Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Środkowej Pilicy

Kod obszaru:

PLH100008

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

3787,4 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje odcinek Pilicy o długości 40 km od Przedbórza na południu do Sulejowa na połnocy. O wyjątkowych walorach przyrodniczych obszaru świadczy naturalny charakter nieuregulowanej rzeki Pilicy i stosunkowo naturalna roślinność. Cechuje go także różnorodność siedlisk – brzegi rzeki porastają lasy łęgowe i zarośla wierzbowe, w zagłębieniach terenu występują płaty torfowisk, trzcinowisk i turzycowisk, a im dalej od koryta, tym większą część powierzchni pokrywają łąki kośne i pastwiska. W sumie siedliska priorytetowe zajmują ok. połowy obszaru, z czego aż 20% łęgi. Wiosną część obszaru doliny jest regularnie zalewana.
W Dolinie Środkowej Pilicy stwierdzono występowanie licznych gatunków zwierząt cennych dla europejskiej przyrody. Szczególne znaczenie ma obecność 4 gatunki ryb (koza, minóg strumieniowy, minóg ukraiński i głowacz białopłetwy) oraz wydry, bobra i płazów. Ostoja jest również miejscem bytowania i żerowania 19 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Znaczna część ostoi leży w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Ostoja usytuowana jest w centralnej Polsce w pobliżu trasy z Łodzi do Kielc. Z obu stron dość łatwo można dostać się np. komunikacją PKS do Sulejowa lub Przedborza. Najbliższe stacje PKP znajdują się w Piotrkowie Trybunalskim i Opocznie.

Warto odwiedzić okolice Doliny Środkowej Pilicy ze względu na piękno przyrody, ale także liczne zabytki architektury i nadal żywe tradycje kultury ludowej. W Sulejowie warto zwiedzić romański kościół św. Tomasza Becketa z XIII wieku oraz późnoromański zespół klasztorny Cystersów. W Tomaszowie Mazowieckim warto zobaczyć Skansen Rzeki Pilicy, w którym możemy podziwiać m.in. młyn wodny. Czysta woda Pilicy idealnie nadaje się na długie wycieczki kajakiem, zwłaszcza, że znalezienie miejsca na biwak nie sprawia żadnych trudności. W okolicy ostoi znajduje się także Zalew Sulejowski, który jest idealnym miejscem rekreacyjnych, szczególnie dla osób pragnących uprawiać windsurfing, czy żeglarstwo. Miłośnicy jazdy konnej nie ominą na pewno Stada Ogierów w Bogusławicach z Klubem Jeździeckim, w którym można pojeździć konno lub wybrać się na przejażdżkę zabytkowymi bryczkami. W okolicy wyznaczonych jest kilka tras pieszych i rowerowych m.in. ścieżka rowerowa im. Zygmunta Goliata wokół Zalewu Sulejowskiego. W Sulejowie odbywają się cykliczne imprezy kulturalne, takie jak "Koncerty nad Pilicą" - prezentacja orkiestr dętych Ochotniczych Straży Pożarnych, Dożynki Powiatowe oraz Dni Sulejowa.

Zaplecze noclegowe i gastronomiczne jest bardzo bogate. Do dyspozycji turystów są hotele, pensjonaty, a także kwatery agroturystyczne rozsiane równomiernie po całym regionie. Na uwagę zwraca położone nad Pilicą centrum wypoczynkowe Sulejów - Polanka oraz ośrodki wczasowe w Kurnędzu, Białej nad Pilicą, Włodzimierzowie oraz we wsi Taras nad samym brzegiem Pilicy. W Przedborzu w okresie wakacji można przenocować w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń przyrody ostoi należą: sukcesja roślinności na nieużytkowanych łąkach, przekształcanie łąk w grunty orne, nasadzenia sosny na siedliskach lasów łęgowych, intensywne wędkowanie i kłusownictwo oraz wprowadzanie obcych gatunków ryb przez związek wędkarski.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Sulejowski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• czapla biała - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• trzmielojad - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• ortolan - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi, http://lodz.rdos.gov.pl/, rdos@lodz.uw.gov.pl, tel. (0 42) 664 11 35, fax. (0 42) 664 21 66 Lokalna Organizacja Turystyczna Zalewu Sulejowskiego i okolic, ul. Modrzewskiego 15, 97-320 Wolbórz, latającyholender@tenbit.pl, tel: 605 737 787

Jednostki administracyjne:

• Przedbórz (radomszczański, woj. łódzkie)
• Ręczno (piotrkowski, woj. łódzkie)
• Aleksandrów (piotrkowski, woj. łódzkie)
• Sulejów (piotrkowski, woj. łódzkie)