Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Wkrzańska (dawniej Puszcza Wkrzańska)

Kod obszaru:

PLB320014

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

14575,7 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Obszar stanowi część (około 1/3) kompleksu leśnego rozmieszczonego po obu stronach granicy z Niemcami, położony na północny zachód od Szczecina i na zachód od ujściowego odcinka Odry. Obszar ten, stanowiąc mozaikę siedlisk, obejmuje nieduże rzeczki, zeutrofizowane i zarośnięte szuwarami jeziora, nieduże zbiorniki, rozległe torfowiska niskie, torfowiska wysokie, łąki i pastwiska, grunty porolne, olsy, lasy i bory. Większość obszaru Puszczy (głównie siedliska borowe i olsowe) znajduje sie na terenie równiny pokrytej wydmami. Jedynie południowo-wschodnia część tego kompleksu leśnego (żyzne buczyny) porasta wysokie wzgórza morenowe - Wzgórze Warszewskie. Najcenniejsze jeziora to Jez. Karpino i Jez. Piaski.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar leży na zachód od ujściowego odcinka Odry (na północny-zachód od Szczecina) w kompleksie leśnym ciągnącym się również po zachodniej stronie granicy. Możliwe jest przekroczenie granicy w pobliskim Lubieszynie. Dojazd do ostoi koleją do Szczecina, a następnie PKS lub indywidualnie drogą nr 114 do miejscowości Nowe Warpno i 115 do miejscowości Dobieszczyn.

O atrakcyjności turystycznej obszaru decydują jego walory przyrodnicze, w tym rezerwat przyrody Jezioro Świdwie (891,28 ha; 1963) uznany za ostoję Ramsar (1988).

Turystyka krajoznawcza

Na terenie ostoi odkryto cenne obiekty archeologiczne, m.in. obozowisko z VII-VI w. p.n.e. w okolicach Tanowa czy wczesnośredniowieczne prasłowiańskie grodziska i kurhanowe cmentarzysko z IX w. znajdujące się koło Dobrej. Z późniejszych czasów pochodzi pałac w Stolcu. W pałacowym parku w Stolcu rośnie największy cis na Pomorzu Zachodnim, którego obwód dochodzi do 2,5 m.

  • Kaplica w Policach: Jedyna pozostałość po XIII-wiecznym Kościele Najświętszej Marii Panny, który rozebrano pod koniec wieku XIX.
  • Kościół Mariacki: Zbudowany w pierwszych latach XX wieku
  • Lapidarum: Pełni ono funkcję podwójną: z jednej strony swoistego muzeum rzeźby nagrobnej, z drugiej - świadectwa pamięci i szacunku dla niegdysiejszych mieszkańców miasta i okolic.
  • Stara fabryka benzyny syntetycznej: Budowę fabryki benzyny syntetycznej w Policach rozpoczęto w 1937 roku na bazie zakładu regenerującego zużyte paliwa okrętowe. Produkcja ruszyła w maju 1940 roku na 1500 hektarach powierzchni między Policami i Jasienicą wzniesiono liczne budowle, kanały z instalacjami i ogromne silosy. W Hydriewerke Politz podczas 5 lat trwania wojny niewolniczo pracowało 30 tys. osób.
  • Kościół w Jasienicy: Pierwsze wzmianki o Jasienicy pochodzą z 1260 roku. Mówią o wsi Jasnitza, która rozciągała się na pagórkowatym wzniesieniu wzdłuż rzeki. Jasienica należała do braci Droseko, którzy wraz z Bernardem z Tatyni ufundowali w 1299 roku kościół. Jego rozbudowa nastąpiła około 1400 roku, w 1735 nad zachodnią fasadą wzniesiono wieżę w konstrukcji ryglowej z trzema dzwonami.
  • Klasztor Augustianów w Jasienicy: Historia Jasienicy jest związana z dziejami zakonu kanoników reguły św. Augustyna. Mnisi przybyli tu już w XIII wieku, zmeliorowali okoliczne mokradła, zbudowali młyn, uregulowali Gunicę. Około XIV wieku na tzw. Wzgórzu Maryjnym, w miejscu najdogodniejszym pod względem obronnym, w odległości około 40 m od rzeki Gunicy wznieśli klasztor.
  • Kościół w Przęsocinie: Pierwsza wzmianka o kościele p.w. Wniebowzięcia pochodzi z 1286 r. W 1493 r. drewnianą budowlę rozebrano, a w jej miejscu z głazów granitowych został wzniesiony nowy, późnogotycki kościół. W 1740 dobudowano drewnianą wieżę w stylu barokowym, zwieńczoną hełmem z ośmioboczną latarnią. We wnętrzu świątyni znajduje się XVII wieczny ołtarz, a na wieży empirowy dzwon z 1832 roku
  • Kościół w Pilchowie: Granitowy kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP został zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku. Zachowane zostały fragmenty XIII wiecznych kamiennych murów kościelnych, w obrębie których występują elementy starodrzewu.
  • Kościół w Trzebieży: Kościół pod wezwaniem Podwyższenia Świętego Krzyża z 1359 roku został wzniesiony z dużych głazów polnych na zaprawie cementowej
  • Pałac w Leśnie Górnym: Pałac o łącznej powierzchni 640 m kw. zbudowany został najprawdopodobniej przez Hermana Schoefflera w latach 90 tych XIX wieku.
  • Architektura ryglowa: Budownictwo ryglowe, a w szczególności konstrukcje szachulcowe, stanowią charakterystyczny element krajobrazu Gminy Police. Przez kilka stuleci architektura ryglowa stanowiła jeden z podstawowych typów konstrukcji, która była stosowana zarówno w budownictwie mieszkalnym, sakralnym jak i gospodarczym.
  • Kościół w Niekłończycy: Barokowy kościół w Niekłończcy został wybudowany w 1778 roku. Stanowi przykład budownictwa ryglowego
  • Kościół w Tatyni: Został zbudowany w XVII wieku pod patronatem władz miejskich Szczecina. Ryglowa świątynia, jedna z najstarszych o tej konstrukcji na Pomorzu Zachodnim, jest usytuowana w centrum Tatyni, na wysokim brzegu Gunicy.

Turystyka aktywna

Obszar pełni ważną funkcję jako miejsce wypoczynku i rekreacji. W okolicy ostoi, szczególnie na wybrzeżu, zlokalizowano szereg ośrodków wypoczynkowych oferujących pełną gamę usług turystycznych. Przez puszczę prowadzi wiele kilometrów szlaków turystycznych, dostępnych także dla rowerzystów i amatorów jazdy konnej (na obszarze puszczy jest kilka ośrodków jeździeckich). Turyści mogą korzystać z noclegów w Szczecinie, Policach, w ośrodkach wypoczynkowych i usług gospodarstw agroturystycznych.

Trasy piesze:

  • Szlak miejski - 27 najciekawszych miejsc w Policach;
  • Szlak pieszy: Police – Trzeszczyn - Stare Leśno - Bartoszewo, 11,6 km długości, znaki żółte;
  • Szlak Puszczy Wkrzańskiej – znaki czerwone,
    • etap I - 10,2 km,
    • etap II - 25 km.
    • etap III - 10,3 km;
  • Szlak pieszy: Mścięcino - Dąb Bogusława X - Szczecin Osów - Las Arkoński – znaki czerwone; 15,2 km;
  • Szlak pieszy: Tanowo - Komorze Góry - Pilchowo - znaki czarne i niebieskie; 10 km;
  • Szlak pieszy: Szczecin – Skolwin – Przęsocin - Dolina Siedmiu Młynów - Lasek Arkoński - znaki zielone; 15,2 km;
  • Ekologiczne ścieżka rekreacyjno-dydaktyczna, 4,5 km wokół Polic
  • Ścieżka dydaktyczno – turystyczna Hydriewerke Pőlitz AG- 4,5 km -
  • nieoznakowana;

Trasy rowerowe:

  • Trasa rowerowa po okolicach Polic – 27 km;
  • Trasa rowerowa po Puszczy Wkrzańskiej ( wokół Polic) - 35 km;
  • Rowerem wokół Wzgórz Warszewskich – 18 km;
  • Trasa rowerowa przez Puszczę Wkrzańską, Rezerwat Ornitologiczny „Świdwie”, pogranicze Polsko - Niemieckie – 53 km;
  • Wyprawa rowerami wzdłuż Odry, Zalewu Szczecińskiego, granicy z Niemcami, przez Puszczę Wkrzańską – 76,3 km;
  • Znakowany szlak rowerowy „Puszcza Wkrzańska” - 100 km;
  • Znakowany szlak rowerowy „Szlak parków i pomników przyrody w Powiecie Police” - 22,5 km;
  • Międzynarodowa trasa rowerowa po regionie „Pomerania” – Bernau - Gryfino- Szczecin (gmina Police) Jasienica – Trzebież - Nowe Warpno – Altwarp – Anklam;
  • Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego;

Trasy różne:

  • Turystyka wodna – kajakowa – żeglarska - Bałtyk, Zalew Szczeciński, -jezioro Dąbskie – Odra - Roztoka Odrzańska;
  • Wyprawa kajakiem „Rzeką Wkrą od Warnitz do Ueckermunde”, 83,5km;
  • Turystyka konna - ośrodki jeździeckie w: Bartoszewie, Trzeszczynie, Leśnie Górnym, Pilchowie, Tanowie(2);
  • Wycieczka autokarem wokół puszczy Wkrzańskiej - 94 km;

Zagrożenia:

Zanieczyszczenie środowiska i duża penetracja ludzka, przygraniczny ruch kołowy, plany otworzenia nowego przejścia granicznego w Dobieszczynie. Emisja szkodliwych pyłów i gazów z Zakładów Chemicznych Police. Zalesianie łąk i pastwisk, torfowisk i bagien, wyrąb starodrzewu i drzew dziuplastych, usuwanie martwego drewna z lasu, sadzenie monokultur. Turystyka i łowiectwo jest przyczyną penetrowania siedlisk, płoszenia ptaków i niszczenia gniazd.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• trzmielojad - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• drzemlik - ptak
• kropiatka - ptak
• łęczak - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• żuraw - ptak
• derkacz - ptak
• lelek - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• muchołówka mała - ptak
• rybołów - ptak
• puchacz - ptak
• włochatka - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Police (policki, woj. zachodniopomorskie)