Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Uroczyska Lasów Janowskich

Kod obszaru:

PLH060031

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

34544,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 142-233 m n.p.m. i obejmuje fragment Lasów Janowskich rosnących na zwydmionej równinie piaszczystej. Obszary bezodpływowe wypełnione są torfowiskami wysokimi lub przejściowymi z kompleksami starych (z ubiegłego stulecia), w różnym stopniu zarośniętych stawów rybnych (ok. 150 stawów - każdy po 10-50 ha). Sieć rzeczna jest bogata, z wieloma źródliskami oraz licznymi kanałami (Biała Branew, Czartosowa, Rakowa oraz Bukowa i Sanna). Wody zajmują 5% powierzchni obszaru.

Lasy zajmują 85% powierzchni obszaru, w tym także drzewostany stare o charakterze naturalnym. Na piaskach dominują bory świeże i bory mieszane świeże. W obniżeniach terenu występują bory bagienne i pła mszarne. W północnej części - jodłowy bór mieszany. Łęgi olszowe rosną wzdłuż licznych cieków, murawy napiaskowe i wrzosowiska na stokach o południowej ekspozycji. Wśród lasu spotkać można polany łąk.

Na terenie ostoi występują dwadzieścia trzy typy siedlisk z Zał. I. Najcenniejsze są: zbiorowiska borów bagiennych, torfowisk oraz borów jodłowych. Występują tu również cenne łęgi olszowe, murawy napiaskowe i wrzosowiska, śródleśne łąki oraz ekstensywnie użytkowane stawy hodowlane- bogata ostoja płazów, gadów, ptaków, ssaków i roślin.

Obszar jest istotną ostoją flory i fauny. Stwierdzono tu występowanie 18 gatunków zwierząt i 3 gatunki roślin z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, w tym 3 watahy wilków liczące w sumie 16-18osobników, które stanowią istotną część populacji z terenu Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Jest to także jedna z ważniejszych w kraju ostoi zagrożonych gatunków ważek i motyli związanych z torfowiskami przejściowymi i wysokimi. Lasy Janowskie są równocześnie ostoją ptasią o randze europejskiej (m.in.głuszec, cietrzew i jarząbek oraz ptaki drapieżne: bielik, orlik krzykliwy, trzmielojad , kania czarna i rybołów).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się na Równinie Biłgorajskiej. Obszar jest stosunkowo łatwo dostępny komunikacyjnie. Najbliższe stacje PKP znajdują się w Stalowej Woli, Nisku i Biłgoraju. Można tam dojechać również komunikacją PKS z Lublina, Warszawy i Krakowa. Z Niska trzeba jechać na północ, drogą nr 19 do Janowa Lubelskiego, do miejscowości Łążek Ordynacki, skąd drogami lokalnymi do ostoi.

Turyści korzystają z usług bazy noclegowej w Janowie Lubelskim (np. Centrum Szkoleniowo-Wypoczynkowe, Ośrodek Wypoczynkowy i hotel Duo, Hotel Królewski), Nisku lub Potoku Wielkim. W okolicy znajduje się również wiele gospodarstw agroturystycznych m.in. w Momotach, nad stawami w Malińcu i Gwizdowie gdzie można spróbować potraw regionalnych, takich jak piróg gryczany, kaszanka pieczona w piecu chlebowym i ciasta z kaszą, przygotowywanych z własnych produktów.

W Janowie Lubelskim można wziąć udział w cyklicznie organizowanych imprezach, np.: w maju odbywa się Janowski Festiwal Folkloru - Międzypowiatowy Przegląd Kapel i Śpiewaków Ludowych oraz w październiku Konkurs Tradycyjnego Tańca Ludowego. W lipcu można uczestniczyć w Festiwalu Kaszy - "Gryczoki". Odbywa się tu także Festiwal Artystów Filmu i Telewizji Fart.

Turystyka ekologiczna: O walorach obszaru decyduje przyroda dużego kompleksu leśnego. Obszar wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie.

Turystyka kwalifikowana: Można tu uprawiać nizinną turystykę pieszą (wiele oznakowanych i nieoznakowanych tras m.in. szlak Puszczański przez rezerwaty przyrody "Imielity Ług", "Lasy Janowskie" i "Szklarnia”. Przy Nadleśnictwie Janów Lubelski poprowadzona jest ścieżka dydaktyczna do rezerwatu Szklarnia), rowerową (m.in. trasa rowerowa z Janowa Lubelskiego do osady Szklarnia i Porytowe Wzgórza - węzeł szlaków rowerowych), konną (hodowla koni biłgorajskich w Szklarni i wieża widokowa, wiele oznakowanych i nieoznakowanych tras), zbieranie płodów leśnych, wędkarstwo, myślistwo.

Turystyka krajoznawcza – w pobliskim Janowie Lubelskim warto zwiedzić Muzeum Regionalne i barokowy kościół parafialny św. Jana Chrzciciela, w Łążku Garncarskim - Pracownię Garncarską (garncarstwo i kaflarstwo), w Uroczysku "Kruczek" - kaplicę św. Antoniego z bijącym pod nią źródłem, w Momotach ośrodek rzeźbiarstwa ludowego, w Momotach Górnych kościół św. Wojciecha - w całości wykonany przez księdza Kazimierza Pińciurka, proboszcza miejscowej parafii w latach 1972-1982. Ksiądz samodzielnie zbudował budynek i wykonał wystrój wnętrza: witraże, płaskorzeźby, rzeźby i kaplice drogi krzyżowej. W Lasach Janowskich miały miejsce krwawe działania wojenne zarówno na frontach I wojny światowej jak i we wrześniu 1939 roku i podczas okupacji - na tym terenie działały oddziały partyzanckie, w 1944 roku prawdopodobnie istniał w okolicy obóz NKWD.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy:

  • dla wilków: rozwój komunikacji i rosnące natężenie ruchu na drogach, kłusownictwo (także na zwierzętach kopytnych), niepokojenie w miejscach i w okresie rozrodu i wychowu młodych, aktywność wojskowa na poligonie, nieracjonalna gospodarka łowiecka, płoszenie zwierzyny,
  • dla torfowisk - zalesianie łąk , intensyfikacja gospodarki na użytkach zielonych, sukcesja naturalna na terenach otwartych, fragmentacja ekosystemów poprzez rozbudowę sieci dróg, dalsze osuszanie terenów podmokłych
  • dla ryb - regulacje koryt rzecznych, wprowadzanie obcych geograficznie i inwazyjnych gatunków ryb do rzek, kłusownictwo, zanieczyszczenia wód, intensyfikacja rolnictwa, nieuregulowana gospodarka odpadami i ściekami, intensyfikacja hodowli ryb w stawach (potencjalnie).
  • dla lasu - nieprawidłowa gospodarka leśna, zaśmiecenie, wzrost penetracji człowieka.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Park Krajobrazowy Lasy Janowskie - rezerwat leśny
• Imielty Ług - rezerwat leśny
• Szklarnia - rezerwat leśny
• Lasy Janowskie - rezerwat leśny
• Łęka - rezerwat leśny
• Kacze Błota - rezerwat leśny
• Jastkowice - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• wilk * - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• różanka - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• szlaczkoń szafraniec - bezkręgowiec
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak
• mopek - ssak
• piskorz - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy
• sierpowiec błyszczący
• sasanka otwarta

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, http://www.lublin.rdos.gov.pl, fax: (81) 74 24 330, tel.: (81) 74 24 312 http://www.lublin.rdos.gov.pl
  • Zarząd Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie w Janowie Lubelskim
  • Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie Nadleśnictwo Janów Lubelski
  • Instytut Biologii, UMCS Lublin;
  • Stowarzyszenie dla Natury "WILK";
  • Z-d Ekologii Krajobrazu i Ochrony Przyrody, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie.

Informacji turystycznej udzielą:

  • Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. M.C. Skłodowskiej 5 p.107, Lublin, tel.: (81) 532 14 48, e-mail: d.lachowska@wp.pl, http://www.lrot.pl
  • Oddział Miejski PTTK w Lublinie 20-111 Lublin, Rynek 8 tel. 81-532-49-42 fax. 81-532-37-58 e-mail: pttklublin@wp.pl, http://www.lublin.pttk.pl/
  • Informacja Turystyczna Janów Lubelski ul. Zamoyskiego 59 tel.: (15) 871 75 75
  • Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK w Janowie Lubelskim.

Jednostki administracyjne:

• Radomyśl nad Sanem (stalowowolski, woj. podkarpackie)
• Zaklików (stalowowolski, woj. podkarpackie)
• Modliborzyce (janowski, woj. lubelskie)
• Potok Wielki (janowski, woj. lubelskie)
• Janów Lubelski (janowski, woj. lubelskie)
• Jarocin (niżański, woj. podkarpackie)
• Dzwola (janowski, woj. lubelskie)
• Frampol (biłgorajski, woj. lubelskie)
• Biłgoraj (biłgorajski, woj. lubelskie)