Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Zbiornik Siemianówka

Kod obszaru:

PL170

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

10208 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Średniej wielkości ostoja obejmująca duży zbiornik retencyjny z przyległymi terenami łąkowymi i leśnymi. Jedna z najważniejszych ostoi lęgowych w kraju dla zielonki, rybitw: białoskrzydłej, białoczelnej, rzecznej oraz białowąsej, śmieszki. Jest to także ważny punkt przystankowy dla migrujących ptaków blaszkodziobych i siewkowych.

Ostoja zlokalizowana jest we wschodniej części Podlasia, między dwoma dużymi kompleksami leśnymi - Puszczą Białowieską i Puszczą Knyszyńską. Centralną część ostoi zajmuje zbiornik zaporowy, powstały w wyniku spiętrzenia rzeki Narwi w jej górnym biegu. Jego budowę rozpoczęto w 1977 roku, a piętrzenie wody trwało od 1988 do 1993 roku. Powierzchnia zbiornika przy maksymalnym poziomie piętrzenia wynosi 3 270 ha, przy minimalnym -1 170 ha, a średnia głębokość waha się od 1,5 do 2,5 m. Zbiornik Siemianówka, mimo iż jest sztucznym akwenem, cechuje się dużą liczbą siedlisk, a także linią brzegową o naturalnym charakterze. W jego obrębie można wyróżnić trzy baseny, różniące się pojemnością retencyjną. Basen górny charakteryzuje się największym stopniem izolacji — oddzielony jest od pozostałej części zbiornika nasypem kolejowym o długości 5 km, a z wodami pozostałej części łączy go tylko wąski przepust pod mostem kolejowym. Zmiany powierzchni zalewu w poszczególnych latach wpływają na duże zróżnicowanie rozwinięcia linii brzegowej. Basen środkowy jest największą pod względem powierzchni częścią zbiornika. W tej części jest kilka naturalnych wysepek, których powierzchnia i ilość zwiększa się przy spadku poziomu piętrzenia. Basen dolny chociaż jest najmniejszy, wykazuje największe zróżnicowanie zarówno pod względem rozwinięcia linii brzegowej, jaki głębokości. W obrębie tego basenu występują dwie płytkie zatoki oraz najgłębszy fragment zbiornika Siemianówka (maks. 10 m przy zaporze czołowej).

Bezpośrednio do zbiornika w tym rejonie przylega kompleks stawów hodowlanych gospodarstwa rybackiego o powierzchni ok. 60 ha. Oprócz zbiornika retencyjnego w granicach ostoi znajdują się również tereny przylegające do niego (lasy, łąki i pastwiska). Użytki zielone w znacznym stopniu zostały odwodnione poprzez wykonanie rowów otwartych i drenów. Na obszarach leśnych dominują bory świeże z drzewostanem sosnowym, bory mieszane świeże z drzewostanem świerkowym oraz bory mieszane wilgotne z brzozą, a także olsy. Znajdują się tu też grunty orne, kilka wsi i osad oraz dwa kompleksy działek letniskowych.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd to dotarcie pociągiem do Białegostoku, a stamtąd autobusem PKS bądź transportem własnym do wsi na terenie powiatu bielskim oraz hajnowskim.

Turystyka krajoznawcza

Miejscowości charakteryzują się dobrze zachowaną zabudową drewnianą. Budowane domy mieszkalne posiadają dwuspadowe dachy z prostymi w formie i stosunkowo niskimi ścianami. Większość domów została zbudowana w ciągu ostatnich osiemdziesięciu lat. Po zniszczeniach wojennych nowobudowanym i remontowanym budynkom nadawano nowe elementy w postaci zdobnictwa w formie wycinanych desek. Tak artystycznie wycinane ręcznie deski umieszczano nad oknami, na narożach budynków, wzdłuż krawędzi dachów, jak też na ich szczytach. Szczyty budynków zdobiono przybijając krótkie deseczki w różnych kierunkach w wyniku czego powstawał niepowtarzalny wzór.

Zdobnictwo domów mieszkalnych w rejonie Puszczy Białowieskiej wyróżnia się wyjątkowym, własnym stylem i szczególnym bogactwem, którego cechą charakterystyczną jest występowanie zdobionych szczytów, kolorowych okiennic i nadokienników, naroży oraz drewnianych ganków. Zdobienia przedstawiają najczęściej motywy roślinne i geometryczne.

