Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Pątnów Legnicki

Kod obszaru:

PLH020052

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

837,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Niemal połowę omawianego obszaru zajmują grunty orne, dużą część zajmują także zbiorniki wodne, resztę stanowią pastwiska i lasy.

Ochrona obszaru została ustanowiona ze względu na jego kluczowe znaczenie dla przetrwania barczatki kataks, ciepłolubnego motyla który w Polsce wydaje się preferować środowiska będące mozaiką ciepłolubnych muraw i zarośli. Motyla spotkać można jesienią (w październiku i wrześniu). Zimą widoczne są jedynie jaja, których złoża pokryte są przez samicę warstwą szaroczarnych włosków z odwłoka. Wiosną natomiast żerują gąsienice. Koniec żeru przypada na przełom maja i czerwca, przepoczwarzanie następuje w kokonie. Obszar stanowi ponadto ostoję innych podlegających prawnej ochronie motyli, takich jak: ogończyk akacjowiec, mieniak tęczowiec czy sówka.

Ostoja chroni jedno z ładniejszych skupisk wilgotnych zarośli tarninowych oraz dobrze wykształconych grądów i łęgów na tym obszarze. Stanowi ona mozaikę lasów, łąk, zarośli tarniny i innych krzewów, szuwarów oraz stawów hodowlanych. Obszar ograniczony jest od południa drogą z Pątnowa Legnickiego do Bieniowic (dawna linia kolejowa do Prochowic), od północy miejscowością Małgoszewice, od zachodu miejscowością Dobrzejów (i granicą administracyjną miasta Legnica).

Na terenie ostoi znajdują się dwa rezerwaty przyrody: „Błyszcz” i „Ponikwa” utworzone ze względu na cenne fragmenty lasów (głównie grądu i łęgu).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar znajduje się ponadto w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Legnica, trzeciego co do wielkości miasta Dolnego Śląska. Przez Legnicę wiodą ważne szlaki komunikacyjne, w tym komunikacji kolejowej łączącej miasto ze wszystkimi czterema kierunkami świata. To tutaj krzyżują się ważne drogi o znaczeniu europejskim: autostrada A4 (wschód - zachód) i droga krajowa nr 3 łącząca północ Polski z południem Europy, a odległości od dużych ośrodków miejskich nie przekraczają 100 km.

Pątnów Legnicki znajduje się na terenie powiatu legnickiego (województwo dolnośląskie) w makroregionie Niziny Śląskiej. Okolice tego obszaru są niezwykle atrakcyjne pod względem turystycznym Jego największymi atutami są: gęsta jak na warunki dolnośląskie sieć jezior i sztucznych akwenów wodnych, zabytkowe miasta i wsie, niski poziom urbanizacji oraz dogodna infrastruktura i sieć połączeń komunikacyjnych. Naturalne walory krajobrazowe, duża ilość zbiorników wodnych, atrakcyjnych zarówno dla żeglarzy, wędkarzy jak i amatorów kąpieli oraz bogactwo fauny i flory Pojezierza Kunickiego zadecydowały o tym, że Kunice od lat stanowią rekreacyjno - sportowe zaplecze Legnicy.

Doskonałym miejscem do uprawiania sportów wodnych jest leżące nieopodal jezioro Kunickie, nad którym zbudowano ośrodek wypoczynkowy, podobnie jest w przypadku jeziora Koskowickiego i Jaśkowickiego.

Miasto to położone jest w malowniczych widłach rzek Kaczawy i Czarnej Wody.

Do miejsc zabytkowych należy pochodzący z połowy VIII wieku legnicki gród piastowski. Jest to jedno z najstarszych i najpiękniejszych miast Dolnego Śląska, będące świadectwem bogatych dziejów związanych z dynastią książąt piastowskich. W Legnicy znajdują się ponadto liczne zabytki i miejsca pamięci.

Szlaki turystyczne

  • szlak tatarski,
  • szlak Cystersów -'Szlak Cystersów' wytyczony został z inicjatywy Rady Europy w celu popularyzacji znaczenia i roli kulturowej spuścizny zakonu cystersów na obszarze całej Europy.
  • szlak dookoła Legnicy - 'Szlak dookoła Legnicy' jest trasą spacerową (wyznaczona żółtymi znakami), podzieloną na sześć jednodniowych tras - propozycji wycieczkowych

Dla turystów wyposażonych w rowery władze miasta zadbały o wytyczenie i przygotowanie tras rowerowych.

Jedną z nich jest trasa rozpoczynająca się w Legnicy (ul. Iwaszkiewicza - Szpital Wojewódzki) biegnąca w kierunku wsi Ziemnice, by następnie pokonać podjazd - drogą do Grzybian, gdzie można podziwiać piękną panoramę części Pojezierza Legnickiego z dwoma największymi jeziorami: Kunickim i Koskowickim. Widoczny z tego miejsca jest również kościół w Legnickim Polu, Pogórze Kaczawskie, a przy dobrej widoczności całe pasmo Karkonoszy, następnie trasa wiedzie przez Grzybiany (kościół z końca XV w.), Rosochatę (gdzie zwiedzić można pochodzący z XIV w. kościół), Jaśkowice (wraz z Jeziorem Jaśkowice, będącym trzecim co do wielkości jeziorem Pojezierza Legnickiego), Szczedrzykowice (pałac), Motyczyn - Prochowice (ruiny zamku rycerskiego), Lisowice - Rezerwat Torfowisko Szczytniki (ochrona rzadkich gatunków roślin bagiennych) - Szczytniki - Bieniowie (kościół z poł. XIX w.), Rezerwat "Błyszcz" i "Ponikwa" w Pątnowie Legnickim. W ten sposób po zatoczeniu koła trasa kończy się w Legnicy (na ul. Wrocławskiej, przy cmentarzu komunalnym ).

Noclegu najlepiej szukać w Legnicy, dysponuje ona stosunkowo bogatym zapleczem noclegowo-gastronomicznym o różnym standardzie.

Zagrożenia:

Obszar jest zagrożony przez intensyfikację gospodarki leśnej i rolnej, wypalanie traw, zarośli i szuwaru na wiosnę, rozrastanie się lub wadliwe Użytkowanie wysypiska odpadów, a także nadmierną antropopresję ze strony mieszkańców wsi i pobliskiej Legnicy. Zagrożeniem są też bażanty, których pogłowie ostatnio wzrasta wskutek hodowli przez koła łowieckie. Ptaki te żywią się m. in. chronionymi gatunkami owadów (gąsienice i kokony E. catax), co stanowi realne zagrożenie w przypadku dużego zagęszczenia ptactwa.

Obszar leży w obrębie planowanej eksploatacji złóż węgla brunatnego.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Błyszcz - rezerwat leśny
• Ponikwa - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• barczatka kataks - bezkręgowiec
• mopek - ssak
• bóbr europejski - ssak
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• modraszek telejus - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław, tel. (71) 340-68-07, fax. (71) 340-68-06, email: sekretariat@rdos.wroclaw.pl, www.wroclaw.rdos.gov.pl

Dolnośląska Informacja Turystyczna, Sukiennice 12, 50-107 Wrocław, tel. (71) 342-01-85, fax (71) 342-28-98, e-mail: wroclaw-info@itwroclaw.pl, www.dot.org.pl

Jednostki administracyjne:

• Kunice (legnicki, woj. dolnośląskie)