Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jezioro Karaś (ob. ptasi)

Kod obszaru:

PL149

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

837 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Niewielka ostoja o charakterze jeziorno-torfowiskowym z dominującymi inicjalnymi stadiami lasów bagiennych. Jeden z ważniejszych obszarów gniazdowania podróżniczka w kraju.

Ostoja leży w mezoregionie Pojezierza Iławskiego. Jej obszar stanowi jezioro Karaś wraz z kolejnymi stadiami jego lodowacenia. Jezioro położone jest w dolinie uformowanej przez cofający się lodowiec. Jego dno budują utwory zastoiskowe formujące się od holocenu (gytie, torfy, piaski pylaste, pyły i namuły piaszczyste o łącznej miąższości 2-3 m, a na zachodnimi północno-zachodnim brzegu jeziora 10-12 m). Obecnie jezioro jest bardzo płytkie (śr. głębokość 0,5 m, maks. 2 m), tworzy dwa oddzielne akweny, na których występują zespoły hydrofitów (głównie zespoły ramienicowe i rdestnicowe) oraz szuwary (głównie szuwar trzcinowy i zachylnikowo-trzcinowy).

Na terenie ostoi zachodzi intensywny proces osadzania się materii organicznej pochodzącej z podwodnych łąk ramienicowych i roślinności szuwarowej. W niektórych częściach zbiornika (zwłaszcza na akwenie południowym) powstają liczne wyspy typu szuwarowego i zaroślowo-szuwarowego, przyczyniając się do odśrodkowego zarastania jeziora. Natomiast na długim odcinku linii brzegowej następuje dośrodkowo odgórne narastanie szuwaru zachylnikowo-trzcinowego ku środkowym partiom zbiornika.

Proces lądowacenia kompleksu torfowiskowo-jeziornego przebiega stosunkowo szybko na względnie dużej powierzchni, a powstająca roślinność torfowiskowa obejmuje szeroką gamę typów fitocenoz zróżnicowanych w płaszczyźnie traficznej i dynamiczno-rozwojowej. Są one stadiami rozwojowymi kilku serii sukcesyjnych, dla których klimaksowymi zbiorowiskami są: ols porzeczkowy (w uboższej postaci), ols torfowcowy, sosnowy bór bagienny oraz naturalne brzeziny. W ostoi można obserwować powstawanie wymienionych typów lasu — od stadiów inicjalnych do postaci dojrzewających. Wykazują one bardzo wysoki stopień naturalności, a nawet szereg cech pierwotnych.

Ostoja od północy granicy z lasami, z pozostałych stron otaczają ją grunty orne oraz nieduże powierzchniowo ekstensywnie użytkowane łąki i pastwiska. Z południowej części jeziora wypływa rzeka Gać.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem lub autobusem do Iławy.

Turystyka krajoznawcza

  • ruiny zamku w Szymbarku
  • izba pamięci w Ławicach
  • Kościół p. w. Matki Boskiej Częstochowskiej w Lasecznie
  • Kościół p. w. Zesłania Ducha Świętego w Ząbrowie
  • Kościół p. w. MB Królowej Polski w Rudzienicach
  • Kościół p. w. Trójcy Przenajświętszej we Frednowych
  • Kościół św. Wojciecha w Gałdowie
  • stanowiska archeologiczne na obszarze gminy

Turystyka aktywna

Szlaki piesze:

  • Szlak żółty: IŁAWA – SZAŁKOWO – TYNWAŁD – FREDNOWY – WIEWIÓRKA – SAMBOROWO (28,3 km; czas na przejście ok. 6 h)
  • Szlak niebieski: IŁAWA – SARNÓWEK – ZATOKA WIDŁĄGI – ROŻEK – SIEMIANY (26 km; czas na przejście ok. 5,5 h)
  • Szlak żółty: IŁAWA – JEZ. ŁĘCKIE – JEZ. CZERWONE – KATARZYNKI – OSTRÓW – JEZ. RADOMNO (12 km; czas na przejście ok. 2,5 h)
  • Szlak zielony („szlak Napoleoński”): IŁAWA – JEZ. SILM – KAMIONKA – SZYMBARK (ZAMEK) – PIOTRKOWO – JEZ. CZERWICA (REZERWAT KORMORANÓW) – KAMIENIEC (41.3 km)
  • Szlak historyczno – przyrodniczy: IŁAWA – JEZ. SILM – KAMIONKA – SZYMBARK (ZAMEK) – STAWKI – GARDZIEŃ – PIOTRKOWO – JANUSZEWO – JEZ. MERYNOS – OLBRACHTOWO – KAMIENIEC (35 km)

Szlaki rowerowe:

  • Szlak czarny: IŁAWA – KAMIONKA – ZĄBROWO – SZYMBARK – STARZYKOWO – PIOTRKOWO – SZWALEWO – SIEMIANY (23 km)
  • Szlak czerwony (wokół Jezioraka): IŁAWA – GARDZIEŃ – SIEMIANY – JERZWAŁD – DOBRZYKI – ZALEWO – RĄBITY – MIĘDZYCHÓD – ŚLIWA – KARPOWO – WIEPRZ – GUBŁAWKI – UROWO – SĄPY – MAKOWO – JEZIERZYCE – JAŻDŻÓWKI – SZAŁKOWO – IŁAWA (77 km)
  • IŁAWA – JEZ. GŁĘBOKIE – JEZ. CZERWONE – JEZ. RADOMNO – RADOMNO – KATARZYNKI – IŁAWA (ok. 23 km)
  • IŁAWA – SZYMBARK – ZĄBROWO – SEGNOWY – LASECZNO – STRADOMNO – IŁAWA (ok. 20 km)
  • IŁAWA – GARDZIEŃ – PIEC – JEZIORNO – JEZIORA: JASNE, LUBA, CZERWICA – JANUSZEWO – PIOTRKOWO – CHEŁMŻYCA – IŁAWA (ok. 45 km)
  • IŁAWA – SIEMIANY – DOBRZYKI – ZALEWO – BORECZNO – UROWO – MAKOWO – IŁAWA (ok. 80 km)
  • IŁAWA – STRADOMNO – JĘDRYCHOWO – OGRODZIENIEC – KISIELICE – ŁĘGOWO – BAŁOSZYCE – SUSZ – IŁAWA (ok. 57 km)
  • IŁAWA – SIEMIANY – JERZWAŁD – SUSZ – KAMINIEC – SUSZ – IŁAWA (ok. 62 km)
  • IŁAWA – TYNWAŁD – JEZ. IŁGI – do szosy MIŁOMŁYN – SAMBOROWO – KALETKA – IŁAWA (ok. 38 km)
  • IŁAWA – MAKOWO – ZALEWO – PRZEZMARK – ST. DZIERZGOŃ – KAMIENIEC – SUSZ – IŁAWA (ok. 88 km)
  • IŁAWA – RUDZIENICE – GROMOTY – ŁAWICE – DZIARNY – IŁAWA (ok. 27 km)

Szlaki żeglarskie:

Tym, co przyciąga do Iławy i nad Jeziorak, są liczne szlaki wodne. Do najbardziej znanych należy szlak łączący Iławę z Zalewem Wiślanym. Szlak prowadzi przez Kanał Elbląski, na długości którego znajdują się liczne śluzy i pochylnie. To jednak tylko jeden z kilkunastu atrakcyjnych szlaków wodnych.

  • IŁAWA – SIEMIANY – JERZWAŁD - ZALEWO (39 km)
  • IŁAWA – JAŻDŻÓWKI – CHMIELÓWKA – MIŁOMŁYN (32,2 km) – MAŁDYTY – JEZ. DRUŻNO – ELBLĄG (63,3 km) – ZALEW WIŚLANY – GDAŃSK – MORZE BAŁTYCKIE (ok. 73,4 km)
  • IŁAWA – JAŻDŻÓWKI – CHMIELÓWKA – MIŁOMŁYN – OSTRÓDA – STARE JABŁONKI (63,4 km)

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenie w ostoi

  • próby obniżenia poziomu wody w otoczeniu ostoi,
  • obniżenie zastawki piętrzącej na rzece Gać,
  • udrożnienie istniejących rowów odwadniających w obrębie i na obrzeżach ostoi.

Inne ważne zagrożenia w ostoi

  • aktywność kłusowników na jeziorze,
  • pozostawianie rozstawionych sieci,
  • stosowanie przez rybaków nieodpowiednich narzędzi połowowych (sprzętu ciągnionego).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Karaś - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• batalion - ptak
• bączek - ptak
• bąk - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• gęgawa - ptak
• jarzębatka - ptak
• kania czarna - ptak
• kropiatka - ptak
• lerka - ptak
• łabędź niemy - ptak
• łęczak - ptak
• płaskonos - ptak
• podróżniczek - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• świstun - ptak
• zielonka - ptak
• żuraw - ptak
• krzyżówka - ptak
• czernica - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Dworcowa 60, 10-437 Olsztyn, tel.: (89) 53-72-100, fax: (89) 52-70-423, e-mail: sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, www.olsztyn.rdos.gov.pl

Centrum Informacji Turystycznej PIiDD, Lokalna Organizacja Turystyczna "Pojezierza Iławskiego i Dorzecza Drwęcy", Ośrodek Edukacji Ekologicznej, Sobieskiego 2a/2, 14-200 Iława, tel. 691 13 10 23, (89) 648 25 96

Jednostki administracyjne:

• Iława (iławski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Biskupiec (nowomiejski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Nowe Miasto Lubawskie (nowomiejski, woj. warmińsko-mazurskie)