Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Rzeka Pasłęka

Kod obszaru:

PLH280006

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8418,5 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja znajduje się w północno - wschodniej Polsce i obejmuje rzekę Pasłękę na całej jej długości wraz jej brzegami. Pasłęka ma długość 211 km i jest drugą co do wielkości rzeką Mazur. Źródła Pasłęki znajdują się na terenie Pojezierza Olsztyńskiego pod Gryźlinami na północ od Olsztynka. Natomiast uchodzi ona do Zalewu Wiślanego koło Nowej Pasłęki. Rzeka ta jest cenną ostoją bobrów - gatunku ważnego z europejskiego punktu widzenia. Na niektórych odcinakach Pasłęka płynie głębokim, wąskim jarem o zalesionych zboczach m.in. od mostu w Pitynach do wsi Stolno i w górnym odcinku od Gryźlin do Mostkowa. Ma wtedy charakter rzeki podgórskiej z licznymi głazami na dnie koryta i przewalonymi drzewami. Pasłęka płynie zarówno przez tereny zalesione, jak przez tereny rolnicze z nieużytkami, pastwiskami i łąkami. Na niektórych odcinkach szerokość płaskiej doliny dochodzi do 1500 m. W miejscach takich występują starorzecza, a na wiosnę tereny te są zalewane podczas przyboru wody. Pasłęka przepływa również przez kilka jezior m.in.: Sarong, Łęguty i Sąg oraz przez zbiornik zaporowy - jezioro Pierzchalskie. W skład ostoi wchodzi również rzeka Wałsza, która jest jednym z głównych dopływów Pasłęki. Ostoja jest siedliskiem bytowania ośmiu gatunków ryb cennych dla Europy m.in. bolenia i głowacza białopłetwego, kozy oraz trzech gatunków minogów. W dolinie Pasłęki występuje dziewięć rodzajów siedlisk ważnych dla ochrony europejskiej przyrody. Są to m.in. grąd środkowoeuropejski, lasy łęgowe i żyzne buczyny. Teren ten jest również ważną ostoja ptaków. Występuje tu 47 gatunków ptaków cennych z europejskiego punktu widzenia m.in. bocian czarny, derkacz, brodziec leśny, rybitwa czubata, rybitwa białoczelna oraz wiele ptaków drapieżnych.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Większe miejscowości w okolicach rzeki Pasłęki to: Olsztynek, Miłakowo, Orneta i Braniewo. Do większości tych miast można dojechać autobusami PKS z Elbląga, Gdańska i Olsztyna. Najbliższe ostoi stacje PKP znajdują się w Braniewie, Ornecie, Olsztynie i Olsztynku. W Braniewie znajduje się kilka hoteli, barów i restauracji oraz sezonowe schronisko młodzieżowe. W okolicy można skorzystać z gospodarstw agroturystycznych i pokoi gościnnych w Chruścielu, Żugienie oraz w Różańcu nad Zalewem Wiślanym. W Ornecie na nocleg można zatrzymać się w hotelu lub gospodarstwie agroturystycznym. W okolicach Miłakowa turyści mogą skorzystać z pokojów gościnnych w Ponarach, Bieniaszach lub z ośrodka wypoczynkowego w Wojciechach. Olsztynek oferuje bogata bazę noclegową m.in. w ośrodkach wypoczynkowych, gospodarstwach agroturystycznych w Mierkach i Marózkach oraz domkach letniskowych w Mielnie. Najważniejszymi zabytkami regionu są: zespół zabudowań Wzgórza Katedralnego we Fromborku, zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim oraz Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku. Na rzece Pasłęce wytyczony jest szlak kajakowy, jednak ze względu na znajdujący się na części rzeki rezerwat przyrody niezbędne jest uzyskanie zgody konserwatora przyrody na spływ. W okolicach Olsztynka, Braniewa i Ornety wytyczonych jest wiele szlaków rowerowych i pieszych m.in. szlak pieszy "Kopernikowski" z Olsztyna do Fromborka. Do Braniewa warto przyjechać w lipcu na Festiwal Wczesnośredniowieczny ALTHING. Również w lipcu odbywają się na rzece Pasłęce Mistrzostwa Braniewa w pływaniu na nietypowym sprzęcie. Do skansenu w Olsztynku warto przyjechać w czasie Olsztyneckiego Festiwalu Folkloru.

Zagrożenia:

  • zanieczyszczenia wód przez ścieki komunalne i nawozy spływające z pól,
  • stosunków wodnych,
  • regulacje koryta,
  • kłusownictwo.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Dolina Rzeki Wałszy - rezerwat leśny
• Ostoja Bobrów na Rzece Pasłęka - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu I województwa warmińsko-mazurskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa czubata - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• szablodziób - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• jarząbek - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• rybołów - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• czapla biała - ptak
• nur czarnoszyi - ptak
• czapla nadobna - ptak
• bernikla białolica - ptak
• orzeł przedni - ptak
• drzemlik - ptak
• siewka złota - ptak
• szlamnik - ptak
• łęczak - ptak
• terekia - ptak
• płatkonóg szydłodzioby - ptak
• rybitwa wielkodzioba - ptak
• kazarka rdzawa - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg morski - ryba
• minóg strumieniowy - ryba
• minóg rzeczny - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Braniewo (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Braniewo m. (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Pieniężno (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Płoskinia (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Wilczęta (braniewski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Godkowo (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Lubomino (lidzbarski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Orneta (lidzbarski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Gietrzwałd (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Jonkowo (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Olsztynek (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Stawiguda (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Świątki (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Łukta (ostródzki, woj. warmińsko-mazurskie)
• Miłakowo (ostródzki, woj. warmińsko-mazurskie)