Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Grabowej

Kod obszaru:

PLH320003

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8255,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Dolina rzeki Grabowej, od obszaru źródliskowego aż po pradolinę i jej południowy skraj w okolicy Sulechówka. Obszar źródliskowy położony jest w dobrze zachowanej, półnaturalnej mozaice torfowisk, wilgotnych i świeżych łąk, jezior i oczek śródpolnych oraz lasów (z dużym udziałem grądów i buczyn); dalej rzeka płynie doliną przez krajobraz morenowy o bardzo urozmaiconej rzeźbie. Na zboczach doliny i w jej sąsiedztwie płaty buczyn (z udziałem starodrzewi), przy rzece bardzo dobrze wykształcone płaty grądów i wilgotnych łąk. Bardzo dobrze zachowana jest boczna dolina Wielenki, również porośnięta buczynami i grądami, głęboko wcięta w niemal "górski" krajobraz. Bardzo intensywne są tu zjawiska źródliskowe – doskonale wykształcone i bardzo liczne są źródła niewapienne i torfowiska źródliskowe i mechowiskowe, łąki z licznymi populacjami storczyków, wykształcone na wysiękach wód źródliskowych; na krawędzi pradoliny, w północnej części obszaru, występują również źródliska z trawertynami. Rzeka, zachowana w stanie zbliżonym do naturalnego, ma charakter pstrągowy.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Dojazd do ostoi jest bardzo dogodny. Najlepiej zatrzymać się w gminie Malechowo bądź gminie Polanów. Miejscowość Malechowo jest idealnie położona - przy drodze krajowej nr 6 na trasie Szczecin-Gdańsk, niespełna 20 km od Koszalina. Do Polanowa prowadzi droga wojewódzka z oddalonego o 40 km Koszalina.

Obie gminy zapewniają doskonałą bazę noclegową, w tym proponują kwatery agroturystyczne, posiadają również bogatą ofertę gastronomiczną, z której skosztować można tradycyjnych, regionalnych potraw. Atrakcją turystyczną tego regionu są niewątpliwie zabytkowe budowle: zamki, pałace, kościoły, przydrożne kapliczki, a przepiękna pradolina rzeki Grabowej może być świetną formą wypoczynku dla miłośników natury i kajakarzy. Ponadto wody rzeki są cenione przez wędkarzy i smakoszy ryb. Amatorom wędkowania poleca się również jeziora rybne w Żydowie.

Ponadto warto zwiedzić Elektrownie Wodną w Nowym Żytnisku, w której można jeszcze zobaczyć dwie stare turbiny z roku 1913. Wokół elektrowni znajdują się stawy pstrągowe, gdzie można zakupić lub złowić okazałego pstrąga. We wsi Borkowo, w gminie Malechowo znajduje się zabytek okresu neolitu - Grobowiec Megalityczny sprzed 5 tysięcy lat, który stanowi jedyny do tej pory zachowany obiekt tego typu w Europie. Innym historycznym walorem gminy Malechowo jest położone w okolicy Ostrowca, dawne miejsce warowne Słowian Pomorskich. Warto również wspomnieć, że raz do roku, miasteczko Polanów jest miejscem spotkań motocyklistów, podczas parady odbywa się prezentacja motocykli.

Polanów:

Turystyka krajoznawcza

  • Czerwony Most - 120-metrowej długości stalowy most nad rzeką Grabową, na rozebranej przez Rosjan w roku 1945 linii kolejowej Polanów - Korzybie.
  • Kościół Wniebowzięcia NMP - najstarsza budowla Polanowa, powstała w XVIII wieku, z zachowaną późnogotycką wieżą.
  • Święta Góra (156 m n.p.m.) położona jest 2 km na południowy zachód od miasta, w pobliżu siedziby nadleśnictwa. Na początku XIV stulecia zakonnicy wybudowali tu kaplicę z obrazem Matki Boskiej. Cudowny wizerunek i uzdrawiające właściwości wody ze źródła u podnóża góry ściągały tu setki pątników
  • Warblewska Góra (170 m n.p.m.) - zwana dawniej "Wielkim Widokiem" , jedno z najwyższych wzniesień w pobliżu miasta, na którym dawniej znajdowały się restauracja, taras widokowy oraz aleje spacerowe. W latach 80. na zachodnim stoku wybudowano nieistniejący już wyciąg narciarski.

Turystyka aktywna:

Szlaki turystyczne piesze:

  • szlak Moreny Czołowej (zielony 158,3 km): Złocieniec - Rzepowo - Siemczyno - Czaplinek - Stare Drawsko - Sikory - Rakowo - Międzylesie - Pile - Silnowo - Łączno - Ciemino - Jelonek - Lipnica - Szczecinek - Gwda Wielka - Gwda Mała - Trzmielewo - Biały Bór - Sępolno Wielkie - Gołogóra - Jez. Kamienne - kanał elektrowni wodnej - Żydowo
  • Polanów - Żydowo (żółty - łącznikowy)
  • szlak Rezerwatów: Darłówko -Darłowo - Zielnowo- Kowalewice - Stary Kraków- Radosław - Sławsko - Sławno - Pomiłowo - Janiewice - Krąg - Buszyno - Dąb Wrangla - Polanów (niebieski)
  • Żydowo - Bobięcino - Miastko
  • Szlak Doliny Radwi im. Tadeusza Brzezińskiego (zielony-35km) Mostowo - Cybulino - Wietrzno - Polanów
  • szlak Pielgrzymkowy im. Jana Pawła II - (biały ok. 40 km) Góra Chełmska koło Koszalina - Maszkowo - Węgorzewo Koszalińskie - Szczeglino - Kościernica - Nacław - Garbno - Dadzewo - Rosocha - Święta Góra Polanowska

Szlaki turystyczne rowerowe:

  • szlak Mała i Duża Pętla wokół Góry Warblewskiej
  • szlak: Rekowo - kolonia mrówek - Kościernica, łączący gminę Manowo i Sianów;
  • Międzynarodowy szlak rowerowy BIKE THE Baltik - Kołobrzeg - Ustronie Morskie - Mielno - Koszalin - Sianów - Polanów - Kamienne Kręgi - Koszalin
  • Trasa rowerowa Bobięcińskie Góry (czarny 34,1 km) Biały Bór - Kaliska - Kołtki - Cybulin - Jez. Iłowatka - Dalimierz - Gołogóra - Drzewiany - Goleszany - Sępólno Wlk. - Cieszęcino - Biały Bór
  • Polanowski trakt przyrodniczy (niebieski 33 km) Wyszebórz - Wiewiórowo - Osetno - Karsina - Garbno - Cetuń - Rosocha - Polanów
  • Północny szlak Hobbitów (zielony 27 km) Niemica - Kusice - Sierakowo Sł - Sowinko - Karsina - Kępiste
  • szlak: Wielin, Buszyno, Krąg, Borkowo (gmina Malechowo)
  • szlak łącznikowy Świętych Gór i Greenway na ulicy Zacisze
  • szlak Pielgrzymkowy im. Jana Pawła II - (biały ok. 40 km) Góra Chełmska koło Koszalina - Maszkowo - Węgorzewo Koszalińskie - Szczeglino - Kościernica - Nacław - Garbno - Dadzewo - Rosocha - Święta Góra Polanowska
  • "Greenway nad morze" (czarny - 27,6 km) Węgorzewo Szczeglińskie Kurhany - Kościernica - Nacław - Jacinki - Polanów
  • szlak "Greenway Naszyjnik Północy" (zielony - 846,1 km) Debrzno- Lipka - Złotów - Jastrowiec - Borne Sulinowo - Łubowo - Czaplinek - Złocieniec - Wierzchowo - Kalisz Pomorski - Drawsko Pomorskie - Ostrowice - Połczyn Zdrój - Barwice - Szczecinek - Porost - Polanów - Wielin - Wietrzno - Żydowo - Biały Bór - Koczała - Pakotulsko - Gwieździn - Człuchów - Polnica - Konarzyny - Swornegacie - Leśno - Wiele - Karsin - Odry - Czersk - Tuchola - Kęsowo - Kamień Krajeński - Debrzno

Szlak kajakowy:

  • nad rzeką Grabową o długości 7,5km biegnący od Wielina do Buszyna

Szlak konny:

  • wyznaczony szlak jazdy konnej w okolicach Krągu i Komorowa
  • szlak im. Rotmistrza Marka Roszczynialskiego (ok. 113 km) - Biały Bór - Drzewiany - Krąg - Polanów - Staniewice - Jarosławiec

Miastko

Turystyka krajoznawcza:

  • Na największej wyspie na jeziorze Bobięcińskim, zwanej Buszowe Grądy znajduje się cmentarzysko kurhanowe
  • Pozostałości grodziska - unikalny zespół osadniczy datowany na IX-XII w.
  • kościół parafialny NMP Wspomożenia Wiernych - budowla późnobarokowa z 1730 r.
  • cerkiew greckokatolicka pw. św. Włodzimierza i Olgi, - wybudowany w 1905 roku
  • kamienice przy ulicach Armii Krajowej (kamieniczki z początku XX w.), Dworcowej (kamieniczki z lat 1923-24), Kazimierza Wielkiego (Dom Pomorski - były hotel, dom nr 2 z początku XX w., dom nr 28 szachulcowo-murowany z końca XIX w. ), Koszalińskiej (kamieniczki z secesyjnymi elewacjami z początku XX w.) i Słowackiego (kamieniczki z XIX w.)
  • neogotycki ceglany budynek dworca kolejowego z 1904 roku
  • kolejowa stacja wodna z 1900 r.
  • wieża ciśnień na "Zatorzu"
  • budynek Przedszkola nr 1 - otynkowany budynek szachulcowy z XVIII w.
  • budynek Zespołu Szkół Ogólnokształcących - budynek dawnej Królewskiej Szkoły Tkackiej, gdzie w latach 1814-1873 kształcili się sukiennicy;
  • okazały budynek starego młynu gospodarczego z początku XX w.
  • Fabryka sukiennicza Ludwiga Ferdynanda Klatta - założona w 1856 r
  • Fabryki sukiennicza Meschkego założona w 1866 roku.
  • Fabryka sukiennicza Neumanna - pozostałości po kompleksie budynków
  • cokół pomnika za kościołem NMP Wspomożenia Wiernych (od strony prezbiterium) - do końca II wojny światowej na cokole znajdowała się figura Otto von Bismarcka

Turystyka aktywna, rowerowa:

  • Czarny "Do źródeł Wieprzy" 18 km. Miastko - Węgorzynko- Dolsko- Piaszczyna- Głodowo
  • Żółty "Doliną Brdy do krainy Rummela" 16,5 km Miastko - Pasieka - Kraina Rummela- Dźwierzno- Starzno - Most na Brdzie- Świeszyno
  • Niebieski - 18 km Miastko- Wołcza mała- Wołcza Wielka -Miastko
  • Zielony 19 km - Miastko -Pasieka -Kraina Rummela- Wigwam -Słosinko- Pasieka -Miastko
  • Czerwony 48 km Miastko- Wołcza Wielka -Kamnica- Bobięcino- Świerzno- Kawcze - Łodzierz - Miastko
  • Brązowy 12 km "Do krainy Rummela" Miastko - Pasieka- jez. Studzieniczno- Pasieka Miastko

Turystyka aktywna, piesza:

  • Niebieski "Ze wschodu na zachód" 28,5 km. Dolsko -Miastko -Kamnica -Bobęcino
  • Czarny "Doliną Wieprzy i Studnicy""Miastecka pętla rowerowa" 29 km. Miastko- Jez. Lednik- Łodzierz - Kawcze-Kawczyn
  • Zielony "Z górki i pod górkę" 26,5 km. Miastko- Kwisno- Żabno- Wiatrołom- Laski- szosa Łubno- Miastko
  • Żółty "Doliną Brdy do Krainy Rummela" 16,5 km. Miastko- Jez. Studzieniczno- Kraina Rummela- Dźwierzno -Starzno- most na Brdzie.
  • Ścieżka dydaktyczno - przyrodnicza "Zielony Ruczaj" Ścieżka znajduje się na terenie miasta w południowej części Miastka.

Zagrożenia:

Zanieczyszczenie rzeki (wpływ miasta Polanów, chociaż posiada oczyszczalnię ścieków), rozbudowa pstrągarni, ujmowanie wód źródliskowych na potrzeby gospodarcze, zarastanie porzuconych łąk.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Rezerwat na Rzece Grabowej - rezerwat leśny
• Wieleń - rezerwat leśny
• Okolice Polanowa - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• muchołówka mała - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• derkacz - ptak
• bielik - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• minóg strumieniowy - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Polanów (koszaliński, woj. zachodniopomorskie)
• Malechowo (sławieński, woj. zachodniopomorskie)
• Sławno (sławieński, woj. zachodniopomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska