Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Zbiornik Kuźnica Warężyńska

Kod obszaru:

PL150

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

199 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Mała ostoja zlokalizowana przy zbiorniku poeksploatacyjnym, obejmująca rejon płytkiej zatoki w gęści wschodniej. Jedno z najważniejszych krajowych lęgowisk mewy czarnogłowej, a także ważne miejsce gniazdowania rybitwy rzecznej.

Omawiana ostoja leży w Kotlinie Dąbrowskiej na Wyżynie Śląskiej. Stanowią ją wschodnie brzegi zbiornika Kuźnica Warężyńska, pomiędzy Podbagienkiem a kolonią Piekło, oraz grupa kilkunastu wysp w części środkowowschodniej akwenu. Wymieniona kotlina wypełniona jest piaskami czwartorzędowymi, które eksploatowana od lat 60. XX wieku. Wyrobisko znajduje się w widłach Czarnej Przemszy oraz Trzebyczki - jej lewobrzeżnego dopływu. W ramach rekultywacji rozpoczęto budowę zbiornika, który został napełniony w 2006 roku. Przy normalnym poziomie piętrzenia ma on powierzchnię ok. 560 ha, a wraz z sąsiadującymi z nim innymi sztucznymi akwenami tworzy na niewielkim obszarze kompleks wodny o łącznej powierzchni ok. 1 300 ha. Przy brzegach wschodnich powstała płytka zatoka, w której obrębie znajduje się rozległy płat szuwaru. Ponadto przylegają do niej liczne kanały i obniżenia zajęte przez szczególnie interesujące torfowiska alkaliczne. Na wyższych poziomach poeksploatacyjnych występują rozległe murawy napiaskowe i suche wrzosowiska, przechodzące w początkowe stadia sukcesji leśnej — od borów suchych po lasy bagienne. Wyspy na zbiorniku mają różnorodny charakter - od wąskich, zaledwie kilkunastometrowych, przez niewielkie, owalne, aż po duże o ponad 150-metrowej długości, ograniczone stromymi skarpami. Większość z nich zarasta roślinnością drzewiastą, dodatkowo podlegając intensywnej abrazji.

Dane zaktualizowane w 2011 r.

Opis turystyczny:

Istnieje możliwość dotarcia do Dąbrowy Górniczej pociągiem PKP, połączenia głównie z Częstochowy, Gliwic, Katowic.

Zabytki Dąbrowy Górniczej:

  • Bazylika p.w. Matki Boskiej Anielskiej z 1898 roku w Dąbrowie Górniczej: Kościół w stylu neogotyckim, zaprojektowany przez Stanisława Pomianowskiego. Kamień węgielny pod budowę kościoła założono 02 sierpnia 1898 roku.
  • Kościół p.w. Matki Boskiej Anielskiej konsekrował w 1912 r. biskup kielecki Augustyn Łosiński.
  • Kościół zostaje Bazyliką p.w. Matki Boskiej Anielskiej
  • Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny i Św. Antoniego z 1678 roku w Gołonogu
  • Kościół wybudowany jest na najwyższym wzniesieniu w mieście - Górze Gołonoskiej: Kościółek ( a wcześniej prawdopodobnie kaplica) istniał już w 1673 r..
  • Kaplica p.w. Św. Katarzyny w Ujejscu z 1784 roku: Kapliczka kościółkowa. Budowa datowana jest na rok 1784. Przebudowana w 1793 i wyremontowana w 1820 roku. Fundatorem budowy kaplicy był W. Wichauser.
  • Kaplica pw. Najświętszej Marii Panny Wspomożycielki Trzebiesławicach z XVIII wieku, Nie wiadomo kiedy została właściwie wybudowana. Prawdopodobnie był to XV lub XVIII wiek. Wiadomo natomiast, że wyposażenie kapliczki pochodzi z wieku XVIII-ego.
  • Pałac Kultury Zagłębia: Obiekt budowano w latach 1951-1958 w stylu socrealistycznym, w całości wg projektu Zbigniewa Rzepeckiego.
  • Resursa: Gmach Resursy Obywatelskiej wzniesiony w 1895 roku przy ulicy 3 Maja stoi na zaczopowanym obszarze kopalnianym. Budynek oświetlany był przy pomocy energii elektrycznej, doprowadzonej z huty Bankowej.
  • Dom Freja: Dawny budynek mieszkalny właściciela młyna wodnego w Okradzionowie.
  • Kamienice dawnej Huty Bankowej: Kolonia dla francuskich urzędników i kadry Huty "Bankowej". Powstała około 1918 roku, równocześnie z kolonią "Zielona". Składała się z 10-u budynków mieszkalnych z 272 mieszkaniami 2-izbowymi.

Turystyka aktywna

Dąbrowa Górnicza - wbrew pozorom i utartej opinii to miasto bardzo zielone, pełne cudownych krajobrazów nieskażonych przemysłem. Miasto zasobne w urokliwe miejsca i stwarzające wiele możliwości do aktywnego spędzania wolnego czasu, pokryte licznymi lasami, polami i łąkami. Malowniczo położona w sąsiedztwie Jury Krakowsko - Częstochowskiej licznie usianej śnieżnobiałymi wapieniami, dolinami i jaskiniami oraz ruinami średniowiecznych zamków.

Piesze szlaki turystyczne

  • Szlak Pustynnym PTTK (żółty, 14 km): prowadzi na Pustynię Błędowską. Trasa szlaku wiedzie z Błędowa przez Klucze do Jaroszowca.
  • Szlak XXV-lecia (zielony, 115 km): prowadzi do zbiorników wodnych Pogoria II i Pogoria III. Cały szlak ma długość i przebiega po kole: Chorzów (Dom Turysty PTTK) – Siemianowice Śląskie – Czeladź – Grodziec – Dąbrowa Górnicza – Sosnowiec Maczki – Jaworzno – Katowice Giszowiec – Starganiec – Załęska Hałda – Chorzów.
  • Szlak Metalurgów (czerwony,13 km): PKP Dąbrowa Górnicza-Gołonóg – ulica Laski – Jamki – Góra Bordowicza – Strzemieszyce Wielkie, ulica Majewskiego i Narutowicza – PKP Dąbrowa Górnicza Południowa – Strzemieszyce droga do Ostrów – Ostrowy Górnicze – Bory.
  • Szlak Szwajcarii Zagłębiowskiej (czerwony, 35,5 km): Szlak biegnie ze Sławkowa przez Okradzionów, Błędów, Chechło, Centurię, do Zawiercia. W latach dwudziestolecia międzywojennego brzegi Białej Przemszy w Okradzionowie były ulubionym miejscem wypoczynkowym mieszkańców zagłębiowskich miast.
  • Szlak Zamonitu (żółty, 95 km): Dąbrowa Górnicza Gołonóg – Ząbkowice – Łęka – Niegowonice – Centuria – Podzamcze – Giebło – Mokrus – Siamoszyce – Poraj.

Szlaki rowerowe

  • Trasa I - Park "Zielona" - Pogoria III
  • Trasa II - dookoła Pogorii III
  • Trasa III - Park "Zielona" - Pogoria IV
  • Trasa IV - Pogoria II - Pogoria I
  • Trasa V – Wojkowice Kościelne – Sikorka – Trzebiesławice.
  • Trasa VI – Sikorka – Błędów
  • Trasa VII – okolice Błędowa

Turystyka wodna

Wypożyczalnie sprzętu wodnego

  • Centrum Sportu i Rekreacji ul. M. Konopnickiej 29, tel. 032 261 20 10 www.csir.pl
  • wypożyczalnia kajaków - nad Pogorią III – przy plaży komunalnej - Park „Zielona” – Ośrodek Sportów Letnich nad Przemszą
  • U Białego – Karczma „Orle Gniazdo” – nad Pogorią III – tel. 513 003 519 507 309 208 www.orlegniazdo.net.pl kajaki, łódki

Ośrodki i kluby żeglarskie nad Pogorią I i III oferują łodzie żaglowe :

  • KSW „FREGATA” ul. Żeglarska 10 (Pogoria I) tel. 032 299 30 54 www.pogoria.org.pl domki typu „Brda”, kursy, szkolenia, czartery łodzi, imprezy plenerowe
  • KSW „HUTNIK” ul. Żeglarska 10 (Pogoria I) tel. kom. 601 423 796 www.kswhutnik.prv.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, imprezy plenerowe
  • Jacht Klub „Pogoria III” ul. Zakładowa (Kol. Piekło), tel. kom. 503 864 326, tel. 032 261 25 11 szkolenia, kursy, czartery łodzi, www.pogoria3.com.pl e-mail: klub@pogoria3.com.pl
  • TKŻ PTTK „TRAMP“ ul. Żeglarska 16 (Pogoria I) tel. 032 264 06 24 www.tramp.lift.net.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, pokoje do wynajęcia z własną pościelą, imprezy plenerowe
  • KŻ „ZEFIR” ul. Żeglarska (Pogoria I) tel. kom 606 284 523 www.radzios100.republika.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, imprezy plenerowe

Miasto posiada bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenie w ostoi

  • szybkie zarastanie wysp oraz wahania poziomu wód związane z letnimi opadami - szczególnie narażona nieznacznie wyniesiona, płaska wyspa zajęta przez rybitwy rzeczne.

Inne ważne zagrożenia w ostoi

  • wykorzystywanie brzegów zbiornika i wyrobiska do jazdy samochodami terenowymi, quadami, motorami crossowymi;
  • narastająca niekontrolowana penetracja terenu przez ludzi;
  • zanieczyszczanie wód;
  • składowanie odpadów w formie dzikich wysypisk śmieci;
  • zarastanie muraw i torfowisk.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bączek - ptak
• bąk - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• cyraneczka - ptak
• czapla biała - ptak
• czapla nadobna - ptak
• kropiatka - ptak
• krwawodziób - ptak
• lerka - ptak
• łęczak - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• mewa mała - ptak
• nur czarnoszyi - ptak
• nur rdzawoszyi - ptak
• płaskonos - ptak
• podróżniczek - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• rybitwa wielkodzioba - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• sieweczka rzeczna - ptak
• świergotek polny - ptak
• świstun - ptak
• perkoz zausznik - ptak
• zimorodek - ptak
• hełmiatka - ptak
• czernica - ptak
• szlachar - ptak
• perkoz rdzawoszyi - ptak
• perkoz rogaty - ptak
• kormoran mały - ptak
• ślepowron - ptak
• gadożer - ptak
• biegus zmienny - ptak
• bekasik - ptak
• płatkonóg szydłodzioby - ptak
• mewa śmieszka - ptak
• mewa siwa - ptak
• mewa białogłowa - ptak
• brzegówka - ptak
• głowienka - ptak
• kormoran zwyczajny - ptak
• rybitwa białoskrzydła - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice, Tel.(32) 20-77-801, (32) 20-77-880, Fax (32) 20-77-884, www.katowice.rdos.gov.pl
  • Oddział PTTK w Dąbrowie Górniczej, ul. Adamieckiego 13/1, 41-300 Dąbrowa Górnicza, telefon: 32 262 01 20, lub: 506 737 776
  • Miejskie Centrum Informacji, pasaż handlowy CH „Pogoria”, Dąbrowa Górnicza, info@dabrowa-gornicza.pl

Jednostki administracyjne:

• Dąbrowa Górnicza (Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie)