Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Torfowiska Orawsko-Nowotarskie (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH120016

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8255,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar jest fragmentem Kotliny Orawsko-Nowotarskiej zbudowanej ze skał fliszu karpackiego przykrytych żwirami, piaskami i iłami czwartorzędowymi, o grubości do 1300 m. Obejmuje jeden z największych w Polsce południowej, cenny kompleks torfowisk wysokich typu bałtyckiego i borów sosnowo – świerkowych. W najlepiej zachowanych fragmentach (m.in. w północnej części Puścizny Wielkiej) torfowiska mają wyraźnie zaznaczoną strukturę kępkowo-dolinkową. Na okrajki torfowisk wkraczają już gatunki łąkowe. Obszar poprzecinany jest licznymi potokami, fragmenty obszaru odwadniane są rowami melioracyjnymi. Wzdłuż potoków utrzymują się łąki ostrożeniowe, a gdzieniegdzie młaki. W skład obszaru wchodzi także fragment koryta Czarnego Dunajca o naturalnym charakterze. Związana z nim roślinność rzek górskich to zwłaszcza zarośla wierzbowe i wrześniowe na kamieńcach. Pozostała część terenu zajęta jest przez łąki kośne, głównie mieczykowo-mietlicowe, z których część nie jest użytkowana. Południową część obszaru pokrywają bory bagienne.
Specyficzne, skrajne warunki środowiska powodują, iż ostoja jest obszarem bytowania borealnych gatunków roślin i zwierząt. Stwierdzono tu występowanie 12 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej i 12 gatunków z załącznika II tej Dyrektywy. W obrębie obszaru znajduje się jedno, z zaledwie 3 stanowisk Coenagrion ornatum, potwierdzonych w ostatnich latach w Polsce (dane z 2001 r.). Występuje tu wiele rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków roślin naczyniowych.
Obszar ważny dla ochrony bioróżnorodności: w ciekach, na terenie torfowisk występują rasy (podgatunki) ryb uznane za specyficzne dla tych wód. Są to: płoć karpacka Rutilus rutilus carpathorossicus, kiełb dunajski Gobio gobio obtusirostris i certa Vimba vimba carinata. Jest to także jedyne znane miejsce występowania czerwca Ericcocus podhalensis. Występuje tu także jedna z 3 najliczniejszych w Polsce populacji szlaczkonia torfowiskowego Colias palaeno; ma tu swoje stanowiska także kilka innych, zagrożonych w skali kraju gatunków bezkręgowców.
Obszar ma również duże znaczenie dla ochrony ptaków, zwłaszcza cietrzewia.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar jest łatwo dostępny samochodem. Można tam dojechać drogą Rabka – Chochołów do miejscowości Czarny Dunajec i dalej drogami lokalnymi do wybranych fragmentów ostoi.
Turystyka ekologiczna: O atrakcyjności ostoi stanowią jej walory przyrodnicze.
Turystyka kwalifikowana: piesza, rowerowa, konna.
Turystyka międzynarodowa: W Chochołowie znajduje się międzynarodowe przejście graniczne ze Słowacją.
Turystyka krajoznawcza: We wsi Czarny Dunajec wyróżnia się murowany kościół pod
wezwaniem Przenajświętszej Trójcy zbudowany pod koniec XVIII w. oraz zabytkowe, drewniane domy. Również zachowana zabudowa wsi Chochołów jest przykładem architektury podhalańskiej z XVIII - XIX w. Drewniane domy bogato zdobione, kapliczki, krzyże i figury. Jest to żywy skansen budownictwa regionalnego. W najstarszej chałupie z 1798 r. znajduje się Muzeum Powstania Chochołowskiego.
Turyści korzystają z różnorodnej bazy noclegowej.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należą:

  • melioracje,
  • obniżanie poziomu wód gruntowych w wyniku eksploatacji żwiru i torfu
  • wywożenie nieczystości, ścieków i odpadów z gospodarstw,
  • kłusownictwo,
  • ewentualna zabudowa terenu.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bór na Czerwonem - rezerwat przyrody
• Południowomałopolski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Puścizna Długopole - użytek ekologiczny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• zarośla wrześni na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wrześni)
• zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wierzby)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• łątka ozdobna * - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• wilk * - ssak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• muchołówka mała - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• puchacz - ptak
• derkacz - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• głuszec - ptak
• jarząbek - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• czapla biała - ptak
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz
• koza złotawa - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie posiada następujące siedziby: - 31 - 112 Kraków, ul. Smoleńsk 29-31, - 33 - 100 Tarnów, al. Solidarności 5-9, - 33 - 340 Stary Sącz, ul. Daszyńskiego 3 Sekretariat: ul. Smoleńsk 29-31, 31-112 Kraków, 012 619 81 20, 012 619 81 21, fax 012 619 81 22 adres do korespondencji: ul. Basztowa 22, 31-156 Kraków. Strona internetowa RDOŚ: http://krakow.rdos.gov.pl e-mail: echr@malopolska.uw.gov.pl Małopolska Organizacja Turystyczna ul. Św. Krzyża 14 31-028 Kraków (do korespondencji) ul. Westerplatte 15 31-033 Kraków (siedziba) Tel.: (12) 421 16 04, 421 15 36 Fax.: (12) 421 16 04 biuro@mot.krakow.pl www.mot.krakow.pl Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie Małopolska Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Św. Krzyża 14 w Krakowie. Można zajrzeć na stronę internetową Organizacji: www.mot.krakow.pl lub w razie konkretnych pytań skontaktować się mailowo: biuro@mot.krakow.pl. Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Krynicy-Zdroju, Nowym Sączu, Wieliczce, Gorlicach Zawoi. Wspólnoty Leśne - Jabłonka, Cikówka, Piekielnik, Chyżne Nadleśnictwo Nowy Targ; ul. Kowaniec 70, 34-401 Nowy Targ, tel. (18) 2662947; Gmina Nowy Targ Czarny Dunajec, Jabłonka

Jednostki administracyjne:

• Nowy Targ (nowotarski, woj. małopolskie)
• Czarny Dunajec (nowotarski, woj. małopolskie)
• Jabłonka (nowotarski, woj. małopolskie)
• Nowy Targ m. (nowotarski, woj. małopolskie)
• Szaflary (nowotarski, woj. małopolskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska