Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Płoni i Jezioro Miedwie

Kod obszaru:

PLH320006

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

20755,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja Dolina Płoni i Jezioro Miedwie zajmuje obszar położony na południowy-wschód od Szczecina, leżący na wysokości od 14 do 100 m n.p.m. Obszar obejmuje doliny: rzeki Płoni od źródeł w rejonie Barlinka do miejscowości Kołbacz i jej dwóch dopływów: Strzelicy i Krzekny. Południowa część doliny znajduje się w granicach Barlinecko - Gorzowskiego Parku Krajobrazowego. W dolinie rzeki położone jest jedno z największych w Polsce jezior - Jezioro Miedwie (35 km2) będące jednocześnie ujęciem wody pitnej dla miasta Szczecina. Ostoja obejmuje rozległe korytarze ekologiczne o randze ponadregionalnej (Dolina Płoni) i regionalnej (Dolina Krzekny) bardzo intensywnie wykorzystywane przez ptaki migrujące.

Obszar zróżnicowany jest na dwie jednostki o odmiennej genezie, budowie geomorfologicznej i strukturze siedliska. Pierwsza to „źródliskowa dolina Płoni” - przełom górnego odcinka Płoni przez morenę czołową. Porośnięty jest grądami środkowoeuropejskimi, kwaśnymi buczynami oraz lasami mieszanymi sąsiadującymi z murawami kserotermicznymi i płatami ciepłych dąbrów. Występują tu także suche, piaszczyste wzgórza zajęte przez bory mieszane i łąki mezofilne . Torfowisko w dnie doliny, z udziałem łąk wilgotnych i zmiennowilgotnych, obfituje w osobliwości florystyczne, typowe dla siedlisk zasobnych w wapń. Wokół bogatych w węglan wapnia źródeł utworzyły się trawertyny i torfy źródliskowe. Drugim obszarem jest „Basen Pra-Miedwia”. Obejmuje on dolinę Płoni i Krzekny w obrębie tzw. plejstoceńskiego zastoiska wodnego i moreny dennej. Są to równiny o bardzo żyznych glebach (czarne ziemie pyrzyckie) powstałe po sztucznym obniżeniu (w roku 1770) poziomu wody wielkiego jeziora tzw. Pra-Miedwia. W głębszych partiach zbiornika powstały jeziora typu ramienicowego np. Miedwie, Płoń, Będgoszcz, Zaborsko, Żelewo i Żelewko. W rejonie jeziora Płoń rozwinęły się kompleksy bagiennych olsów i łęgów, a na skłonach doliny: żyznych łęgów wiązowych i grądów. Na eksponowanych zboczach występują murawy kserotermiczne. Do najważniejszych biotopów należą torfowiska węglanowe, wykształcone w wodach i na brzegach jezior, lokalnie wzbogacone o gatunki halofilne. Występują tu największe w Polsce powierzchnie szuwarów kłociowych, najbogatsza w Polsce populacja storczyka błotnego oraz jedno z nielicznych w Polsce stanowisk turzycy i marzycy czarniawej. Do walorów obszaru należy dobrze zachowany pasmowy układ biotopów, obejmujący pełną gamę typowych zbiorowisk roślinnych z charakterystycznymi gatunkami.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja Dolina Płoni i Jezioro Miedwie położona jest w województwie zachodniopomorskim na południowy-wschód od Szczecina. Obszar ten jest bardzo malowniczy oraz dość łatwo dostępny. Sieć dróg pozwala na dojazd praktycznie nad samą wodę.

Chcąc dostać się nad jezioro Miedwie przez, które przepływa rzeka Płonia, samochodem najlepiej kierować się na Szczecin. Następnie droga krajowa Szczecin - Stargard Szczeciński zaprowadzi wprost nad wodę. Jezioro położone jest między Kobylanką, a Lipnikiem. Do Szczecina czy Stargardu Szczecińskiego można również dojechać pociągiem, a potem lokalnymi środkami transportu, bądź rowerem dotrzeć do ostoi.

Większymi miejscowościami w okolicy są:

Barlinek

Turystyka krajoznawcza:

  • rynek;
  • kościół NNMP;
  • mury obronne;
  • Pałac Cebulowy;
  • Muzeum Regionalne;
  • dom rodzinny Emanuela Laskera;
  • dom „Chiński”;
  • Młyn – Papiernia.

Turystyka piesza:

  • szlak szachowego mistrza świata Emanuela Laskera;
  • szlak pieszy „Błękitna trasa legend”;
  • niebieski szlak przez Puszczę Barlinecką i do Skalistego Jaru Libberta;
  • czerwony szlak przez Puszczę Barlinecką; żółty szlak do źródeł Płoni;
  • zielony szlak – ścieżka ekologiczna; szlak dębów; Europejska Stolica Nordic Walking;
  • siedem wyznaczonych tras do Nordic Walking.

Turystyka rowerowa:

  • czerwony szlak „Szlak Barlinecki”,
  • niebieski szlak „Szlak Zachodni”, „
  • Szlak "Zapomniane Miejsca";

Turystyka wypoczynkowa:

  • plaża, kąpielisko miejskie,
  • baza turystyczno – sportowo – rekreacyjna (wypożyczalnia sprzętu wodnego, korty tenisowe, boiska sportowe, kręgielnia),
  • możliwość jazdy konnej,
  • dobre warunki do wędkowania.

W Barlinku odbywa się wiele imprez cykilcznych, m.in. od 1992 roku Międzynarodowe Festiwale Szachowe poświęcone pamięci Emanuela Laskera – szachowego mistrza świata.

Pełczyce

Turystyka krajoznawcza:

  • klasztor pocysterski;
  • plebania;
  • kościół pocysterski;
  • szkoła podstawowa;
  • ratusz z 1791 roku;
  • Izba Historyczna.

Turystyka aktywna:

  • Klub Żeglarski;
  • wypożyczalnia sprzętu wodnego;
  • prywatna stajnia koni wierzchowych.

Pyrzyce

Turystyka krajoznawcza:

  • mury obronne z XIII w. o długości 2000 m;
  • baszty – Sowia, Prochowa, Lodowa, Pijacka, Mnisza;
  • Kościół pod wezwaniem Św. Maurycego;
  • studzienka wzniesiona w miejscu Świętego Źródełka, z którego czerpał wodę św. Otton podczas chrztu pyrzyczan w 1124 r.;
  • ratusz.

Turystyka rowerowa:

  • żółty szlak „Bielice”,
  • zielony szlak „Kozielice”,
  • czarny szlak „Przelewice”,
  • niebieski szlak „Miedwie”.

Starogard Szczeciński

Turystyka krajoznawcza:

  • Pałac Panorama - okazały kompleks otoczony parkiem; willa rodziny Karowów – obecnie siedziba Młodzieżowego Domu Kultury;
  • Międzynarodowy Cmentarz Wojenny;
  • Czerwone Koszary;
  • kamienny obelisk informujący o tym, że w pobliżu tego miejsca przez Stargard przebiega 15 południk szerokości geograficznej wschodniej;

Turystyka rowerowa:

  • siedem tras rowerowych (trasa czerwona, niebieska, brązowa, zielona, różowa, żółta i turkusowa)

Turystyka piesza:

  • dwa krótsze szlaki (zielony – Szlak Miedwiecki, czarny – Szlak Grzędzicki) i
  • trzy dłuższe szlaki:
    • szlak czerwony Hetmana Stefana Czarnieckiego,
    • szlak czerwony Ziemi Pyrzyckiej im. Stanisława Jansona,
    • szlak niebieski Anny Jagiellonki.

Turystyka konna: kilka prywatnych stadnin oferujących przejażdżki konne nad Jeziorem Miedwie i w jego okolicy.

Turystyka rekreacyjno – wypoczynkowa:

  • ośrodek sportu i rekreacji,
  • boiska sportowe,
  • pływalnie,
  • korty tenisowe,
  • kręgielnie,
  • łowiska wędkarskie.

Poza wymienionymi większymi miastami, na terenie ostoi znajduje się szereg mniejszych, ale ciekawych miejscowości, jak: Morzyczyn, Kunowo, Wierzchląg, Koszewo, Koszewko, Wierzbno, Tura, Żelewo, Stare Czarnowo, Jęczydół, Zieleniewo, Miedwiecko. W wymienionych miejscowościach zainteresowani znajdą zarówno miejsca noclegowe jak i bazę gastronomiczną.

Zagrożenia:

Głównie antropopresja związana z gospodarką rolną:

  • zmiany intensywności użytkowania łąk,
  • rozszerzanie areału gruntów ornych,
  • zaniechanie tradycyjnego, ekstensywnego użytkowania łąk,
  • eutrofizacja, m.in. bezściołowy chów świń (ferma Kołbacz);
  • melioracje,
  • spadek poziomu wód gruntowych,
  • budowa stawów rybnych,
  • eksploatacja kredy jeziornej i torfu;
  • zalesianie muraw kserotermicznych lub ich spontaniczne zarastanie.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Brodogóry - rezerwat leśny
• Skalisty Jar Libberta - rezerwat leśny
• Stary Przylep - rezerwat leśny
• Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Barlinek - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• kozioróg dębosz - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• jarzębatka - ptak
• wodniczka - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• bielaczek - ptak
• boleń - ryba
• kiełb białopłetwy - ryba
• koza - ryba
• kumak nizinny - płaz
• łęczak - ptak
• piskorz - ryba
• siewka złota - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• selery błotne

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl
  • Lokalna Organizacja Turystyczna w Barlinku, ul. Paderewskiego 7, 74-320 Barlinek, Tel. (95) 746 28 74, e-mail: it.barlinek@wp.pl, www.barlinek.pl
  • Centrum Informacji Turystycznej w Starogardzie Szczecińskim, ul. Rynek Staromiejski 4, 73-110 Stargard, tel./fax. (91) 578 54 66, e-mail: startur@wp.pl, www.cit.starogard.com.pl

Jednostki administracyjne:

• Pełczyce (choszczeński, woj. zachodniopomorskie)
• Stare Czarnowo (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Barlinek (myśliborski, woj. zachodniopomorskie)
• Bielice (pyrzycki, woj. zachodniopomorskie)
• Przelewice (pyrzycki, woj. zachodniopomorskie)
• Pyrzyce (pyrzycki, woj. zachodniopomorskie)
• Warnice (pyrzycki, woj. zachodniopomorskie)
• Dolice (stargardzki, woj. zachodniopomorskie)
• Kobylanka (stargardzki, woj. zachodniopomorskie)
• Stargard Szczeciński m. (stargardzki, woj. zachodniopomorskie)