Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ujście Odry i Zalew Szczeciński

Kod obszaru:

PLH320018

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

52612 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje akwen położony na północ od Szczecina. Położony jest u ujścia rzeki Odry do Morza Bałtyckiego. Swoim zasięgiem obejmujący również dolny odcinek rzeki, Zalew Szczeciński, Wyspę Chrząszczewską i Zalew Kamieński. Dźwina i Zalew Kamieński to najbardziej naturalne elementy ujścia Odry. Obszary morskie stanowią 85% powierzchni ostoi. Teren leży na styku środowisk słodko- i słonowodnych (estuarium). Wschodnie wybrzeże Zalewu stanowi równinę nadzalewową (torfowiska równiny Basenu Czarnocińskiego), a północne ma charakter klifowy (klif żywy w rejonie Miroszowa). Interesujące są aktywnie rozwijające się delty wsteczne Dziwny i Świny - skutek wlewania się do Zalewu wody morskiej w czasie sztormów. "Cofki" mogą podnosić poziom wód w akwenie o 1,00 m. Zmienia to zawartość chlorków, temperatury i wysycenia tlenem powierzchniowych warstw wody i powoduje obecność roślin słonolubnych. Po stronie wschodniej akwenu ciągną się przybrzeżne płycizny o głębokości 1,0-1,5 m, gdzie występuje wiele gatunków hydrofitów. Wody Zalewu odznaczają się dużym zagęszczeniem organizmów dennych. Zalew Szczeciński ma kluczowe znaczenie dla ichtiofauny słodko- i słonowodnej. Leży on na szlaku wędrówek tarłowych wielu gatunków ryb. Torfowe obszary Basenu Czarnocińskiego są miejscem występowania wielu rzadkich gatunków roślin naczyniowych, mchów brunatnych i torfowców. Rozległy obszar wód Zalewu Szczecińskiego oraz urozmaicona strefa wybrzeży to ostoje ptasie o randze europejskiej. W okresie zimowym można tu obserwować żerujące bieliki w ilości do 250 osobników.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do obszaru najłatwiej dojechać drogami Szczecin - Świnoujście i Szczecin - Nowe Warpno. Najbliższe stacje kolejowe znajdują się w Szczecinie, Świnoujściu, Międzyzdrojach, Policach czy Kamieniu Pomorskim. Region dysponuje zróżnicowanymi atrakcjami turystycznymi: wysokiej klasy zabytki kultury (Szczecin), ośrodki sportów wodnych (szczególnie żeglarstwo i windsurfing), masowe imprezy rozrywkowe (Wolin: Festiwal Wikingów i Współczesnej Kultury Ludowej, Sułomino: Westernowy Piknik). Rozwojowi ekoturystyki sprzyja bogactwo przyrodnicze obszaru. Turyści korzystają z bazy hotelowej w miastach (Szczecin, Świnoujście, Wolin) oraz w licznych ośrodkach wypoczynkowych (np. Stepnica, Wolin). Noclegi można zamówić również w siedzibie Szczecińskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego.

Międzyzdroje

Turystyka krajoznawcza, szczególnie dla miłośników przyrody i pieszych bądź rowerowych wycieczek:

  • Centrum Edukacyjno – Muzealne Wolińskiego Parku Narodowego;
  • Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego;
  • rezerwat i zagroda pokazowa żubrów;
  • punkt widokowy „Góra Gosań”.

Ponadto warto zobaczyć:

  • Bunkier Muzeum Broni V-3 – celem ekspozycji jest pokazanie ciekawostek militarnych z II wojny światowej.
  • Przystań Marina Wicko
  • Grodzisko w Lubinie - położone w odległości 7 km od Międzyzdrojów wzniesienie to pozostałość po wczesnośredniowiecznym grodzie obronnym, który funkcjonował tu pomiędzy X a XII wiekiem.

Świnoujście

Turystyka krajoznawcza:

  • latarnia morska z 1858 roku;
  • „Młyn” – znak nawigacyjny w kształcie wiatraka;
  • Muzeum Rybołówstwa Morskiego;
  • XVIII-wieczny kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla,
  • XIX-wieczny kościół Matki Boskiej „Stella Maris”;
  • wieża po byłym kościele protestanckim – obecnie najwyższy punkt widokowy.

Turystyka militarna:

  • Fort Gerharda – jeden z najlepiej zachowanych XIX-wiecznych fortów nadbrzeżnych w tej części Europy;
  • Fort Anioła wybudowany w latach 1845 – 1858.

Turystyka aktywna

Szlaki rowerowe prowadzą do samego serca nadmorskiej “Krainy 44 wysp”, położonej na styku wysp Wolin i Uznam, w dzikiej delcie Odry o długości łącznie 103 km !!!

  • Szlak rowerowy "Świdny Las" - ok 25 km
  • Szlak rowerowy "Dookoła wyspy Karsibór" - ok 23 km
  • Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy 'R-10' - 25 km
  • Szlak rowerowy Dookoła Zalewu Szczecińskiego - 20 km

Szlaki piesze

  • Międzynarodowy Nadmorski Szlak Pieszy 'E-9' - 21 km
  • Szlak Pieszy 'Świnoujście - Międzyzdroje' - 16 km
  • Ścieżka Dydaktyczna "Szlak Fortyfikacyjny' - 4 km

Szlaki kajakowe

  • Szlak kajakowy '44 Wysp' - 30 km
  • Szlak Kajakowy Wzdłuż brzegów Wyspy Wolin - ok. 60 km

Wolin

Turystyka krajoznawcza:

  • Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego;
  • XIII-wieczna katedra świętego Mikołaja;
  • mury miejskie i inne zabytki miasta

Zagrożenia:

Do najważniejszych zagrożeń obszaru "Ujście Odry i Zalew Szczeciński" należą:

  • nadmierna eksploatacja populacji np. ryb - kłusownictwo,
  • zaśmiecanie,
  • składowanie odpadów
  • zanieczyszczenia wód i powietrza.

Niekorzystnym zjawiskiem jest również presja związana z rozwojem turystyki i rekreacji. Zmiany sposobu użytkowania gruntów (zaprzestanie wypasu i koszenia łąk) prowadzą do niekorzystnych zmian w siedliskach (zmiany w roślinności, głównie związane z sukcesją gęstych szuwarów trzcinowych, prowadzą do zanikania typowych biotopów - turzycowisk i łąk halofilnych, które są siedliskami rzadkich gatunków ptaków).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Białodrzew Kopicki - rezerwat leśny
• Czarnocin - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• estuaria
• laguny przybrzeżne *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• klify na wybrzeżu Bałtyku
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część - zbiorowiska śródlądowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• mopek - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• jarzębatka - ptak
• wodniczka - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa mała - ptak
• derkacz - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• gadożer - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• czapla biała - ptak
• bielaczek - ptak
• drzemlik - ptak
• siewka złota - ptak
• warzęcha - ptak
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• minóg rzeczny - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• ciosa - ryba
• parposz - ryba
• łosoś atlantycki - ryba
• boleń - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sierpowiec błyszczący

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Goleniów (goleniowski, woj. zachodniopomorskie)
• Stepnica (goleniowski, woj. zachodniopomorskie)
• Międzyzdroje (kamieński, woj. zachodniopomorskie)
• Wolin (kamieński, woj. zachodniopomorskie)
• Nowe Warpno (policki, woj. zachodniopomorskie)
• Police (policki, woj. zachodniopomorskie)
• Szczecin (Szczecin, woj. zachodniopomorskie)
• Świnoujście (Świnoujście, woj. zachodniopomorskie)