Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ciechocinek

Kod obszaru:

PLH040019

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

13,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja położna jest w miejscowości Ciechocinek na Kujawach. Jest ona stosunkowo niewielka, o powierzchni niewiele ponad 13 ha.
W granicach ostoi (w północno-zachodniej części miasta Ciechocinek) znajduje się położony w kompleksie łąk nadwiślańskich i pól uprawnych, rezerwat florystyczny halofitów (roślin słonolubnych) „Ciechocinek” o powierzchni 1,88 ha, utworzony w 1963 r. Utworzenie tego rezerwatu było podyktowane ochroną takich gatunków roślin jak: aster solny, świbka morska, soliród zielony, muchotrzew solniskowy. Jest to rezerwat częściowy, w którym jest możliwość prowadzenia zabiegów ochronnych (usuwanie gatunków konkurencyjnych, zapewnienie odpowiednich warunków hydrologicznych). Zasolenie spowodowane jest wodą używaną do zabiegów leczniczych (odprowadzana do Wisły) oraz przenikanie do gleb soli podczas eksploatacji tężni.
Najwyższe zasolenie występuje w obrębie szerokiego i stosunkowo płytkiego rowu odprowadzającego zasolone wody burzowe z okolic tężni oraz solankę z basenu kąpielowego (kiedy jest on użytkowany). Pierwotnie jednak łąki te zasilane były naturalnie przez słone wody gruntowe (zasolenie pochodziło ze słonych źródeł, towarzyszących ciechocińskim pokładom soli kamiennej), jednak przeprowadzone w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych prace melioracyjne w rejonie doliny spowodowały obniżenie poziomu wód gruntowych o ponad 1 m, co w konsekwencji doprowadziło do zaniku tych naturalnych solnisk.
Sześćdziesiąt procent powierzchni ostoi pokryte jest przez siedliska wymienione w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej (na terenie ostoi odnotowano występowanie trzech takich siedlisk, w tym bardzo dobrze zachowane śródlądowe błotniste solniska z solirodkiem). O szczególnej wartości przyrodniczej tego obszaru stanowi fakt, iż jest to jedyne w Polsce śródlądowe stanowisko soliroda zielonego oraz astra solnego, zasilane naturalną solanką. Solirody to rośliny z rodziny szarłatowatych. Podobnie jak aster solny to sukulenty, magazynujące wodę w swych tkankach. Jest tak dlatego, że zasolone środowisko, choćby było bogate w wodę, dla roślin jest środowiskiem suszy fizjologicznej i powoduje podobne przystosowania jak w przypadku skrajnie małej ilości wody w środowisku. Płaty soliroda tworzą błotniste solniska, obok których tworzą się na mikrowyniesieniach siedliska zwane słonymi łąkami ze świbką morską i mlecznikiem nadmorskim oraz fragmenty muraw z mannicą odstającą i muchotrzewem solniskowym. Siedliska te wpisane są na listę w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej. Towarzyszą im charakterystyczne dla tego typu siedlisk bezkręgowce.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się w gminie Ciechocinek, powiecie aleksandrowskim, województwie kujawsko-pomorskim (na tzw. Białych Kujawach). Położony jest on w Kotlinie Toruńskiej, na lewym brzegu Wisły. Ciechocinek jest jedną z najbardziej znanych w naszym kraju miejscowości uzdrowiskowych, zwany jest „Perłą Uzdrowisk Polskich”.
Uzdrowiskowa część miasta bogata jest w zieleń parków, skwerów i kwietników. Północną część zajmuje park Zdrojowy, założony w 1875 r. Do celów leczniczych solanki zaczęto używać dopiero w 1836 r., pierwotnie naturalne źródła solanki wykorzystywane były do produkcji soli. W roku 1867 wybudowana została linia kolejowa, dając lepszą dostępność do uzdrowiska. Dzięki temu pod koniec XIX w. Ciechocinek stał się jednym z najmodniejszych uzdrowisk na ziemiach polskich.
Ciechocinek jest zatem doskonałym miejscem do spędzenia czasu zarówno ze względów zdrowotnych jak i ze względu na piękno przyrody, malownicze położenie i zieleń w pradolinie Wisły. Ciechocinek to również liczne kawiarenki oraz szum fontann. W sezonie letnim można skorzystać z licznych imprez kulturalnych, odbywających się w budynku Teatru Letniego.
Do zabytków znajdujących się w obrębie omawianego obszaru zaliczyć można pochodzące z XIX wieku trzy drewniane tężnie. Te konstrukcje, zaprojektowane przez Jakuba Graffa, wybudowane zostały w celu zagęszczania solanki w procesie produkcji soli. Tężnie te ustawione zostały w kształcie podkowy o łącznej długości blisko dwóch kilometrów, natomiast ich wysokość wynosi 15,8 m. Tężnie te zostały uznane za zabytek myśli technicznej. Dzięki solance, wokół tężni tworzy się mikroklimat, co powoduje, iż jest to bogate w jod inhalatorium. Solanka do tężni pompowana jest z pobliskiego źródła, zwanego „Grzybek”, na szczyt tężni, skąd specjalnymi otworami spada w dół przez poukładane gałęzie tarniny w wyniku czego znaczna część wody zostaje odparowana i zbierana w specjalnych zbiornikach, ten sam proces powtarzany jest na następnych tężniach aż w końcu rurociągiem kierowana jest do warzelni soli.
Będąc w Ciechocinku warto również zobaczyć znajdującą się w parku zdrojowym pijalnię wód mineralnych (pijalnia ta znajduje się w drewnianym pawilonie pochodzącym z 1880 r.), neogotycki kościół św. Piotra i Pawła z lat 1874-1884 oraz cerkiew polową (pochodząca z 1894 r. - wybudowana w stylu drewnianego budownictwa rosyjskiego). Dużym powodzeniem wśród kuracjuszy i wczasowiczów cieszy się również fontanna „Jaś i Małgosia”. Fontanna ta z umiejscowioną pośrodku gipsową figurką znajduje się w centralnej alei Parku Zdrojowego.
Ciechocinek ze względu na to, że jest miejscowością wybitnie uzdrowiskowo-turystyczną, dysponuje bogatą bazą noclegową i gastronomiczną. Do Ciechocinka najlepiej jest dojechać koleją (połączenia z większych miast: Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Rzeszów, Szczecin, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra).

