Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Cieszyńskie Źródła Tufowe

Kod obszaru:

PLH240001

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

266,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja położona w zachodniej części Pogórza Śląskiego na terenach leśnych i rolniczych. Składa się z czterech oddzielnych obszarów: Morzyk, Góra Jasieniowa, Kamieniec i Skarpa Wiślicka. Na wzgórzach porośniętych lasami liściastymi i mieszanymi, znajdują się źródła tworzące stałe lub okresowe strumienie, przy których odkładają się martwice wapienne, zwane tufami i trawertynami. Zjawisko to zachodzi przy udziale mchów brunatnych i glonów (biologiczna depozycja martwic) lub na progach w korycie cieków (fizyczna depozycja martwic). Cechą tutejszych źródeł jest mała zmienność parametrów w ciągu całego roku. Ich wydajność wynosi ok., 0,2-2 l/s, temperatura 8,5-9,1 stopni Celsjusza, niezmienny jest również skład chemiczny wody. Wzgórza zbudowane są głównie z margli i łupków z wkładkami wapiennymi, a także z wapieni cieszyńskich, które reprezentują szczególny typ fliszu wapiennego. Jest on wyjątkowy w Polskich Karpatach Fliszowych. Na uwagę zasługuje również obecność tu żył skał magmowych tzw. cieszynitów. Ostoja jest jedynym wykształconym na taką skalę i najlepiej zachowanym, a przy tym czynnym obszarem z tufami wapiennymi w całym pasie Pogórzy Zachodniobeskidzkich.
Stwierdzono tu występowanie 9 siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (siedlisko kamieniejących źródeł z formacją tufów wapiennych jest uznane przez Dyrektywę Siedliskową za priorytetowe), 2 gatunków płazów z załącznika II tej dyrektywy oraz jednego gatunku ptaka z załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Ponadto jest to ostoja salamandry plamistej oraz 22 rzadkich gatunków roślin, wśród których 15 znajduje się pod ochroną.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja, ze względu na położenie w atrakcyjnym turystycznie rejonie, jest bardzo dobrze skomunikowana z resztą kraju. Można do niej dojechać zarówno komunikacją prywatną, autobusową, jak i kolejową. W jej rejonie znajduje się wiele kwater prywatnych, pensjonatów i hoteli. Podobnie wygląda sytuacja z punktami gastronomicznymi i informacją turystyczną, której można zasięgnąć w wielu punktach w Cieszynie, Ustroniu i Skoczowie.
Do niektórych fragmentów ostoi, np. rez. Morzyk można dotrzeć szlakami rowerowymi. Poza atrakcjami przyrodniczymi, odwiedzający mogą zobaczyć zamek w Grodźcu, muzea w Skoczowie (muzeum im. Gustawa Morcinka i muzeum św. Jana Sarkandra), czy liczne kościoły i muzeum etnograficzne w Ustroniu.
Śląska Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Mickiewicza 29 w Krakowie. Można zajrzeć na stronę internetową Organizacji: www.silesia-sot.pl lub w razie konkretnych pytań skontaktować się mailowo: info@silesia-sot.pl.
Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Częstochowie, Zawierciu, Brennie, Wiśle.
 

Zagrożenia:

Podstawowe zagrożenia płyną ze strony dróg przecinających ostoję. Istnieje możliwość zanieczyszczenia źródeł produktami ropopochodnymi. Ponadto obszar jest zaśmiecany, poddany niekontrolowanej turystyce, a także nasilającej się presji budownictwa.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Morzyk - rezerwat przyrody
• Skarpa Wiślicka - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• kumak nizinny - płaz
• bocian czarny - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice http://www.katowice.rdos.gov.pl, http://www.katowice.rdos.gov.pl
Śląska Organizacja Turystyczna ul. Mickiewicza 29, 40-085 Katowice Tel.: (32) 207 207 1, Fax.: (32) 207 207 2 e-mail: info@silesia-sot.pl, http://www.silesia-sot.pl
Wiślańska Organizacja Turystyczna, Wisła
Urząd Gminy Jasienica Jasienica 159, 43-353 Jasienica

Jednostki administracyjne:

• Jasienica (bielski (śląskie), woj. śląskie)
• Dębowiec (cieszyński, woj. śląskie)
• Goleszów (cieszyński, woj. śląskie)
• Skoczów (cieszyński, woj. śląskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska