Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Sandr Brdy

Kod obszaru:

PLH220026

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

7492,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje zachodni fragment Borów Tucholskich. Jest to teren o zróżnicowanej rzeźbie młodo glacjalnej, w której wyróżniamy rynny rzeczne i zagłębienia wytopiskowe. Silnie rozwinięta jest sieć hydrograficzna, obejmująca rzekę Brdę z dopływami i liczne, często lobeliowe i dystroficzne, zbiorniki wodne. Większość jezior ma charakter przepływowy, wśród nich Jez. Głuche Duże i Jez. Głuche Małe z wodą twardą. Większość obszaru porastają lasy. Na sandrowych, piaszczystych glebach bielicoziemnych wykształciły się głównie bory świeże i bory mieszane, na zboczach dolin rzecznych i jeziornych występują fragmenty grądu subatlantyckiego, na dnie dolin - fragmenty łęgów. W zagłębieniach wytopiskowych występują płaty brzezin i borów bagiennych, często otaczające dobrze zachowane torfowiska wysokie i przejściowe. Występuje tu pojeziorne torfowisko soligeniczne wraz z zarastającym, mezotroficznym zbiornikiem wodnym z licznymi naturalnymi i półnaturalnymi, cennymi fitocenozami tzw. torfowisk mechowiskowych. W rejonie historycznej krawędzi misy jeziornej liczne, nieaktywne kopuły źródliskowe z kilkumetrowymi pokładami trawertynów. W części obiektu obecne są też aktywne torfowiska źródliskowe. Jest tu największe w skali regionu skupienie jezior lobeliowych z charakterystyczną florą.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się niedaleko Chojnic, gdzie można dojechać komunikacją PKP, PKS lub jadąc drogą numer 22. Stamtąd należy kierować się na północ np. do miejscowości Swornegacie, która znajduje się blisko centralnego rejonu ostoi. W Chojnicach znajduje się rozbudowana baza noclegowa i gastronomiczna. Na terenie gmin, do których należy ostoja znajdują się gospodarstwa agroturystyczne.

Miasto i gmina Brusy są częścią Kaszub i Borów Tucholskich. Od wieków Brusy są ważnym centrum Zaborów - podregionu południowych Kaszub. Za największą atrakcję gminy Brusy może uchodzić monumentalny kościół pw. Wszystkich Świętych, wybudowany w stylu neoromańskim w roku 1879, na miejscu rozebranego kościoła drewnianego. Ciekawostką jest, że niegdyś istniejący tu kościół był bliźniaczo podobny do kościoła we Wielu, który rozebrano w roku 1905. Wieś Leśno jest w środowisku archeologów z Polski i zagranicy bardzo znanym stanowiskiem archeologicznym. Najciekawszymi zachowanymi zabytkami są: cmentarzysko z kręgami kamiennymi, położone w lesie na południe od jeziora Leśno Dolne oraz badana osada umiejscowiona pomiędzy tym jeziorem i drogą z Leśna do Brus. Na jej terenie okryto tzw. długi dom, jedno z niewielu tego typu znalezisk w Europie.

Gmina Chojnice jest jedną z największych gmin w Polsce. a terenie gminy leży około 40 różnej wielkości jezior. Dobrze czują się tu zarówno turyści przyjeżdżający na wczasy pobytowe, jak i osoby preferujące wypoczynek czynny: kajakarze, żeglarze, wędkarze, grzybiarze oraz miłośnicy wycieczek pieszych, rowerowych i konnych. Do najważniejszych turystycznych wsi należy zaliczyć Charzykowy, Funkę, Bachorze i Swornegacie.

Zagrożenia:

  • eksploatacja torfu, kredy i piasku,
  • zmiany stosunków wodnych,
  • eutrofizacja siedlisk oligotroficznych i zalesianie muraw napiaskowych.

Potencjalnym zagrożeniem może być zanieczyszczenie wód na obszarze sąsiednim, ew. gospodarka leśna polegająca na zrębach w bezpośrednim sąsiedztwie mechowiska i jezior lobeliowych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bory Tucholskie - rezerwat leśny
• Bagno Stawek - rezerwat leśny
• Jezioro Bardze Małe - rezerwat leśny
• Jezioro Laska - rezerwat leśny
• Jezioro Sporadzkie - rezerwat leśny
• Nawionek - rezerwat leśny
• Piecki - rezerwat leśny
• Zaborski - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• jeziora lobeliowe
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• lelek - ptak
• włochatka - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• bąk - ptak
• zimorodek - ptak
• bielaczek - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• minóg rzeczny - ryba
• różanka - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sasanka otwarta
• skalnica torfowiskowa
• elisma wodna
• lipiennik Loesela
• sierpowiec błyszczący
• obuwik pospolity

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (58) 68 36 800, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, e-mail: wsr@gdansk.uw.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Informator turystyczny http://www.turysta.com.pl/
  • Informacja turystyczna http://www.it-pomorze.pl/
  • Gdańska Informacja Turystyczna PTTK
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk

Jednostki administracyjne:

• Studzienice (bytowski, woj. pomorskie)
• Brusy (chojnicki, woj. pomorskie)
• Chojnice m. (chojnicki, woj. pomorskie)

Źródła danych:

• - www.funka.bydg.org/ • SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska