Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH280007

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

40862,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja znajduje się w północno - wschodniej Polsce i obejmuje Zalew Wiślany wraz z Mierzeją Wiślaną oddzielającą go od Bałtyku oraz wąskim pasem lądu. Zalew jest płytkim zbiornikiem o średniej głębokości 2,3 m. Do Zalewu uchodzi wiele rzek m.in. kilka ramion Wisły, Bauda oraz Pasłęka. Na brzegach jeziora rozciągają się szuwary o szerokości do kilkuset metrów. Zalew charakteryzuje się bogatą roślinnością zanurzoną oraz występowaniem rzadkich łąk podwodnych z kilkoma gatunkami ramienic. Na terenie Mierzei Wiślanej występują dobrze wykształcone pasy wydm białych i szarych - siedlisk ważnych w skali Europy. Większość terenu Mierzei pokrywają acydofilne dąbrowy oraz bór nadmorski. Natomiast w obniżeniach terenu występują brzeziny bagienne i olsy oraz rzadziej torfowiska wysokie i przejściowe. Flora ostoi wyróżnia się występowaniem wielu roślin naczyniowych rzadkich i zagrożonych w Polsce. Na terenie ostoi znajduje się jedno z największych stanowisk mikołajka nadmorskiego na polskim wybrzeżu. Występuje tu również jedno z niewielu w Polsce stanowisk grzybieńczyka wodnego i duża populacja salwinii pływającej. Spośród roślin cennych z europejskiego punktu widzenia rośnie tu lnica wonna - gatunek występujący jedynie na wydmach nadmorskich. Zalew Wiślany jest miejscem bytowania sześciu gatunków ryb ważnych dla zachowania europejskiej przyrody m.in. parposza, różanki i dwóch gatunków minogów. Obszar jest cenny ze względu na występowanie tu wielu gatunków ptaków wodno - błotnych. Obserwowane są tu są również regularnie foki szare - gatunek ważny w skali europejskiej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Większe miasta w okolicach ostoi to Elbląg i Braniewo, leżące na południe od Zalewu Wiślanego. Do Elbląga można dotrzeć pociągiem oraz autobusem PKS z Gdańska i Olsztyna. Natomiast do Braniewa można dojechać pociągiem z Olsztyna i Elbląga oraz autobusem PKS z Elbląga i Gdańska. Na nocleg można się zatrzymać w jednym z hoteli w Elblągu, Fromborku lub Braniewie. Na Mierzei Wiślanej znajduje się również wiele ośrodków wypoczynkowych, pensjonatów oraz pokoi gościnnych m.in. w Krynicy Morskiej, Stegnie i Kątach Rybackich. W sezonie otwartych jest tu wiele barów i restauracji. Do głównych atrakcji turystycznych tego terenu należą: zespół zabudowań Wzgórza Katedralnego we Fromborku oraz zabytki Trójmiasta. Warto również przepłynąć się statkiem lub wodolotem po Zalewie Wiślanym lub wyruszyć na rejs po Kanale Elbląskim. W okolicy Zalewu przebiega kilka szlaków turystycznych oraz trasa rowerowa dookoła Morza Bałtyckiego. Nad Zalewem Wiślanym i na Mierzei znajduje się wiele kąpielisk. Jest to również wymarzone miejsce dla uprawiania turystyki żeglarskiej i kajakowej. Do Elbląga warto przyjechać w lipcu na Canal Trophy - spływ Kanałem Elbląskim na dętkach samochodowych. Natomiast koneserzy muzyki nie powinni ominąć odbywających się w Elblągu Dni Muzyki Dawnej.

Zagrożenia:

Głównymi zagrożeniami dla ostoi jest zanieczyszczenie wód Zalewu przez ścieki komunalne i przemysłowe oraz eutrofizacja wód. Przyrodzie ostoi zagraża również gospodarka rybacka, intensywna eksploatacja trzcinowisk oraz ferma elektrowni wiatrowych znajdująca się w sąsiedztwie ostoi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Obszar Chronionego Krajobrazu I województwa warmińsko-mazurskiego - rezerwat leśny
• Buki Mierzei Wiślanej - rezerwat leśny
• Cielętnik - rezerwat leśny
• Kąty Rybackie - rezerwat leśny
• Ujście Nogatu - rezerwat leśny
• Zatoka Elbląska - rezerwat leśny
• Mierzeja Wiślana - rezerwat leśny
• Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Szkarpawy - rezerwat leśny
• Mierzeja Wiślana - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• estuaria
• laguny przybrzeżne *
• inicjalne stadia nadmorskich wydm białych
• nadmorskie wydmy białe (Elymo-Ammophiletum)
• nadmorskie wydmy szare *
• lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich
• wilgotne zagłębienia międzywydmowe
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• foka szara - ssak
• bóbr europejski - ssak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• jarzębatka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• batalion - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• bielik - ptak
• podgorzałka - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• czapla biała - ptak
• łęczak - ptak
• rybitwa popielata - ptak
• minóg rzeczny - ryba
• minóg morski - ryba
• parposz - ryba
• różanka - ryba
• koza - ryba
• ciosa - ryba
• kumak nizinny - płaz
• bielaczek - ptak

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• lnica wonna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, tel.: (58) 683 68 00, wsr@gdansk.uw.gov.pl, http://www.gdansk.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax. (58) 323 32 04, (58) 323 32 03, prot@prot.gda.pl, www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Braniewo (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Braniewo m. (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Frombork (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Elbląg (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Tolkmicko (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Elbląg m. (Elbląg, woj. warmińsko-mazurskie)
• Krynica Morska (nowodworski (pomorskie), woj. pomorskie)
• Nowy Dwór Gdański (nowodworski (pomorskie), woj. pomorskie)
• Sztutowo (nowodworski (pomorskie), woj. pomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska