Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Pisy

Kod obszaru:

PLH200023

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

3223,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

W ramach Shadow List 2008 proponowany był większy obszar - o pow. 4509,3 ha.

Opis przyrodniczy:

Obszar położony na wysokości 96-117 m n.p.m. obejmuje dobrze zachowaną dolinę rzeki Pisy z licznie występującymi starorzeczami. Rzeka płynie wśród ekstensywnie użytkowanych łąk, pastwisk i mokradeł. Na południe od wsi Ptaki występują największe w regionie (około 60 hektarów) i najcenniejsze florystycznie łąki trzęślicowe (z cennymi populacjami goździka okazałego, mieczyka dachówkowatego i kosaćca syberyjskiego liczącymi setki osobników) oraz psiary z cenną florą (m. in. goryczką wąskolistną). Wody rzeki są ważną ostoją kilku gatunków ryb (piskorz, koza, głowacz białopletwy, boleń).

W Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej wymieniono występujące tu cenne siedliska: wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi, starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne, nizinne i podgórskie rzeki, górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, ziołorośla górskie i nadrzeczne, niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe.

W Załączniku I Dyrektywy Ptasiej wymienione zostały gatunki występujących tu ptaków: bąk, orlik krzykliwy, bocian czarny, bocian biały, błotniak stawowy, błotniak łąkowy, bielik, trzmielojad, rybołów, zielonka, żuraw, siewka złota, batalion, dubelt, brodziec leśny, rybitwa rzeczna, rybitwa białoczelna, rybitwa czarna, kraska, dzięcioł czarny, dzięcioł czarny, świergotek polny, trznadel ortolan, skowronek borowy, dzierzba gąsiorek, cietrzew.

Z gatunków wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej stwierdzono tu występowanie wielu gatunków ssaków, takich jak: bóbr, wydra, wilk europejski, płazów i gadów: traszka grzebieniasta, kumak nizinny, żółw błotny, ryb: minog, kiełb białopłetwy, boleń, różanka, piskorz, koza, bezkręgowców: zatoczek łamliwy, czerwończyk nieparek, skójka gruboskorupowa, roślin: sasanka otwarta.

Wartość siedlisk przyrodniczych podnosi występowanie rzadkich ptaków migrujących, niewymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej: gęś zbożowa, gęś białoczelna, świstun, kaczka krakwa (krakwa), cyranka, kaczka krzyżówka, płaskonos, głowienka, kaczka czernica, łabędź niemy, gągoł, kokoszka (kurka wodna), łyska, bekas kszyk, nurogęś, słonka, czajka, krwawodziób, kos, kwiczoł, śpiewak, kulik wielki, rycyk (szlamik rycyk), mewa śmieszka, skowronek i rzadkich roślin: goździk okazały, mieczyk dachówkowaty, kosaciec syberyjski.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar położony w powiecie Pisz – województwo warmińsko – mazurskie oraz w powiecie Kolno – województwo podlaskie. Do obszaru można dojechać autobusami PKS, komunikacją prywatną lub koleją linii Olsztyn – Ełk do stacji Pisz.

Teren ostoi jest bardzo atrakcyjny pod względem walorów przyrodniczo-turystycznych i dla wodniaków stanowi połączenie z Wielkimi Jeziorami Mazurskimi – regionem o wspaniałych terenach wypoczynkowych z kompleksami jezior i lasów.

Prócz walorów przyrodniczych, w ostoi lub jej sąsiedztwie warto zobaczyć zabytkowe budowle Pisza i znajdujące się tam Muzeum, leśniczówkę Pranie, w której znajduje się Muzeum K.I. Gałczyńskiego, klasztor i cerkiew starowierców i głazy narzutowe w Wojnowie, Park Dzikich Zwierząt i osadę kulturową w Kadzidłowie, zagrody pokazowe zwierząt przy stacji badawczej PAN w Popielnie. Przy ujściu Pisy do Narwi, w Nowogrodzie znajduje się skansen regionalnego budownictwa wiejskiego. Teren, z uwagi na to, że jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Polsce, oferuje duży wybór miejsc noclegowych i punktów gastronomicznych o różnym standardzie. Turyści mogą korzystać z noclegów w hotelach (Pisz) i gospodarstwach agroturystycznych.

Zagrożenia:

Do najważniejszych zagrożeń dla środowiska przyrodniczego ostoi należy zaliczyć:

  • regulacje koryta rzeki Pisy, zasypywanie starorzeczy, zachwianie stosunków hydrologicznych na obszarach szczególnie cennych przyrodniczo na skutek złego funkcjonowania budowli hydrotechnicznych,
  • budowę jazów i zastawek ograniczających lub wręcz uniemożliwiających swobodną wędrówkę ryb,
  • zamulanie i zarastanie starorzeczy roślinnością wodną i szuwarową zakończone lądowieniem tych siedlisk,
  • zaprzestanie rolniczego użytkowania, zwłaszcza koszenia, wypasania i umiarkowanego nawożenia łąk,
  • intensyfikację rolnictwa (silne nawożenie oraz intensywny wypas),
  • sukcesję naturalną wyrażającą się rozwojem zarośli wierzbowych i zadrzewień osikowo-brzozowych na obszarach zajętych przez łąki trzęślicowe,
  • przekształcanie gruntów rolnych na tereny pod zabudowę letniskową,
  • wkraczanie z zabudową w bezpośrednie sąsiedztwo koryta rzeki,
  • spływ zanieczyszczeń z terenów zabudowanych i z gruntów rolnych do Pisy i jej dopływów,
  • odlesienie doliny, zwłaszcza gospodarka zrębowa prowadzona w bezpośrednim sąsiedztwie koryta rzeki, eliminująca pozostałości lasów i zarośli łęgowych, spełniających funkcje ochronne (przeciwpowodziowe) w dolinie,
  • intensyfikację żeglugi śródlądowej, w tym jednostek motorowych (Pisa na całej długości stanowi szlak Żeglowny łączący Wielkie Jeziora Mazurskie z Narwią).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian biały - ptak
• bocian czarny - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• bąk - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• rybołów - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• siewka złota - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• łęczak - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• zimorodek - ptak
• kraska - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• lerka - ptak
• świergotek polny - ptak
• gąsiorek - ptak
• ortolan - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• minóg rzeczny - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• zatoczek łamliwy - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sasanka otwarta

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, tel.: (85) 740-69-81 wew. 10, fax.: (85) 740-69-82, biuro.bialystok@rdos.gov.pl, http://www.rdos.eu

Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel. (85) 653-77-97, podlaskieit@podlaskieit.pl, http://www.podlaskieit.pl

Jednostki administracyjne:

• Turośl (kolneński, woj. podlaskie)
• Kolno (kolneński, woj. podlaskie)
• Zbójna (łomżyński, woj. podlaskie)
• Nowogród (łomżyński, woj. podlaskie)