Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Luboń Wielki

Kod obszaru:

PLH120043

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

33,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar położony jest na terenie Beskidu Wyspowego i obejmuje fragment południowego stoku góry Luboń Wielki (jego górną partię oraz część grzbietu). Szczyt ten charakteryzuje się dosyć stromym zboczem, na którym zalega rumowisko skał i głazów. Typowy wyspowy charakter nadają mu strome zbocza i spłaszczony wierzchołek.
Prawie połowę powierzchni ostoi stanowi rezerwat przyrody „Luboń Wielki” typu skalnego, ze skałami piaskowcowymi. Rezerwat ustanowiony został w celu zachowania wartości przyrodniczych, naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych osuwiska fliszowego z bogactwem form skalnych o oryginalnych i interesujących kształtach. Rezerwat chroni również elementy fauny i flory właściwe dla znajdujących się tam lasów bukowych i bukowo-jodłowych regla dolnego. Na szczycie znajduje się również wiele jaskiń i schronisk skalnych (udokumentowanych zostało tutaj 13 z nich, największą jest „Jaskinia na Luboniu Wielkim”, jej długość wynosi 26 m – jedyna z jaskiń, która posiada własny mikroklimat).
Większość powierzchni ostoi stanowią tereny leśne: żyzne buczyny karpackie (84%) oraz dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy (7%). Na ścianie osuwiskowej występują natomiast zbiorowiska mchów, wątrobowców i paproci. O wyjątkowym znaczeniu tego obszaru świadczy fakt, iż odnotowano tutaj łącznie 4 typy siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej zajmujące łącznie ponad dziewięćdziesiąt procent powierzchni ostoi: żyzne buczyny, górskie bory świerkowe, środkowoeuropejskie wyżynne piargi i gołoborza krzemianowe, jaskinie nieudostępniane do zwiedzania. Występujące tutaj gołoborza (o łącznej powierzchni ok. pół hektara) to jedno z zaledwie kilku znanych miejsc występowania tego typu siedliska w polskich Karpatach. Na obszarze ostoi stwierdzono ponadto występowanie roślin objętych ochroną całkowitą, jak naparstnica zwyczajna czy śnieżyczka przebiśnieg. Na omawianym obszarze odnotowano ponadto występowanie rzadkiej paproci zanokcicy północnej. Spośród zwierząt podlegających ochronie, spotkać można tutaj salamandrę plamistą.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Szczyt Luboń Wielki położony jest w gminie Rabka Zdrój (powiat nowotarski, województwo małopolskie), jego wysokość wynosi 1022 m n.p.m. Szczyt ten łatwo można rozpoznać po znajdującej się na nim, widzianej z daleka, wieży antenowej.

Dojazd
Do ostoi dojechać można koleją (najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Chabówce) lub PKS-em (przystanki: Kasinka Mała, Lubień, Mszana Dolna, Naprawa, Rabka, Tenczyn) i mikrobusem (relacji Kraków-Mszana Dolna lub Rabka). Następnie należy dojść pieszo.

Praktycznie z każdej okolicznej miejscowości na szczyt wytyczony został szlak turystyczny. Szlak czerwony z Mszany Dolnej (około 2 godzin) Szlak zielony z Rabki (około 2 godzin) Istnieje również możliwość dojazdu często kursującym mikrobusem kursującym na trasie Mszana Dolna-Zaryte-Rabka. Dalej należy iść którymś ze szlaków (niebieski, zielony, żółty) Z przystanku Luboń Mały na szczyt dostać się można szlakiem niebieskim Na szczyt dotrzeć można żółtym szlakiem (tzw. „Perć Borkowskiego”), który rozpocząć można z przystanku autobusowego Rabka Zaryte. Z tego miejsca należy kierować się w stronę Mszany Dolnej wzdłuż szosy, a dalej zgodnie z oznakowaniami szlaku. Istnieje możliwość dojścia tym samym szlakiem do znajdującego się na szczycie Lubonia Wielkiego schroniska PTTK (jedyne w Beskidzie Wyspowym, wzniesione w 1931 r. na wysokości 1022 m n.p.m.). Średni czas przejścia szlakiem liczony jest na 1,2 h. Powrót można zaplanować szlakiem niebieskim. Tak przebyta trasa stanowi jedną z najpiękniejszych tras w Beskidzie Wyspowym. W trakcie marszu podziwiać można roztaczający się widok na panoramę Tatr.

Noclegi
Nocleg znaleźć można nawet na samym szczycie. W schronisku jest 25 miejsc noclegowych (10 w głównym budynku – pokój dziesięcioosobowy oraz dwa pokoje dwuosobowe w letniej bacówce). Znacznie więcej możliwości zakwaterowania znaleźć można w pobliskich: Mszanie Dolnej lub w Rabce. Miejscowością wartą polecenia jest także Rabka-Zaryte, która w okresie międzywojennym stanowiła ważny ośrodek wypoczynkowy - głównie dla mieszkańców Krakowa.

Zagrożenia:

Największe zagrożenie dla obszaru to wandalizm (w tym upamiętnianie pobytu na skałach i palenie ognisk) i zaśmiecanie terenu. Potencjalnym zagrożeniem związanym z nadmierną presją turystyczną są między innymi plany władz Rabki dotyczące zagospodarowania turystycznego terenu w sąsiedztwie rezerwatu).
 

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Luboń Wielki - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• środkowoeuropejskie wyżynne rumowiska krzemianowe
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• górskie bory świerkowe (Piceion abietis część - zbiorowiska górskie)

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie ul. Smoleńsk 29-31, 31-112 Kraków tel. (12) 61 98 120, (12) 61 98 121, fax: (12) 61 98 122 e-mail: sekretariat@rdos.krakow.pl www.krakow.rdos.gov.pl Schronisko PTTK na Luboniu Wielkim 34 - 701 Rabka Zaryte 165 tel.: 18 2676435, 604 876110 e-mail: lubon@go2.pl www.lubon.pttk.pl

Jednostki administracyjne:

• Mszana Dolna (limanowski, woj. małopolskie)