Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Jaśliska

Kod obszaru:

PLH180014

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Powierzchnia:

29286,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Ostoja leży w Beskidzie Niskim i obejmuje górną część dorzecza Jasiołki (z malowniczym przełomem koło Piotrusia) i źródliska Wisłoka. W obszarze występują naturalne doliny rzeczne i rozległe strefy źródlisk. Góry nie przekraczają 1000 m n.p.m ale deniwelacje wynoszą 450-550 m. Najwyższe szczyty sięgają: Kamień (863 m n.p.m.), Dawana (841 m n.p.m.) i Kanasiówka (823 m n.p.m.). W strefie szczytowej Piotrusia oraz w masywie Kamienia nad Jaśliskami znajdują się piaskowcowe skałki, a na Górze Cergowej liczne jaskinie. Obszar jest zalesiony (82% powierzchni) - dominuje buczyna karpacka o wysokim stopniu naturalności - głównie drzewostany bukowe lub jodłowe z domieszką jaworu i grabu.

Na terenie ostoi zidentyfikowano łącznie 14 rodzajów siedlisk cennych dla ochrony europejskiej przyrody, w tym bogate florystycznie łąki w okolicach Królika Polskiego i Zawadki Rymanowskiej. W 1997 roku na terenie ostoi znaleziono, po raz pierwszy w Polsce, stanowisko ponikła kraińskiego - rośliny cennej z punktu widzenia europejskiej przyrody.

Ostoja jest również miejscem występowania wielu rzadkich, chronionych i zagrożonych gatunków flory i fauny, m.in. duże drapieżniki puszczańskie i rzadkie gatunki bezkręgowców. Ważne stanowiska nietoperzy to Kościół koło Pustelni w Trzcianej, Góra Cergowa i Kościół w Rymanowie.

Obszar ten charakteryzuje się również bogatą ornitofauną, zwłaszcza ptaków drapieżnych. Występują tu m.in. bielik, puchacz, trzy gatunki błotniaków, orlik krzykliwy i orzeł przedni. Najwięcej gatunków ptaków obserwować można w okolicy Przełęczy Dukielskiej, gdyż prowadzi tamtędy szlak ptasich wędrówek na południe.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar obejmuje przygraniczne pasmo górskie między między Przełęczą Łupkowską a Przełęczą Dukielską. Jest stosunkowo łatwo dostępny komunikacyjnie. Można tam dojechać komunikacją PKS z Jasła i Krosna lub transportem własnym drogami: Krosno – Barwinek (przejście graniczne) i drogą Rymanów – Komańcza – Łupków. Najbliższe stacje PKP znajdują się w Jaśle, Krośnie i Sanoku. Dużą atrakcją jest przejazd koleją Zagórz – Łupków na Słowację. Do wybranych fragmentów ostoi można dostać się drogami lokalnymi. Turyści korzystają z usług bazy noclegowej i gastronomicznej w przydrożnych zajazdach, hotelach w miejscowościach turystyczno – wypoczynkowych np. Komańczy, Dukli. W Dukli, Komańczy i Krempnej funkcjonują schroniska młodzieżowe. Można przenocować również w gospodarstwach agroturystycznych m.in. w Chyrowej, Katach, Krempnej, Nowym Żmigrodzie.

W Dulki odbywa się wiele imprez kulturalno-rekreacyjnych m.in. Sobótkowe Spotkania z Folklorem - Podkarpackie Prezentacje Regionalnych Obrzędów Sobótkowych, Międzynarodowy Przegląd Chórów Kościelnych i Cerkiewnych oraz Targi Rzemiosła i Rękodzieła Artystycznego. W niedalekich Jaśliskach w lutym odbywa się Bieg Narciarski o Puchar Burmistrza Gminy Dukla.

Turystyka ekologiczna: walory przyrodnicze (przyroda zalesionych gór średnich) stanowią o atrakcyjności ostoi. Ostoja znajduje się w Jaśliskim Parku Krajobrazowym. W okolicach Dukli wyznaczono kilka ścieżek przyrodniczych m.in. ścieżka "Do złotej studzienki" - słynnego źródła i miejsca kultu św. Jana z Dukli.

Turystyka kwalifikowana: w obszarze można uprawiać turystykę górską pieszą, rowerową, konną, zbieranie płodów leśnych, narciarstwo. Przebiega tędy wiele znakowanych szlaków turystycznych, w tym specjalne szlaki dla rowerów górskich.

Turystyka uzdrowiskowa: w sąsiedztwie obszaru znajdują się 2 uzdrowiska: Iwonicz Zdrój i Rymanów Zdrój z pełną obsługą sanatoryjną.

Turystyka krajoznawcza: w wielu wsiach Beskidu Niskiego możemy zobaczyć drewniane cerkwie m.in. w Wisłoku Wielkim, Daliowej, Króliku Polskim. Niektóre z nich zostały zniszczone (ruiny). W pobliskiej Dukli warto zwiedzić: renesansowy ratusz wraz z zabudową rynku, Muzeum Historyczne Pałac Dukli, pustelnię św. Jana z Dukli. W Zyndranowej warto odwiedzić Skansen Kultury Łemkowskiej, w którym można podziwiać zabytkowe obiekty z końca XIX i początków XX wieku.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy zaliczyć: sukcesję naturalną na terenach otwartych, niepokojenie nietoperzy w okresie hibernacji, zintensyfikowanie gospodarki leśnej, nadmierny ruch turystyczny i rekreacyjny.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jaśliski - rezerwat leśny
• Kamień nad Jaśliskami - rezerwat leśny
• Modrzyna - rezerwat leśny
• Przełom Jasiołki - rezerwat leśny
• Wadernik - rezerwat leśny
• Źródliska Jasiołki - rezerwat leśny
• Rezerwat tysiąclecia na Cergowej Górze - rezerwat leśny
• Cisy w Nowej Wsi - rezerwat leśny
• Bukowica - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian biały - ptak
• bocian czarny - ptak
• trzmielojad - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• gadożer - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• orzeł przedni - ptak
• rybołów - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• jarząbek - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• łęczak - ptak
• puchacz - ptak
• sóweczka - ptak
• puszczyk uralski - ptak
• włochatka - ptak
• lelek - ptak
• zimorodek - ptak
• kraska - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł trójpalczasty - ptak
• lerka - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• gąsiorek - ptak
• dzięcioł białoszyi - ptak
• podkowiec mały - ssak
• nocek orzęsiony - ssak
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• niedźwiedź brunatny * - ssak
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz
• brzanka - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• zgniotek cynobrowy - bezkręgowiec
• nadobnica alpejska * - bezkręgowiec
• biegacz urozmaicony - bezkręgowiec
• zagłębek bruzdkowany - bezkręgowiec
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• ponikło kraińskie

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów tel. (17) 785 00 44 fax (17) 852 11 09 e-mail: sekretariat.rzeszow@rdos.gov.pl, http://rzeszow.rdos.gov.pl/
  • Zarząd Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie 38-400 Krosno, ul.Bieszczadzka 1
  • Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie 38-400 Krosno, ul. Bieszczadzka 2, nadl. Dukla, Rymanów, Komańcza
  • Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków;
  • PTOP Salamandra.

Informacji turystycznej udzielą:

  • Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyki ul. Szopena 51/302 35-959 Rzeszów http://www.podkarpackie.travel.pl, prot@prot.rzeszow.pl
  • PTTK oddział w Krośnie 38-400 Krosno, ul. Krakowska 9 Tel.: (13) 43 211 75; Fax.: (13) 43 212 58 e-mail: pttkkrosno@neostrada.pl
  • Transgraniczna Informacja Turystyczna ul. Trakt Węgierski 26a, 38-450 Dukla tel/fax (13) 433 56 16 e-mail: tit@dukla.pl
  • Urząd Gminy w Komańczy, Centrum Promocji i Informacji Turystycznej, 38-543 Komańcza 166, tel/fax (013) 492 70 07, e-mail: gokinf@komancza.pl, adres www: www.komancza.pl

Jednostki administracyjne:

• Iwonicz-Zdrój (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Jaśliska (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Dukla (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Rymanów (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Komańcza (sanocki, woj. podkarpackie)