Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jeziora Pszczewskie i Dolina Obry (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH080002

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

15305,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar o powierzchni 15 294,1 ha, leżący na wysokości od 50 do 80 m n.p.m. Obejmuje teren położony w Bruzdzie Zbąszyńskiej, stanowiącej szerokie obniżenie pomiędzy Pojezierzem Łagowskim a Pojezierzem Poznańskim. Obszar charakteryzuje się skomplikowanym układem hydrograficznym: Obra wcina się w południkowo zorientowaną rynnę, przepływa przez szereg jezior, w tym największe Jezioro Zbąszyńskie (7,4 km2). Jeziora są płytkie, eutroficzne, otoczone rozległymi obszarami torfowisk niskich i przejściowych oraz lasami łęgowymi. W części północnej obszaru, znajduje się ciąg jezior nieco głębszych i mniej zeutrofizowanych. Wody śródlądowe (stojące i płynące) zajmują 18% obszaru, torfowiska, bagna, i roślinność przybrzeżna - 2%, siedliska łąkowe i zaroślowe 14%, a siedliska leśne 46% (przeważają bory sosnowe). Obszar jest wykorzystywany rolniczo - siedliska rolnicze (ogólnie) zajmują 19% powierzchni.

W ostoi utrzymują się rozległe połacie łąk i pastwisk. Zaludnienie w tym rejonie jest niewielkie, a w gospodarce dominuje stosunkowo intensywne rolnictwo oraz hodowla ryb.

Dobrze zachowały się siedliska różnych typów (w tym 7 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej), szczególnie ważne są priorytetowe zbiorowiska łęgów oraz jeziora eutroficzne z charakterystyczną roślinnością.

Obszar ważny dla fauny związanej z siedliskami wodno-błotnymi. Stwierdzono tu 4 gatunki z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Obszar ma równie duże znaczenie dla ochrony ptaków. Stwierdzono tu 15 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do obszaru można dojechać drogami od południa: Wolsztyn – Sulechów, od północy Skwierzyna – Międzychód, a następnie do wybranych fragmentów można dotrzeć drogami lokalnymi np. Międzyrzec – Rokitno, Międzyrzec – Pszczew - Międzychód, Międzyrzec – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Kopanica.

Region ten dysponuje zróżnicowanymi atrakcjami turystycznymi:

Turystyka krajoznawcza

Międzyrzecz

  • Muzeum w Międzyrzeczu, obejmuje muzeum, ruiny zamku wzniesionego za panowania króla Kazimierza Wielkiego oraz XVIII-wieczne:
    • budynek starostwa z początku XVII wieku,
    • karczmę dworską z XVII - XIX wieku,
    • dom bramny odtworzony w 1985 roku, na wzór XVIII-wiecznego budynku o konstrukcji szachulcowej, zniszczonego w 1945 roku
  • Międzyrzecki zamek: Zamek zbudowany przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV wieku spokojnie przetrwał wiek XV aż do roku 1474, kiedy to, jak podają źródła pisane, oddziały króla Macieja Korwina przy udziale głogowian splądrowały i spaliły miasto oraz zajęły zamek.
  • Ratusz: 0biekt ten wzniesiony pomocą przywileju Stefana Batorego z 1581 r. Utrzymany w stylu klasycystycznym z neogotyckim hełmem na wieży zegarowej. Z ratuszem związany był zamach na Napoleona I, który nocował w mieście w 1806 roku.
  • Kościół pw. św. Wojciecha. Obiekt wybudowany w roku 1834.
  • Kościół pw. św. Jana Chrzciciela . Obiekt z końca XV w. Gotycki, murowany, oskarpowany, ze szczytami bogato zdobionymi blendami. Wnętrze halowe, trójnawowe, pięcioprzęsłowe.
  • Budynek administracyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Izba pamięci
  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża św. (Międzyrzecz - Obrzyce)

Trzciel

  • Domy szachulcowe z XVIIIw. Przy ul. Grunwaldzkiej, Kościuszki i Mickiewicza w Trzcielu,
  • Neogotycki kościół parafialny pw. Św. Wojciecha z barokowym wyposażeniem wnętrza z 1824r. w Trzcielu,
  • Kościół parafialny w Trzcielu
  • Grodzisko z poł. XIIIw.
  • Stary cmentarz żydowski,
  • Romański kościół parafialny pw. Św. Jana Chrzciciela z 1400r. w Chociszewie,
  • Kościół parafialny w Chociszewie
  • Park pałacowy w Łagowcu,
  • Drewniany, belkowany kościół filialny pw. M.B.Częstochowskiej z 1717r. w Sierczynku,
  • Neogotycki kościół pomocniczy pw. Imienia NMP z 1860r. w Brójcach,
  • Neogotycki kościół filialny pw. Św. Piotra i Pawła z 1889r. w Lutolu Suchym.

Zbąszynek

  • Drewniany kościół z bogatą polichromią wnętrz w Chlastawie z1637 roku oraz brama – dzwonnica – zabytek klasy „0”.
  • Pałac hrabiów Schwarzenau i park krajobrazowy w zespole pałacowym z II połowy XIX w. w Dąbrówce Wlkp.
  • Murowany kościół Parafialny pod wezwaniem św. Jakuba z 1660 r. w Dąbrówce Wlkp.
  • Murowany dwór z XVIII w. i pałac z XIX w. w Kosieczynie.
  • Drewniany kościół z XIV wieku w Kosieczynie
  • Neogotycki kościół w Kręcku z 1880 r. oraz znajdujący się na terenie kościoła pomnik z piaskowca z 1926 r. poświęcony mieszkańcom Kręcka poległym podczas I wojny światowej.
  • Dawne budynki koszarowe z przełomu XIX i XX w. w Rogozińcu - obecnie Zespół Szkół Leśnych, gdzie działa jedno z niewielu w kraju Koło Sokolników szkolące ptaki m.in. do łowów i Koło Sygnalistów oraz kościół ewangelicki z 1832 roku.
  • Lokomotywa - pomnik, symbol kolejarskiej historii Zbąszynka.

Turystyka aktywna

Trzciel

Szlaki rowerowe:

  • Czerwony I: Rezerwat Czarna Droga - Brójce - Chociszewo - Jasieniec - Trzciel
  • Niebieski I: Jezioro Konin - Trzciel - Lutol Mokry - Droga do Dąbrówki Wlkp.
  • Zielony I: Most na Obrze k. Rybojad - Rybojady - Trzciel
  • Żółty: Siercz - Rybojady - Jasieniec - Lutol Mokry
  • Niebieski II: Brójce - Łagowiec - Panowice
  • Zielony II: Stary Dwór - Łagowiec - Lutol Suchy
  • Czerwony II: Panowice - Sierczynek - Rybojady
  • Zielony III: Lutol Suchy PKP - Bieleń - Kwatera Myśliwska Bieleń
  • Czarny: Siercz - Żydowo - Sierczynek - Obra

Spływ kajakowy rzeką Obrą.

Zbąszynek

  • Czerwony (PTTK ZG-3007) Bytom Odrzański – Miedzichowo – 188,5 km: Trasa szlaku w Gminie Zbąszynek: z kierunku Nowa Wieś Zbąska – Kosieczyn – Chlasatwa – Dąbrówka Wlkp. (granica gminy) – dalej na Strzyżewo.
  • Żółty (PTTK 3029y) Zbąszynek PKP – Babimost PKP – 15 km: Trasa szlaku w gminie Zbąszynek: Zbąszynek PKP – wiadukt kolejowy – kierunek Nowy Gościniec – Rezerwat Przyrody „Kręcki Łęg” – Kręcko – Kręcka Winnica (granica gminy) - Podmokle Małe – Rezerwat Przyrody „Laski”.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń ostoi zalicza się osuszanie terenu, wiosenne wypalanie roślinności, zmianę sposobu gospodarowania na obszarach użytkowanych rolniczo, a w kompleksach stawowych zarówno zaniechanie, jak i intensyfikacja gospodarki stawowej.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Dąbrowa na Wyspie - rezerwat leśny
• Jeziora Gołyńskie - rezerwat leśny
• Jezioro Wielkie - rezerwat leśny
• Wyspa na Jeziorze Chobienickim - rezerwat leśny
• Pszczewski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• jarzębatka - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• kumak nizinny - płaz
• koza - ryba
• nocek duży - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Jagiellończyka 8, 66-400 Gorzów Wielkopolski, tel: (95) 711-53-38, fax:  (95) 711-55-24, e-mail: sekretariat.gorzowwlkp@rdos.gov.pl, www.gorzow.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Międzyrzecz (międzyrzecki, woj. lubuskie)
• Przytoczna (międzyrzecki, woj. lubuskie)
• Pszczew (międzyrzecki, woj. lubuskie)
• Trzciel (międzyrzecki, woj. lubuskie)
• Zbąszynek (świebodziński, woj. lubuskie)
• Babimost (zielonogórski, woj. lubuskie)
• Miedzichowo (nowotomyski, woj. wielkopolskie)
• Zbąszyń (nowotomyski, woj. wielkopolskie)
• Siedlec (wolsztyński, woj. wielkopolskie)
• Kargowa (zielonogórski, woj. lubuskie)