Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Środkowej Warty

Kod obszaru:

PLB300002

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

57104,4 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmujący środkowy bieg rzeki Warty uznawany jest za ostoję ptaków o randze ogólnoświatowej. Dolina na tym odcinku ma zmienną szerokość od 500 m do ok. 5 km, wyróżnić można jej kilka fragmentów. Między Uniejowem a Kołem rzeka płynie w kierunku północnym i z obu stron ograniczona jest wałem przeciwpowodziowym. Na wysokości Koła rzeka zmienia swój bieg na równoleżnikowy. Dolina wyraźnie się rozszerza, przyjmując bardziej naturalny charakter, co umożliwia okresowe zalewy. Zmienność biegu Warty ma również odbicie w różnorodnej roślinności obszaru. Wyróżniono tu kilkanaście cennych siedlisk, w tym przede wszystkim górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne i starorzecza, zmiennowilgotne łąki trzęślicowe i lasy łęgowe oraz nadrzeczne zarośla wierzbowe, murawy kserotermiczne i wydmy śródlądowe z murawami szczotlichowymi. Dno doliny zajmują ekstensywnie użytkowane łąki i pastwiska, a także grunty orne o znacznej powierzchni. Tereny między wałami porastają wikliny nadrzeczne, jak również niewielkie zadrzewienia olchowe.
Ornitologicznym „punktem ciężkości” jest Nadwarciański Park Krajobrazowy, zajmujący ok. 40% powierzchni ostoi. Występuje tu ponad 230 gatunków ptaków, z czego ponad połowa to gatunki lęgowe, a 42 wymienione są w załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Największa koncentracja ptactwa przypada na czas wędrówek – liczba gęgaw i gęsi zbożowych oraz białoczelnych wynosi wówczas na terenie ostoi kilkanaście tysięcy osobników, a kaczek do 20 tysięcy. Spośród notowanych tu ssaków na uwagę zasługują coraz częściej pojawiające się bobry i wydry. Świat płazów reprezentują kumak nizinny i traszka grzebieniasta, z ryb występują koza, różanka i piskorz, a z owadów kozioróg dobosz.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar Doliny Środkowej Warty jest łatwo dostępny dla turystów. Można do niego dotrzeć prawie każdym środkiem lokomocji. Samochodem warto dojechać do Konina, a następnie drogami lokalnymi nad sama rzekę. Można także dotrzeć tu rowerem albo np. kajakiem.
Region cechuje duże bogactwo przyrodnicze, o czym świadczy mnogość parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu i rezerwatów przyrody. Sprzyja to rozwojowi ekoturystyki, zwłaszcza że władze gminy Koło w miejscowości Ochle rozpoczęły budowę infrastruktury na obszarze Natura 2000 wraz z wyposażeniem centrum edukacji ekologicznej – projekt finansowany z funduszy unijnych.
Atrakcje turystyczne stanowią także zabytki, wśród których na szczególną uwagę zasługuje pocysterski zespół klasztorny w Lądzie fundowany przez księcia Mieszka III Starego – zabytek klasy zerowej oraz Pałac Biskupi w Ciążeniu wraz z pięknym parkiem przypałacowym (obecnie Dom Pracy Twórczej). Dla miłośników średniowiecza dostępne są ruiny zamków w Kole, Wyszynie i Pyzdrach. Odwiedzić tez na pewno warto Muzeum regionalne w Pyzdrach, a ciekawostką może być zespół wiatraków w Pyzdrach i Zagórowie.
Teren ostoi przecina kilka szlaków rowerowych i turystycznych. Baza noclegowa oferuje miejsca m.in. w hotelach, gościńcach, kwaterach prywatnych, a dla żądnych przygód – także na zamku w Uniejowie.

Zagrożenia:

W Jeziorsku zbudowany został zbiornik zaporowy, który zmienił znacznie naturalny rytm hydrologiczny rzeki. Zmiany reżimu hydrologicznego zarówno naturalne jak i wywołane wpływem zbiornika należą do najpoważniejszych zagrożeń dla ostoi. Powodują zarastania terenów otwartych i mają negatywny wpływ na zdrowotność lasów łęgowych. Groźne są również zanieczyszczenia wód pochodzenia rolniczego, przemysłowego i komunalnego.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Czeszewo - rezerwat przyrody
• Dębno nad Wartą - rezerwat przyrody
• Dwunastak - rezerwat przyrody
• Nadwarciański Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• Goplańsko-Kujawski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Nadwarciański Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Powidzko-Bieniszewski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Pyzderski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Szwajcaria Żerkowska - obszar chronionego krajobrazu
• Uniejowski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Złotogórski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część - zbiorowiska śródlądowe) *
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• kozioróg dębosz - bezkręgowiec
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• wydra - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• lelek - ptak
• sowa błotna - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• ślepowron - ptak
• czapla biała - ptak
• bielaczek - ptak
• kumak nizinny - płaz
• siewka złota - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sasanka otwarta
• starodub łąkowy

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, www.poznan.rdos.gov.pl, sr@poznan.uw.gov.pl, tel. 061-854-16-08, fax 061-854-16-02 Informacje turystyczne: w konińskim oddziale PTTK oraz w Dyrekcji Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego.

Jednostki administracyjne:

• Żerków (jarociński, woj. wielkopolskie)
• Koło (kolski, woj. wielkopolskie)
• Koło (kolski, woj. wielkopolskie)
• Dąbie (kolski, woj. wielkopolskie)
• Kościelec (kolski, woj. wielkopolskie)
• Osiek Mały (kolski, woj. wielkopolskie)
• Golina (koniński, woj. wielkopolskie)
• Kramsk (koniński, woj. wielkopolskie)
• Krzymów (koniński, woj. wielkopolskie)
• Rzgów (koniński, woj. wielkopolskie)
• Sompolno (koniński, woj. wielkopolskie)
• Stare Miasto (koniński, woj. wielkopolskie)
• Ślesin (koniński, woj. wielkopolskie)
• Lądek (słupecki, woj. wielkopolskie)
• Zagórów (słupecki, woj. wielkopolskie)
• Krzykosy (średzki (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Nowe Miasto nad Wartą (średzki (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Środa Wielkopolska (średzki (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Brudzew (turecki, woj. wielkopolskie)
• Dobra (turecki, woj. wielkopolskie)
• Przykona (turecki, woj. wielkopolskie)
• Kołaczkowo (wrzesiński, woj. wielkopolskie)
• Miłosław (wrzesiński, woj. wielkopolskie)
• Pyzdry (wrzesiński, woj. wielkopolskie)
• Konin (Konin, woj. wielkopolskie)
• Poddębice (poddębicki, woj. łódzkie)
• Uniejów (poddębicki, woj. łódzkie)