Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Krośnieńska Dolina Odry

Kod obszaru:

PLH080028

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

19593 ha

Status formalny:
Obszar konsultowany przez Ministerstwo Środowiska od 2010 r.

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje:

  • fragment doliny Odry od Cigacic do ujścia Nysy Łużyckiej. Znaczna część obszaru jest zalewana (międzywale). W obszarze zachowały się starorzecza, duże kompleksy łąk wyczyńcowych i selernicowych i fragmenty łęgów jesionowo-wiązowych (np. kompleks k. Krępy) i łęgów wierzbowych,
  • końcowy odcinek Bobru uchodzącego do Odry (od jazu zapory w Raduszcu Starym do ujścia): jest to ważne regionalnie tarlisko ryb reofilnych, m. in. bolenia i minoga rzecznego,
  • kompleks starych lasów łęgowych w Krępie k. Zielonej Góry,
  • dobrze wykształcone łęgi k. Czarnej Łachy w pobliżu Krosna Odrzańskiego.

Obszar ważny dla zachowania siedlisk i gatunków związanych z doliną wielkiej rzeki: 8 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Rady Siedliskowej, a szczególnie kompleksów łąkowych (m.in. klasyczne miejsce występowania łąk selernicowych) i lasów łęgowych oraz 18 gatunków zwierząt z załącznika II Dyrektywy.

Jedno z nielicznych stanowisk Maculinea telejus na Ziemi Lubuskiej. Stanowiska Maculinea telejus i M. nausitous wyznaczają północną granicę zasięgu tych gatunków. Występują tu silne populacje ksylobiontów: jelonka rogacza i kozioroga dębosza, a także pachnicy dębowej. Stanowiska bezkręgowców potwierdzone w "inwentaryzacji Lasów Państwowych`2007". Obszar pełni funkcje ważnego korytarza ekologicznego.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar jest łatwo dostępny samochodem. Można tam dojechać wieloma drogami np. Zielona Góra – Krosno Odrzańskie - Gubin, Zielona Góra - Sulechów do miejscowości Cigacice. Wzdłuż doliny Odry również prowadzą drogi, choć często rangi lokalnej.

Turystyka krajoznawcza:

Na terenie ostoi zachowały się liczne starorzecza, liczne atrakcje turystyczne. Są również Koła Łowieckie, punkt wędkarski oraz wiele interesujących szlaków turystycznych.

Gmina Zielona Góra

Zabytki architektury ludowej, kościelnej, pałacowej.

  • w Ochli: skansen Muzeum Etnograficzne z zachowanymi budowlami wiejskimi z okresy od XVII wieku, pałac barokowy z 1687 roku, dwór klasycystyczny z 1792 roku, kościół gotycki z II połowy XIII wieku, stare oficyny dworskie;
  • w Zatoniu: ruiny pałacu z 1689 roku wraz z przylegającą doń oranżerią, ruiny zespołu podworskiego pozostałość dawnego majątku księżnej Doroty de Talleyrand, park o powierzchni 50 ha z ruinami gotyckiego kościoła z początków chrześcijaństwa na tych ziemiach;
  • w Starym Kisielinie: pałac von Stoschów wraz z zespołem podworskim (obecnie Archiwum Państwowe);
  • w Nowym Kisielinie: pałac wraz z parkiem - stanowi własność Uniwersytetu Zielonogórskiego, w części zamieszkały przez najemców, w pozostałej części mieszczą się sale wykładowe.
  • w Kiełpinie: dwór klasycystyczny z lat 1786-87;
  • w Raculi: kościół gotycki p.w. św. Mikołaja zbudowany na przełomie XIV-XV wieku, dzwonnica.

Ponadto warto odwiedzić:

  • Muzeum Etnograficzne w Ochli, Muzeum Etnograficznym realizujące programy edukacyjne dla dzieci i młodzieży, prezentujące życie na wsi XVIII – XX wiecznej poprzez cykliczne imprezy, takie jak żniwa, winobranie, miodobranie, targi końskie, plenery artystów ludowych i inne atrakcje.
  • Stadnina Koni na Lotnisku Aeroklubu Ziemi Lubuskiej w Przylepie gdzie Zielonogórski Klub Jeździecki od kilku lat prowadzi programy terapeutyczne w oparciu o hippikę dla osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawnych dzieci;
  • Stadnina Koni „Podkowa”.

Wśród różnych dyscyplin turystyki kwalifikowanej (piesza, rowerowa, kajakowa, narciarska) tereny są wręcz wymarzone do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Jej obszar jest atrakcyjnym terenem a jego głównymi walorami są: wzgórza, duże kompleksy leśna, osobliwości przyrodnicze oraz parki i walory architektury. Gęsta siec dróg: krajowych, lokalnych, leśnych oraz bezpośrednia bliskość Zielonej Góry, zaplecza noclegowego – gastronomicznego skłania coraz więcej turystów do spędzania wolnego czasu w podzielonogórskich miejscowościach.

Szlaki turystyczne

  • zielony: Zielona Góra (Uniwersytet – „WSP”) – Góra Wilkanowska – Ochla (Skansen) – Jędrzychów – Drzonków – Raculka – Zielona Góra (Schronisko PTMS); długość 24km
  • niebieski: Zielona Góra (Schronisko PTMS) – Amfiteatr Zielonogórski - Góra Wilkanowska – Ochla (były ośrodek Lasów Państwowych) – Kiełpin – Zatonie – Niedoradz – Otyń – Bobrowniki – Milsko – Zabór – Przytok - Zielona Góra (Schronisko PTMS); długość 64km
  • żółty: Zawada (przystanek MZK) - Krępa – Wysokie – Czerwieńsk – Nietków – Ciemnice – Krosno; długość 41km
  • czarny: Nowa Sól (szpital) – Czesław – Barcikowice – Zatonie – Drzonków (ośrodek), długość 22km

Zagrożenia:

  • susza hydrologiczna powodująca drastyczne zmniejszanie się przepływów w dopływach, brak dłuższych wylewów Odry;
  • antropogeniczne przekształcenia sieci rzecznej, w tym aspekty regulacyjne i zabezpieczenia przed powodzią koryta Odry; wciąż duży stopień eutrofizacji i zanieczyszczenia wód Odry;
  • wielorakie negatywne skutki wykorzystania Odry dla żeglugi rzecznej;
  • piętrzenia na dopływach Odry w granicach obszaru bez przejść dla ryb;
  • zarzucanie gospodarki łąkowo-pastwiskowej, zaorywanie łąk;
  • wycinanie lasów łęgowych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Krzesiński Park Krajobrazowy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian czarny - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• derkacz - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• żółw błotny - gad
• minóg strumieniowy - ryba
• minóg rzeczny - ryba
• łosoś atlantycki - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec
• kozioróg dębosz - bezkręgowiec
• mopek - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Jagiellończyka 8, 66-400 Gorzów Wielkopolski, tel: (95) 711-53-38, fax: (95) 711-55-24, e-mail: sekretariat.gorzowwlkp@rdos.gov.pl, www.gorzow.rdos.gov.pl

Polsko-Niemieckie Centrum Promocji i Informacji Turystycznej, Stary Rynek 1, 65-067 Zielona Góra, tel. /fax: (68) 323 22 22, turystyka@zielona-gora.pl

Jednostki administracyjne:

• Maszewo (krośnieński (lubuskie), woj. lubuskie)
• Krosno Odrzańskie (krośnieński (lubuskie), woj. lubuskie)
• Zielona Góra (zielonogórski, woj. lubuskie)
• Czerwieńsk (zielonogórski, woj. lubuskie)
• Sulechów (zielonogórski, woj. lubuskie)