiada dobrze zachowany historyczny układ tzw. ulicówki. Od ćwierćwiecza wieś ta praktycznie nie rozbudowała się. Razem z terenami polno-łąkowymi tworzy harmonijny krajobraz historyczno-kulturowy.

Zagrożenia:

Najważniejsze zagrożenia występujące na obszarze to potencjalne zmiany stosunków wodnych, rozbudowa sieci drogowej.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Zocie - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• dzięcioł czarny - ptak
• żuraw - ptak
• kumak nizinny - płaz

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9; 10-575 Olsztyn tel. (089) 52 32 378; fax. (089) 52 32 405 e-mail: wkp@uw.olsztyn.pl; www.olsztyn.rdos.gov.pl Wojewódzkie Centrum Informacji Turystycznej ul.Staromiejska 1, 10-017 Olsztyn tel.: 089/ 535-35-66 , fax: 089/ 535-35-66 Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Departament Turystyki 10-562 Olsztyn, ul. Emilii Plater 1 tel.: (0-89) 521 94 50; fax.: (0-89) 521 94 59 e-mail: dt@warmia.mazury.pl Warmińsko-Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Staromiejska 1, Olsztyn tel.: (089) 53 53 565, 53 53 567, fax.: (89) 53 53 566 e-mail: wcit@warmia.mazury.pl, strona internetowa: http://www.warmia-mazury-rot.pl Nadleśnictwo Ełk, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku Klub Przyrodników, Świebodzin

Jednostki administracyjne:

• Kalinowo (ełcki, woj. warmińsko-mazurskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska