Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Zwoleńki

Kod obszaru:

PLH140006

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2379,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje dolinę rzeki Zwoleński, o wąskim (od 0,5 do 1,0 km) wypełnionym torfem dnie. Na stokach doliny, gdzieniegdzie widoczna jest terasa nadzalewowa, osiągająca względną wysokość 2-3 m. W ostoi występują również zwydmienia i przewiewne piaski. Obszar stanowi mozaikę siedlisk wodnych, podmokłych i suchych. Rzeka płynie spokojnie, tworząc zakola i starorzecza. Miejscami, na dnie doliny, spotyka się również zbiorniki wodne powstałe w wyniku wydobycia torfu. Łąki, znajdujące się w ostoi, w dużej części podlegają ekstensywnemu wykorzystaniu rolniczemu. W obszarze spotyka się również nieduże lasy sosnowe porastające zbocza doliny i olchowe, występujące w obniżeniach terenu. Dolina Zwoleńki leży w obszarze porozcinanych i silnie zerodowanych wysoczyzn morenowych z okresu zlodowacenia środkowopolskiego. Wąskie dno doliny wypełnione jest torfem. Na zboczach widoczne są fragmenty terasy nadzalewowej. W wielu miejscach doliny występują zwydmione, przewiewne piaski, które zacierają niekiedy jej kształt. Teren stanowi bogatą mozaikę wzajemnie przenikających biotopów. Jako cenne siedliskowo występują tu głównie niżowe i górskie łąki używane ekstensywnie, starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne. Siedliska wodne reprezentowane są przez wolno płynącą rzekę i zakola oraz torfianki o różnej powierzchni lustra wody. Na obszarze Doliny dominują podmokłe łąki. Miejscami występują na nich kępy zarośli wierzbowych i łozowych oraz niewielkie, olchowe laski. Łagodnie wznoszące się piaszczyste zbocza doliny porastają suche sośniny, są tu pola uprawne i nieużytki z roślinnością kserotermiczną. Prawie połowę obszaru stanowią tereny cenne ze względu na kryterium siedliskowe. Jedna z najbogatszych i najcenniejszych ostoi flory i fauny charakterystycznej dla terenów podmokłych. Stwierdzono tu występowanie 7 gatunków siedliskowych, w tym: bóbr, żółw błotny oraz 79 gatunków ptaków lęgowych, cennych z europejskiego punktu widzenia, są to m.in.: błotniak stawowy, derkacz, rybitwa czarna, zimorodek. Dodatkowo ważne przyrodniczo na tym obszarze są zwierzęta prawnie chronione w Polsce m.in. łasica, wiewiórka, ryjówka aksamitna, zając, chomik europejski, a z płazów ropucha i traszka.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Dojazd najkorzystniej pociągiem do Radomia, a stamtąd do Zwolenia. W okolicy znajduje się dużo gospodarstw lub zajazdów agroturystycznych, gdzie przy okazji można uprawiać jazdę konną. Zachętą dla turystów jest Leśny Kompleks Promocyjny, oferujący m.in. ścieżki dydaktyczne. W Zwoleniu warto zobaczyć kościół p.w. Podwyższenia Krzyża św. oraz Kaplicę św. Franciszka z nekropolią rodziny Kochanowskich, z tablicami nagrobnymi Jana Kochanowskiego i jego rodziny. 11 km od Zwolenia w Czarnolesie można zwiedzać Muzeum poety. W odległości 2 km od Zwolenia, w kierunku Kozienic znajduje się Miejsko-Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji z domkami letniskowymi. Informacji turystycznej można zasięgać w Urzędzie Miasta Zwoleń.
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. ul. Ciołka 10 A, p. 201, 221 w Warszawie. Można zapoznać się ze stronę internetową ROT Mazowsze: www.mrot.pl a w razie szczegółowych pytań skontaktować się mailowo: biuro@mazowsze.mrot.pl. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) w województwie mazowieckim można odwiedzić w Przasnyszu (LOT Północnego Mazowsza), Ostrołęce (Kurpiowska Organizacja Turystyczna), Siedlcach (Nadbużańska LOT), Ossowie/Kobyłce (LOT "Cud nad Wisłą”), Nowym Dworze Mazowieckim (LOT Trzech Rzek), Ostrowi Mazowieckiej (Powiatowa Organizacja Turystyczna).

Zagrożenia:

Okresowe i miejscowe zanieczyszczenia wód rzeki Zwoleńki i zbiorników wodnych (dołów po eksploatacji torfu). Zarastanie gatunkami drzewiastymi i krzewami nieużytkowych łąk i pastwisk Wycinanie zadrzewień. Niekontrolowana swobodna penetracja turystyczna poza obszarem rezerwatu.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Borowiec - rezerwat leśny
• Dolina Rzeki Zwolenki - rezerwat leśny
• Lasy Puszczy Kozienickiej - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• zalotka większa - bezkręgowiec
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• bóbr europejski - ssak
• zimorodek - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• derkacz - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• wodniczka - ptak
• żółw błotny - gad
• kumak nizinny - płaz
• piskorz - ryba
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• zatoczek łamliwy - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu, ul. 25 Czerwca 68, 26-600 Radom, tel./fax. (048) 362-81-71
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, http://www.warszawa.rdos.gov.pl, e-mail: rdos.warszawa@mazowieckie.pl, fax: (022) 55 65 602, tel.: (022) 55 65 600
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Ciołka 10 A, pokój 201, 221, 01-402 Warszawa, tel.: (22) 877 20 10, fax: (22) 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl, strona internetowa: http://www.mrot.pl
Wojewódzki Zespół Specjalistyczny województwa mazowieckiego

Jednostki administracyjne:

• Chotcza (lipski, woj. mazowieckie)
• Przyłęk (zwoleński, woj. mazowieckie)
• Zwoleń (zwoleński, woj. mazowieckie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska