Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Przełomowa Dolina Rzeki Wel

Kod obszaru:

PLH280015

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1259,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

 

Opis przyrodniczy:

Obszar położony na wysokości 130-163 m n.p.m. obejmuje fragment doliny rzeki Wel od Lidzbarku do mostu pomiędzy Grodzicznem a Mroczenkiem. Rzeka płynie przez obszar o bardzo zróżnicowanej młodoglacjalnej rzeźbie, gdzie deniwelacje lokalnie przekraczają 50 m. Dno jest piaszczysto-kamieniste, a naturalne koryto bardzo kręte, ze starorzeczami. Nurt jest bardzo bystry, spadki sięgają nawet 4 ‰. Zbocza doliny rozcinają erozyjne dolinki boczne. Występują tu liczne źródła.

Między Lidzbarkiem a miejscowością Chełsty rzeka przepływa przez tzw. Las Nadwelski. W pobliżu doliny rozproszone są bagienka śródleśne, z mszarem wysoko- i przejściowo-torfowiskowym. Poniżej przełomowego odcinka rzeka wykorzystuje fragment rynny polodowcowej. Rosną tu lasy łęgowe wilgotne łąki i torfowiska związane z potorfiami i naturalnymi jeziorkami w dolinie rzeki i zagłębieniami wytopiskowymi oraz kadłubowe zbiorowiska muraw kserotermicznych na zboczach doliny i nasłonecznionych stokach wzgórz. Rzeka Wel na tym obszarze jest bardzo istotną ostoją ichtiofauny typowej dla średniej rzeki krajobrazu młodoglacjalnego. Szczególne znaczenie ma populacja głowacza białopłetwego. Unikatowy charakter ma występowanie zboczowej postaci grądu.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się w okolicy Lidzbarka oraz Działdowa. Do Lidzbarka można dotrzeć autobusem PKS z Gdańska, Olsztyna i Warszawy. W Lidzbarku i Działdowie znajduje się również dworzec PKP. Na teren ostoi można dojechać autobusem PKS lub pociągiem z wymienionych wyżej miast. W Lidzbarku można zatrzymać się na nocleg w jednym z hoteli, kwater prywatnych lub ośrodków wczasowych. W okolicy ostoi znajduje się kilka gospodarstw agroturystycznych m.in. w Jeleniu, Wąpiersku, Lidzbarku i Kiełpinach. W Lidzbarku funkcjonuje kilka restauracji i barów.

Lidzbark, to malowniczo położone miasteczko nad Jeziorem Lidzbarskim, rzeką Wel oraz na terenie dwóch Parków Krajobrazowych. Niewątpliwie dużym atutem okolic Lidzbarka są liczne lasy i jeziora. Okolice Lidzbarka są terenami rekreacyjno - wypoczynkowych znakomicie nadającymi się do organizacji wycieczek pieszych, rowerowych i konnych, spływów kajakowych oraz do uprawiania wędkarstwa. W okolicy ostoi znajduje się kilka szlaków pieszych oraz ścieżek dydaktycznych m.in. trasa wycieczki przyrodniczej "Lasami do Piasecznń z Lidzbarka do Jeziora Lidzbarskiego. W okolicy istnieje kilka ścieżek rowerowych m.in. wokół Jeziora Lidzbarskiego. Na rzece Wel wyznaczony został szlak kajakowy. Położenie, urozmaicone brzegi, wysepki i zatoki przyciągają nie tyko turystów. Stanowią także ciekawy temat plenerów malarsko - rzeźbiarsko - fotograficznych, a takie odbywają się tu od kilku lat. W pobliżu wsi Klonowo można podziwiać zabytkowy Dąb Rzeczypospolitej, natomiast miłośnicy sztuki ludowej na pewno nie ominą Muzeum Etnograficznego we wsi Jeleń. W Lidzbarku można zobaczyć Warmińsko - Mazurskie Muzeum Pożarnictwa. W czerwcu w Lidzbarku organizowany jest co roku "Lidzbarski Jarmark", na którym prezentowane są prace twórców, rzemieślników z Lidzbarka i okolic. Podczas jarmarku można również skosztować tradycyjnych potraw wiejskich i swojskich wypieków np. chleba wypiekanego tradycyjnie w piecu węglowym. W Siedzibie Welskiego Parku Krajobrazowego w Lidzbarku organizowanych jest wiele imprez edukacyjnych m.in. Ogólnopolski konkurs "Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski" oraz Warsztaty ekologiczne dla dzieci i młodzieży "Ja i mój region".

Zagrożenia:

  • Piętrzenie wody na rzece bezpośrednio związane z funkcjonowaniem młynów wodnych i małych elektrowni wodnych oraz często brak sprawnych przepławek.
  • Zanieczyszczenia wód rzeki wywołane nieefektywnie funkcjonującym systemem oczyszczania ścieków, a na niektórych odcinkach rzeki jego brakiem.
  • W okolicach osiedli ludzkich zagrożeniem dla Przełomowej Doliny Rzeki Wel mogą się okazać procesy urbanizacyjne, a zwłaszcza związane z nimi stopniowe zabudowywanie obecnych łąk i innych obszarów rolniczych i leśnych głównie obiektami o charakterze letniskowym.
  • Budowa nowych stawów rybnych oraz rozwój istniejących obiektów stanowi poważne źródło biogenów w ekosystemie rzecznym.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Welski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Jezioro Piekiełko - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sierpowiec błyszczący

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Grodziczno (nowomiejski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Lidzbark (działdowski, woj. warmińsko-mazurskie)