Turystyka aktywna

Szlaki turystyczne:

  • Szlak czarny (Narewka-"Składnica Szypulowa") - 9 km
  • Szlak niebieski (Narewka-Masiewo) - 25 km
  • Szlak zielony (Narewka-Masiewo-Narewka) - 36 km
  • Szlak żółty (Białowieża-Narewka) - 21 km
  • Podlaski Szlak Bociani (Białowieża-Narewka-Goniądz) - 206 km - szlak rowerowy, łączy ze sobą 3 parki narodowe: Białowieski, Narwiański i Biebrzański. Przebieg szlaku: Białowieża (BPN) - Pogorzelce - „droga narewkowska”- Gruszki - Narewka - Stare Lewkowo - Odrynki - Narew - Trześcianka - Puchły - Kaniuki - Wojszki - Doktorce - Zawyki - Suraż - Turośń Dolna - Dobrowoda - Baciuty – Bokiny - Kurowo (NPN) - Pajewo - Radule - Leśniki - Tykocin - Tatary - Piaski - Łaziuki - Łazy Duże - Słomianka - Zajki - Laskowiec - Strękowa Góra - Gugny - Dobarz - Osowiec-Twierdza (BPN) - Goniądz. Kliknij - zobacz mapkę
  • Szlak Walk Partyzanckich (Hajnówka-Narewka) - 22 km
  • Białowieski Szlak Transgraniczny (żółty, 58 km w części polskiej) Przebieg szlaku: Narew – Narewka - Stare Lewkowo - Tyniewicze Duże – Kamień – Kuraszewo – Nowy Kornin – Noweberezowo (Nowoberezowo) – Hajnówka – Budy – Teremiski – Stara Białowieża – Białowieża – Grudki – granica państwowa między Polską a Białorusią – Biały Lasek – Szereszewo – Prużany – Różany
  • Szlaki w Obrębie Ochronnym Hwoźna Białowieskiego Parku Narodowego
    • Szlak Wokół Uroczyska Głuszec - czerwony - 5,5 km
    • Wilczy Szlak - zielony - 11,5 km
    • Carska Tropina - czarny - 4,0 km
    • Szlak Tropem Żubra - 20 km

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenia w ostoi:

  • zaprzestanie koszenia i wypasania łąk, zarastanie terenu trzcinowiskami i zaroślami wierzbowymi;
  • niekontrolowana zabudowa letniskowa części terenów zalewowych i obrzeży zbiornika;
  • niedostosowane do wymogów ptaków zmiany poziomu wody w zbiorniku — co przyczynia się do dużych strat ptaków w lęgach oraz przyspiesza eutrofizację tego terenu (zakwity sinic).

Inne ważne zagrożenia w ostoi:

  • presja myśliwych w miejscach największych koncentracji ptaków oraz zbyt wczesny termin polowań
  • nasyp z czynną linią kolejową w południowo-wschodniej części zbiornika, którą przewożone są duże ilości substancji przemysłowych, w tym także o charakterze toksycznym;
  • duża presja wędkarzy - płoszenie ptaków lęgowych i migrujących.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• batalion - ptak
• bączek - ptak
• bąk - ptak
• bielaczek - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• bocian biały - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• cyranka - ptak
• czapla biała - ptak
• derkacz - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• gąsiorek - ptak
• gęgawa - ptak
• gęś białoczelna - ptak
• gęś zbożowa - ptak
• jarząbek - ptak
• jarzębatka - ptak
• kropiatka - ptak
• lelek - ptak
• lerka - ptak
• łęczak - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• mewa mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• muchołówka mała - ptak
• nur czarnoszyi - ptak
• nur rdzawoszyi - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• ortolan - ptak
• płaskonos - ptak
• podgorzałka - ptak
• podróżniczek - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białoskrzydła - ptak
• rybołów - ptak
• rycyk - ptak
• sóweczka - ptak
• świergotek polny - ptak
• świstun - ptak
• trzmielojad - ptak
• włochatka - ptak
• zielonka - ptak
• zimorodek - ptak
• żuraw - ptak
• krakwa - ptak
• mewa śmieszka - ptak
• sowa błotna - ptak
• wodniczka - ptak
• dzierzba czarnoczelna - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, ul. Dojlidy Fabryczne 23, 15-554 Białystok, tel. 85 740 69 81 wew. 10, fax. 85 740 69 82, www.bialystok.rdos.gov.pl, e-mail: biuro.bialystok@rdos.gov.pl

Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej, ul. 3 Maja 45, 17-200 Hajnówka, tel. (85) 682 43 81, tel./fax (85) 682 51 41, e-mail: turystyka@powiat.hajnowka.pl

Jednostki administracyjne:

• Narewka (hajnowski, woj. podlaskie)
• Michałowo (białostocki, woj. podlaskie)