Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dąbrowy Krotoszyńskie (ob. ptasi)

Kod obszaru:

PLB300007

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

34245,3 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Ostoja położona jest w południowej Wielkopolsce, w zachodniej części Wysoczyzny Kaliskiej. Głównym celem jej utworzenia jest ochrona największego w Europie zwartego kompleksu lasów dębowych. To właśnie siedliska złożone głównie z dębu szypułkowego , tzw. kwaśne dąbrowy zajmują 60% powierzchni ostoi. Występuje tu również acydofilny las grabowo-dębowy. Najżyźniejsze tereny leśne porasta grąd środkowoeuropejski, natomiast w wilgotnych obniżeniach występuje łęg olszowy i wiązowo-jesionowy. Wśród roślinności nieleśnej na szczególną uwagę zasługują torfowiska niskie i przejściowe, a także łąki trzęślicowe, występujące w okolicach Chwaliszewa i Odolanowa. W sumie na terenie ostoi stwierdzono występowanie aż 12 typów siedlisk cennych z europejskiego punktu widzenia, w tym trzech uznanych za priorytetowe: lasów łęgowych, śródlądowych muraw napiaskowych i lasów bagiennych. Flora tego terenu jest bardzo bogata. Występuje tu ponad 850 gatunków roślin, w tym liczne gatunki roślin rzadkich i ginących m.in. turzyca Buxbauma, kosaciec syberyjski, pnącze - wiciokrzew pomorski oraz storczyki: storczyk krwisty, kruszczyk szerokolistny, kruszczyk błotny i bezzieleniowy storczyk - gnieźnik leśny. Ponadto na obszarze tym występuje wiele roślin zaliczanych do flory górskiej, takich jak jarzmianka większa, ostrożeń łąkowy, skrzyp olbrzymi i starzec Fuchsa. Obszar ten jest również cenną z europejskiego punktu widzenia ostoją dla bociana czarnego, żurawia, muchołówki białoszyjej i skowronka borowego.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Dąbrowy Krotoszyńskie położone są między miastami Krotoszyn i Ostrów Wielkopolski. Główną drogą, która prowadzi przez ostoje jest droga nr 36. Między Krotoszynem i Ostrowem Wielkopolskim kursują autobusy i pociągi.

Baza hotelowa i gastronomiczna cały czas się rozwija, ale bez problemu znajdziemy nocleg i wyżywienie w Krotoszynie i Ostrowie Wielkopolskim. W Raszkowie możemy skorzystać z schroniska młodzieżowego.

Turystyka krajoznawcza

Krotoszyn

  • Ratusz: murowany z około 1689 roku, po przebudowie w latach 1898 - 1899, neorenesansowy z ośmioboczną smukłą barokową wieżą
  • Kościół Farny św. Jana Chrzciciela z lat 1592 - 1597, późnorenesansowy o tradycjach gotyckich, trzynawowy, bazylikowy. Kwadratowa wieża nadbudowana około roku 1860.
  • Kościół św. św. Fabiana i Sebastiana: drewniany, zbudowany około 1572 roku jako szpitalny, gruntownie restaurowany w 1813 roku.
  • Kościół św. Marii Magdaleny: wzniesiony w 1755 roku na miejscu starszego kościoła istniejącego już zapewne w XIII wieku, w 1830 roku odnowiony, drewniany, konstrukcji zrębowej, oszalowany.
  • Barokowy Zespół Potrynitarski
    • Kościół św. św. Piotra i Pawła z lat 1767 - 1774, zbudowany przypuszczalnie wg projektu architekta Marcina Frantza, z dwuprzęsłową nawą i prezbiterium zamkniętym kolistą absydą
    • Budynek poklasztorny z około 1733 roku, murowany, piętrowy, na rzucie wydłużonego prostokąta, podpiwniczony. W salach na piętrze znajdują się obecnie pomieszczenia muzeum regionalnego.
    • Park przy kościele, nieduży z okazami sosny czarnej, orzecha czarnego, dębów, klęka kanadyjskiego, grochodrzewu i lip; orzech czarny, zrośnięty z trzech pni, o obwodzie 460 cm.
  • Zespół Pałacowy
    • Pałac Gałeckich barokowy z lat 1692-1700, przebudowany w roku 1820 otrzymał późnoklasycystyczną fasadę, murowany z cegły, otynkowany.
    • Park krajobrazowy z pierwszej połowy XIX wieku, ze śladami założenia regularnego z XVII wieku. Z ciekawszych okazów: klon tatarski, paklon o obwodzie 510 cm, okazałe cisy
  • Zespół kościelny poewangelicki
    • Kościół św. Andrzeja Boboli, zbudowany w latach 1788 - 1790, poewangelicki, klasycystyczny, rozwiązanie architektoniczne - centralne na rzucie koła. Neobarokowa fasada z dwoma wieżami dobudowanymi w latach 1884-1885.
    • Dawna pastorówka (ul. Lipowa 3) z 1846 roku, murowana, otynkowana, parterowa z mieszkalnym poddaszem.
    • Dawny dom kantora (ul. Lipowa 6) z pierwszego ćwierćwiecza XIX wieku. Konstrukcji szkieletowej, tynkowany, dwutraktowy.
  • "Krotoszanka" najstarszy zachowany dom w Krotoszynie z 2 poł. XVIII w.

Ostrów Wielkopolski

  • dawny zbór ewangelicki, obecnie Kościół pw. NMP Królowej Polski , wzniesiony w konstrukcji szachulcowej w 1778 r. – ul. Królowej Jadwigi
  • Ratusz (1828 r.) powstał wg projektu J.H. Häberlina, bliskiego współpracownika słynnego berlińskiego architekta K.F. Schinkla – Rynek. (Tu mieści się Muzeum Miasta).
  • Kościół św. Stanisława Biskupa (obecnie konkatedra) wzniesiony w latach 1905-1907 wg projektu Sylwestra Pajzderskiego i Rogera Sławskiego; Wnętrze zdobi polichromia z 1929 roku autorstwa Henryka Jackowskiego oraz rzeźby znanych wielkopolskich artystów Władysława Marcinkowskiego i Marcina Rożka. Jedna z najciekawszych rzeźb Marcinkowskiego – „Pielgrzym” z 1890 roku – usytuowana jest na zewnątrz świątyni, obok wejścia głównego. - ul. Gimnazjalna
  • Zespół witrażowy w dawnym Gimnazjum Męskim, powstały w II połowie lat 80. XIX w. we wrocławskiej pracowni Edwarda Franka, należącej wcześniej do słynnego Adolfa Seilera – twórcy witraża „Salvator Mundi” w auli; witraże przedstawiają alegorie Pracy (Labor), Wiedzy (Scientia) i Sztuki (Ars Libera) – ul. Gimnazjalna
  • Zespół witraży w budynku dawnej przepompowni ścieków przy zbiegu ulic Raszkowskiej, Wańkowicza i al. Słowackiego z początku XX wieku
  • Synagoga w stylu mauretańskim - wzniesiona w latach 1856-1860, na obrzeżu dawnej dzielnicy żydowskiej – ul. Raszkowska
  • Obiekty z okresu neobaroku:
    • elewacja gmachu dawnej Kasy Pożyczkowej przy pl. Rowińskiego,
    • narożny dom przy zbiegu ulic Wrocławskiej i Wiosny Ludów
  • Secesja w architekturze miasta:
    • willa przy ul Raszkowskiej 47 (1905 r.)
    • kamienica narożna u zbiegu ulic Głogowskiej i Zamenhofa
    • willa budowniczego Paula Kupke przy ul. Sienkiewicza 2 i kamienica Ewalda Neumanna przy ul. Kolejowej 4 (początek XX wieku)
  • Architektura 20-lecia międzywojennego:
    • gmach Szkoły Powszechnej im. E. Estkowskiego (1925-1926) projektu Franciszka Sterczyńskiego (obecnie Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów) - ul. Wrocławska,
    • Bank Polski (1928-1930) – obecnie WBK BZ SA, wg projektu Stanisława Filasiewicza - plac Bankowy
  • Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego – wzniesiony w latach 1938 - 1947 wg projektu Franciszka Morawskiego z Poznania – ul. Raszkowska
  • Stary Cmentarz przy placu Bankowym – należy do najstarszych polskich nekropolii. Jest miejscem wiecznego spoczynku wielu ludzi wpisanych na trwałe w dzieje miasta, zarówno swoim udziałem w walkach zbrojnych, jak i pracą społeczną, gospodarczą, naukową i artystyczną XIX i XX w. O wartości cmentarza stanowią także nagrobki, które prezentują dużą różnorodność form.

Turystyka aktywna

Krotoszyn

Szlaki piesze:

  • Szlak żółty: Krotoszyn - Sulmierzyce 17,6 km
  • Szlak zielony: Krotoszyn - Zduny 12,2 km
  • Szlak czerwony: Krotoszyn - Baszków 15,3 km

Szlaki rowerowe

Krotoszyn oraz jego najbliższe okolice stwarzają znakomite warunku do uprawiania turystyki rowerowej.

Z myślą o miłośnikach aktywnego wypoczynku połączonego z kontaktem z przyrodą, oraz poznawaniem ciekawych zabytków architektury i historii regionu, wytyczono i oznakowano w terenie szlaki rowerowe "Wokół Krotoszyna" i "Krotoszyńskie Dąbrowy".

W większości szlaki biegną lokalnymi drogami jezdnymi o stosunkowo niewielkim ruchu, niektóre odcinki drogami gruntowymi i leśnymi. Po drodze natrafiamy obszary leśne, rezerwaty przyrody, akweny, grodziska, miejscowości bogate w pamiątki historyczne.

  • Szlak rowerowy "Wokół Krotoszyna": Krotoszyn (Rynek) - Osusz - Trafary - Staw Węgielnik - Zduny - Chachalnia - Ujazd - Wodników Górny - Sulmierzyce - Chwaliszew – Krotoszyn
  • Szlak rowerowy "Dąbrowy Krotoszyńskie": Krotoszyn - Jasne Pole (Sędziszew), Rozdrażewek - Leśn. Sokołówka - Os. Leśn. Dąbrowa - Roszki - Orpiszew - Leśn. Borowina - Chruszczyny – Chwaliszew Uwaga! Chwaliszew - Krotoszyn, odcinek szlaku "Wokół Krotoszyna".

Ostrów Wielkopolski

„Park Przygód”. To jedyny w regionie południowej Wielkopolski obiekt tego typu. Dla zainteresowanych przygotowano cztery trasy o zróżnicowanym stopniu trudności z ponad 50 różnymi przeszkodami zawieszonymi na drzewach na wysokości od 2 do 7 metrów. Niepowtarzalną w skali kraju atrakcją jest Wieża Napięć. Wieża to bryła o podstawie trójkąta z dwoma platformami na 10 i 15 metrach na które można się dostać m.in. wspinając się po ściance wspinaczkowej, pokonując park linowy, ale w pionie! czy też wspiąć się po drabinach. To trzy z pięciu atrakcji tej wieży, kolejna to możliwość skoku wahadłowego z wysokości blisko 18 metrów, a piąta to jeden z najdłuższych zjazdów tyrolskich jakie zbudowano w Polsce z tym, że dodatkową atrakcją jest przejazd nad wodą.

Rowerowe szlaki turystyczne

  • Szlak rowerowy: Ostrów Wielkopolski - Przybysławice (czarny)
  • Szlak rowerowy: Ostrów Wielkopolski - Przybysławice (czarny)Szlak rowerowy dookoła powiatu ostrowskiego (czerwony)
  • Szlak rowerowy dookoła powiatu ostrowskiego (czerwony)Szlak rowerowy: Ostrów Wielkopolski - Moja Wola (niebieski)
  • Szlak rowerowy: Ostrów Wielkopolski - Chynowa - Antonin - Odolanów - Garki - Sośnie - Moja Wola (niebieski)

Zagrożenia:

Głównym zagrożeniem dla ostoi są usuwanie martwego drewna z lasu, sadzenie monokultur drzew, intensyfikowanie użytkowania rolnego, postępujące odwodnienie terenu na skutek niewłaściwie przeprowadzonych melioracji, dla zbiorowisk łąkowych - zaprzestanie ekstensywnego użytkowania (koszenia), a także trudności z odnawianiem drzewostanów dębowych. Są one zapewne skutkiem wspomnianego odwodnienia, a z drugiej strony także, posługując się dość nieprecyzyjnym, choć rozpowszechnionym terminem leśnym - tzw. "zmęczenia siedlisk".

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Baszków - rezerwat leśny
• Buczyna Helenopol - rezerwat leśny
• Dąbrowa Smoszew - rezerwat leśny
• Dąbrowa k. Biadek Krotoszyńskich - rezerwat leśny
• Miejski Bór - rezerwat leśny
• Mszar Bogdaniec - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian czarny - ptak
• bielik - ptak
• żuraw - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• muchołówka mała - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, ul. 28 Czerwca 1956 223/229, 61-485 Poznań, tel.: 61 831 11 77, fax 61 831 11 99, e-mail: sekretariat.poznan@rdos.gov.pl, www.poznan.rdos.gov.pl

Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi Kaliskiej, eliza@aleksander.pl, tel.: (65) 503 00 00, kom.: 0 602 228 301

Lokalna Organizacja Turystyczna Południowej Wielkopolski, www.turystyka.osw.pl, izba2@izba-strow-wielkopolski.pl, tel.: (62) 735 67 49, Fax: (62) 735 67 33

Jednostki administracyjne:

• Krotoszyn (krotoszyński, woj. wielkopolskie)
• Sulmierzyce (krotoszyński, woj. wielkopolskie)
• Zduny (krotoszyński, woj. wielkopolskie)
• Rozdrażew (krotoszyński, woj. wielkopolskie)
• Odolanów (ostrowski (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Ostrów Wielkopolski (ostrowski (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Raszków (ostrowski (wielkopolskie), woj. wielkopolskie)
• Pleszew (pleszewski, woj. wielkopolskie)
• Dobrzyca (pleszewski, woj. wielkopolskie)