Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Góry i Pogórze Kaczawskie

Kod obszaru:

PLH020037

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

35005,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Góry Kaczawskie należą do gór niskich, ale charakteryzują się skomplikowaną budową geologiczną i urozmaiconą rzeźbą, która jest wynikiem m.in. procesów erozyjnych. Góry te tworzą dwa pasma oddzielone głęboko wciętą doliną Kaczawy. Budują je krystaliczne wapienie dewońskie, kwarcyty, łupki oraz skały wulkaniczne (porfiry i keratofiry). Obszar obejmuje wschodnią część głównego grzbietu, na wschód od doliny Kaczawy. Obszar jest w znacznej części zalesiony. Pozostałe fragmenty wykorzystywane są jako łąki, pastwiska i grunty orne. Jest to jeden z najcenniejszych i najlepiej zachowanych obszarów Sudetów Zachodnich. Jego bogactwo przyrodnicze uwarunkowane jest specyficzną budową geologiczną (występują tu wapienie, bazalty i serpentynity) oraz silnym zróżnicowaniem morfologicznym (liczne, głęboko wcięte wąwozy z reliktowymi koloniami górskich i rzadkich gatunków roślin i zwierząt) i niskim stopniem zagospodarowania. Jest to obszar kluczowy dla gatunków bazyfilnych i neutrofilnych. Stwierdzono tu 25 typów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, a szczególnie dobrze zachowane buczyny i jaworzyny, oraz 19 gatunków z załącznika II tej Dyrektywy. Bogata flora roślin naczyniowych z kilkunastoma gatunkami storczyków oraz rzadkie gatunki roślin niższych. Stanowiska mieczyka błotnego i zanokcicy serpentynowej ostatnio nie były potwierdzone. Natomiast znajduje się tu jedno z dwóch ostatnio odkrytych w Polsce stanowisk włosocienia cienistego. Znajdujące się na terenie ostoi Jaskinie Połomu są jednym z największych zimowisk nietoperzy w Polsce (zimuje tu w sumie ok. 400 osobników) oraz największym zimowiskiem nocka dużego na Dolnym Śląsku. Jest to także jedno z dwu znanych z południowo - zachodniej Polski stanowisk zimowych nocka łydkowłosego.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Najbliższa stacja PKP znajduje się w Jaworze. Tam też można dostać nocleg. Obszar pokrywa się częściowo z parkiem krajobrazowym Chełmy Na terenie obszaru wiele szlaków turystycznych i rowerowych. W Muchowie znajduje się lipa o obwodzie 730 cm.

Dojazd koleją na stacje: Wleń, Siedlęcin, Pilchowice, Jeżów Sudecki

Autobusem: PKS kursuje z pobliskich miast do mniejszych miejscowości na terenie Gór i Pogórza.

W okolicy warto odwiedzić:

  • wieżę rycerską w Siedlęcinie,
  • pałac w Sokołowcu,
  • zamek Wleński Gródek we Wleniu,
  • tamę na Bobrze w Pilchowicach,
  • zabytki i atrakcje miasta Jelenia Góra.

Imprezy: Kaczawskie Warsztaty Artystyczne (sierpień, Dobków), Ogólnopolski Festiwal „Gwiazdy Promują” (Jelenia Góra, luty), Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych (sierpień, Jelenia Góra), Przegląd Orkiestr Dętych (maj, Wleń).

Zagrożenia:

Zagrożeniem może być niekontrolowane użytkowanie kamieniołomów wapieni i bazaltu- w tym niszczenie jaskiń góry Połom, rozbudowa systemów osadniczych, zaorywanie łąk i intensyfikacja gospodarki łąkarskiej, porzucanie pastwisk, niekontrolowana rozbudowa infrastruktury, budowa zbiorników zaporowych, regulacje cieków, budowa elektrowni wiatrowych, nadmierny pobór wód do celów gospodarczych.

Do zagrożeń należy także zanieczyszczenie powietrza, a potencjalnie także niekontrolowana urbanizacja terenu i intensyfikacja gospodarki leśnej.

Zagrożenia siedlisk nietoperzy obejmują: blokowanie otworów wejściowych, niepokojenie w czasie sezonu rozrodczego (wrzesień-październik) oraz w czasie hibernacji (listopad-kwiecień), zmiana mikroklimatu zimowisk , a w szczególności stosunków wodnych, co powoduje zmniejszenie względnej wilgotności powietrza.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Rudawski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Park Krajobrazowy Chełmy - rezerwat leśny
• Wąwóz Lipa - rezerwat leśny
• Wąwóz Myśliborski - rezerwat leśny
• Wilcza Góra - rezerwat leśny
• Góra Miłek - rezerwat leśny
• Buki Sudeckie - rezerwat leśny
• Buczyna Storczykowa na Białych Skałach - rezerwat leśny
• Wąwóz Siedmicki - rezerwat leśny
• Nad Groblą - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• skały wapienne i neutrofilne z roślinnością pionierską (Alysso-Sedion) *
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• środkowoeuropejskie wyżynne rumowiska krzemianowe
• podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis *
• wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis
• ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• mopek - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• przeplatka maturna - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec
• koza - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bezlist okrywkowy
• włosocień cienisty
• obuwik pospolity
• zanokcica serpentynowa
• mieczyk błotny
• widłoząb zielony

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław, tel. (71) 340-68-07, fax. (71) 340-68-06, email: sekretariat@rdos.wroclaw.pl, www.wroclaw.rdos.gov.pl

Dolnośląska Informacja Turystyczna, Sukiennice 12, 50-107 Wrocław, tel. (71) 342-01-85 ,fax (71) 342-28-98, e-mail: wroclaw-info@itwroclaw.pl, www.dot.org.pl

Jednostki administracyjne:

• Jeżów Sudecki (jeleniogórski, woj. dolnośląskie)
• Świerzawa (złotoryjski, woj. dolnośląskie)
• Bolków (jaworski, woj. dolnośląskie)
• Paszowice (jaworski, woj. dolnośląskie)