Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Pieniny (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH120013

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2334,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Pieniny stanowią północny fragment Pienińskiego Pasa Skałkowego i tworzą wyodrębnione pasmo górskie o długości około 35 km i szerokości do 6 km. Teren ostoi obejmuje Pieniny Właściwe, które usytuowane są między Czorsztynem a Szczawnicą. Najwyższy szczyt Pienin Właściwych - Okrąglica, znajduje się w masywie Trzech Koron. Szczyty Pienin są wyjątkowo malownicze. Od strony północnej zbocza łagodnie opadają ku dolinom, natomiast zbocza południowe stanowią wapienne ściany obrywające się w stronę Dunajca tworząc malowniczy przełom Dunajca. Różnice w ukształtowaniu zboczy południowych i północnych pociągają sobą zróżnicowanie szaty roślinnej. Zboczach o wystawie północnej pokrywa żyzna buczyna karpacka, natomiast na zboczach południowych występują ciepłolubne naskalne lasy bukowe i jodłowe. W głębokich wąwozach rośnie cenny dla Europy las - jaworzyna górska. Na terenie ostoi występuje również wiele półnaturalnych, bogatych gatunkowo łąk. Zboczach o wystawie południowej pozbawione drzewostanu pokrywają wyjątkowo cenne murawy kserotermiczne. W sumie na obszarze ostoi stwierdzono występowanie 17 typów siedlisk ważny dla zachowania bioróżnorodności w Europie, w tym 4 siedliska o priorytetowym znaczeniu (m.in. murawy kserotermiczne oraz użytkowane ekstensywnie łąki). Na terenie Pienin stwierdzono występowanie 22 jaskiń, które są schronieniem dla licznych tu nietoperzy m.in. podkowca małego, nocka dużego i łydkowłosego. Flora Pienin jest bardzo bogata i obejmuje ponad 1100 gatunków roślin naczyniowych, wśród nich dwa endemity - mniszek pieniński i pszonak pieniński oraz kilka odmian endemicznych: chaber barwny, rozchodnik ostry odmiana wapienna oraz bylica piołun odmiana wapienna. Z roślin ważnych z europejskiego punktu widzenia występują tu, oprócz wymienionego wcześniej pszonaka pienińskiego, storczyk - obuwik pospolity i mszak - sierpowiec błyszczący. Bytuje tu również wiele rzadkich gatunków bezkręgowców cennych dla Europy m.in. nadobnica alpejska i sichrawa karpacka. Ostoja ma również duże znaczenie dla ochrony ptaków. Spośród ważnych z europejskiego punktu widzenia ptaków, występują tu bocian czarny, puchacz, orlik krzykliwy, jarząbek. Jednym z ciekawszych gatunków ptaków Pienin jest pomurnik, który zamieszkuje wapienne ściany skalne. W Pieninach stwierdzono występowanie 10 gatunków płazów, w tym trzech wyjątkowo cennych: kumaka górskiego oraz traszki karpackiej i grzebieniastej.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Główne ośrodki turystyczne Pienin to Szczawnica i Krościenko - miejscowości leżące miedzy Nowym Targiem a Nowym Sączem. Najlepiej dotrzeć tam komunikacją PKS z Nowego Sączu, Nowego Targu i Krakowa. Najbliższe stacje PKP znajdują się w Nowym Targu i Starym Sączu. Szczawnica, Krościenko, jak i okoliczne miejscowości (Czorsztyn, Niedzica, Sromowce, Jaworki) oferują wiele punktów gastronomicznych oraz miejsc noclegowych o różnym standardzie. W Niedzicy można przespać się zarówno w pokojach gościnnych, ośrodku wypoczynkowym jak i w komnatach zamkowych. Na terenie Pienin znajdują się dwa schroniska - w Szczawnicy i Sromowcach Niżnych. Główna atrakcją Pienin oprócz pieszych wędrówek jest spływ przełomem Dunajca. Warty obejrzenia jest również rezerwat Wąwóz Homole. Na terenie ostoi wytyczonych jest wiele pieszych szlaków turystycznych oraz szlak wodny przez przełom Dunajca. Na Dunajcu corocznie organizowany jest Międzynarodowy Spływ Kajakowy z Nowego Targu do Nowego Sącza. Dla rowerzystów na terenie Parku Narodowego udostępnione zostały jedynie nieliczne drogi, m.in. łącząca Krotnicę z Sromowcami Wyżnymi. Dalszych informacji udzielają Biura Turystyczne BORT PTTK w Krościenku i Szczawnicy.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń na terenie ostoi należy zaprzestanie ekstensywnego użytkowania łąk, intensywny ruch turystyczny oraz synanatropizacja flory, czyli zmiany składu gatunkowego flory pod wpływem działalności człowieka. Bliskie sąsiedztwo Zbiornika Czorsztyńskiego może spowodować w przyszłości niekorzystne dla przyrody Pienin zmiany klimatyczne.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Pieniński Park Narodowy - park narodowy

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zarośla wrześni na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wrześni)
• zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wierzby)
• nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae)
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis *
• wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion)
• górskie bory świerkowe (Piceion abietis część - zbiorowiska górskie)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• biegacz urozmaicony - bezkręgowiec
• krasopani hera * - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• podkowiec mały - ssak
• mopek - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• dzięcioł trójpalczasty - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• włochatka - ptak
• sóweczka - ptak
• puszczyk uralski - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• jarząbek - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• niedźwiedź brunatny * - ssak
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• głowacica - ryba
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• brzanka - ryba
• nadobnica alpejska * - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bezlist okrywkowy
• pszonak pieniński *
• obuwik pospolity

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie posiada następujące siedziby: - 31 - 112 Kraków, ul. Smoleńsk 29-31, - 33 - 100 Tarnów, al. Solidarności 5-9, - 33 - 340 Stary Sącz, ul. Daszyńskiego 3 Sekretariat: ul. Smoleńsk 29-31, 31-112 Kraków, 012 619 81 20, 012 619 81 21, fax 012 619 81 22 adres do korespondencji: ul. Basztowa 22, 31-156 Kraków. Strona internetowa RDOŚ: http://krakow.rdos.gov.pl e-mail: echr@malopolska.uw.gov.pl Małopolska Organizacja Turystyczna ul. Św. Krzyża 14 31-028 Kraków (do korespondencji) ul. Westerplatte 15 31-033 Kraków (siedziba) Tel.: (12) 421 16 04, 421 15 36 Fax.: (12) 421 16 04 biuro@mot.krakow.pl www.mot.krakow.pl Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie Pieniński Park Narodowy, Krościenko nad Dunajcem, ul. Jagiellońska 107b

Jednostki administracyjne:

• Szczawnica (nowotarski, woj. małopolskie)
• Czorsztyn (nowotarski, woj. małopolskie)
• Krościenko nad Dunajcem (nowotarski, woj. małopolskie)