Zagrożenia:

zagrożeniem dla ostoi jest zanik siedlisk ze względu, na które została ona ustanowiona. Sytuacja taka spowodowana jest obniżeniem zawartości soli w glebie, przez odprowadzanie zasolonych wód, a dalsze pogłębianie rowów na terenie rezerwatu może doprowadzić do całkowitego zaniku słonorośli w jego obrębie.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• śródlądowe błotniste solniska z solirodkiem (Salicornion ramosissimae)
• śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część - zbiorowiska śródlądowe) *
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:
Urząd Miejski w Ciechocinku, ul. Kopernika 19, strona internetowa: http://www.ciechocinek.pl, e-mail: ratusz@ciechocinek.pl tel.: 054- 416 18 00, 283 64 58, fax: 054-283 64 23 Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy ul. Dworcowa 63, 85-009 Bydgoszcz strona internetowa: http://www.bydgoszcz.rdos.gov.pl, e-mail: rdos@uwoj.bydgoszcz.pl tel: (052) 518 18 01, fax: (052) 518 18 02 Kujawsko-Pomorska Organizacja Turystyczna ul. Wełniany Rynek 5/8, 85-036 Bydgoszcz (do korespondencji) Urząd Marszałkowski w Toruniu, Pl. Teatralny 2, 97-100 Toruń (siedziba) strona internetowa: http://www.k-pot.pl, e-mail: biuro@k-pot.pl tel.: (52) 376 70 19, fax.: (52) 376 70 19 Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu, Nadleśnictwo Gniewkowo, ul. Dworcowa 10, 88-140 Gniewkowo strona internetowa: http://www: www.gniewkowo.torun.lasy.gov.pl, e-mail: gniewkowo@torun.lasy.gov.pl tel: (0-52) 35 10 259, (0-52) 35 10 228, 606998428, fax: (0-52) 35 10 259 w. 13

Jednostki administracyjne:

• Ciechocinek (aleksandrowski, woj. kujawsko-pomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska