Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Dolnego Wieprza

Kod obszaru:

PL144

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

13972 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Średniej wielkości ostoja obejmująca rozległą dolinę rzeczną o naturalnym charakterze, z przyległymi kompleksami lasów. Ważne w skali kraju miejsce gniazdowania derkacza, dzięcioła białoszyjego i rycyka, a w skali regionu także bielika, puchacza, bączka, kropiatki.

Ostoja obejmuje ok. 40-kilometrowy, dolny odcinek doliny rzeki Wieprz - jednej z największych rzek Polski -stanowiący ważny korytarz ekologiczny pomiędzy Polesiem a doliną Wisty. Szerokość doliny sięga maksymalnie 6 km. Koryto rzeki ma typowy nizinny charakter, silnie meandruje, na niektórych odcinkach okresowo tworzą się piaszczyste ławice, a brzegi porastają stare dziuplaste wierzby oraz olchy. W dolinie liczne są starorzecza oraz całoroczne zastoiska wody. Rokrocznie wiosną woda zalewa niemal całą dolinę, tworząc idealne warunki dla migrujących przez ten „korytarz” w dużej liczbie ptaków blaszkodziobych oraz siewkowych.

Dominującym siedliskiem na tym obszarze są ekstensywnie uprawiane łąki, które pomimo licznych melioracji wykazują często duży stopień uwilgotnienia. Miejscami występują lęgi oraz zakrzaczenia wierzbowe, a lokalnie ciepłolubne napiaskowe murawy.

Najcenniejszym typem lasów są olsy, które licznie porastają tereny na brzegach doliny. Największe kompleksy lasów otaczają stawy w Podlodowie oraz położony na południowym zachodzie ostoi zbiornik Piskory. Ten ostatni - o wybitnych walorach przyrodniczych - leży pomiędzy zalesionymi wydmami. W dolinie Wieprza usytuowanych jest też kilka kompleksów stawów rybnych (Baranów, Podlodów, Przytoczno, Sobieszyn, Sarny i Ułęż), jednak tylko na nielicznych zbiornikach utrzymywany jest szerszy pas roślinności szuwarowej. W okolicach miejscowości Jeziorzany prowadzi się swobodny wypas koni i bydła.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Gmina Puławy

Gmina wiejska w powiecie puławskim. Położona jest po obu stronach Wisły. Charakteryzują ją wyjątkowe walory przyrodniczo-krajobrazowe. Znajdziemy tu naturalne jeziora, dawne rozlewiska Wisły: Nur, Borowiec i Matygi, których otoczenie jest ostoją dla licznych gatunków ptaków: błotnika stawowego, kszyka, kokoszki wodnej i derkacza. Na terenie gminy funkcjonuje również rezerwat faunistyczny „Czapliniec”, chroniący kolonię łęgową czapli siwej.

Teren gminy zachwyca nie tylko pięknem przyrody, ale i wyjątkowymi zabytkami, w których widać odbicie bogatej przeszłości. Północną granicę gminy wyznacza rzeka Wieprz.

Turystyka kulturoznawcza

Warto zobaczyć:

  • Kościół Parafialny pw. św. Floriana i św. Katarzyny - powstał w latach 1628-1636, murowany, z czerwonej cegły, w stylu tzw. manieryzmu niderlandzkiego, wg projektu Van der Blocka.
  • Kaplica pw. Matki Bożej Loretańskiej , powstała ok. 1634 roku.
  • Posąg św. Jana Nepomucena w Gołębiu - pochodząca z XVIII w. kamienna figura św. Jana to wygięta w klasycznym kontrapoście postać trzymającakrzyż.
  • Kościół Parafialny w Górze Puławskiej – świątynia pod wezwaniem św. Wojciecha wzniesiona została w1781 r. w stylu barokowo-klasycystycznym z fundacji Augusta Augusta
  • Cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich w Polesiu - jedyna taka nekropolia na Lubelszczyźnie,

Ponadto:

  • Muzeum Nietypowych Rowerów- stworzone zostało przez prawdziwego pasjonata – Józefa KonstantegoMajewskiego. W tym niepospolitym muzeum nie tylko obejrzymy, ale i wypróbujemy „nietypowe” rowery (poziome, cyrkowe, jednokołowe i wiele innych). Do dyspozycji zwiedzających jest także riksza. Po przejażdżkach na akrobatycznychwehikułach można odpocząć nad sadzawką, lub przy ognisku. Pan Majewski oferujetakże lekcje muzealne, np.: “Naprawa i konserwacja roweru”, “Historia roweru”. Kontakt: tel. 601 81 45 27.

Turystyka aktywna:

  • Ścieżki przyrodnicze, np. „Jezioro Nury”, „Jezioro Piskory”
  • szlaki, np. Szlak muzeów Krainy Lessowych Wąwozów.

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenie w ostoi

  • melioracje i osuszanie;
  • niekorzystne zmiany gospodarowania gniotami (zaorywanie łąk, uprawy wierzby energetycznej, zaniechanie koszenia i wypasu).

Inne ważne zagrożenia w ostoi

  • wycinka starych drzew w korycie rzeki;
  • zasypywanie starorzeczy i oczek wodnych;
  • intensywna gospodarka rybacka na stawach;
  • niekontrolowana gospodarka leśna na terenie lasów prywatnych (olsy);
  • kłusownictwo.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Piskory - rezerwat leśny
• Pradolina Wieprza - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• zimorodek - ptak
• podróżniczek - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• puchacz - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• gęś białoczelna - ptak
• gęgawa - ptak
• gęś zbożowa - ptak
• bernikla białolica - ptak
• świstun - ptak
• cyranka - ptak
• cyraneczka - ptak
• płaskonos - ptak
• podgorzałka - ptak
• gągoł - ptak
• bączek - ptak
• bąk - ptak
• czapla biała - ptak
• trzmielojad - ptak
• kania czarna - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• sieweczka rzeczna - ptak
• czajka - ptak
• batalion - ptak
• bekas kszyk - ptak
• dubelt - ptak
• krwawodziób - ptak
• brodziec piskliwy - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• lelek - ptak
• dzięcioł białoszyi - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• świergotek polny - ptak
• jarzębatka - ptak
• ortolan - ptak
• hełmiatka - ptak
• perkoz zausznik - ptak
• sieweczka obrożna - ptak
• rycyk - ptak
• samotnik - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, ul. Magnoliowa 4, 20-143 Lublin, tel. (81) 71 06 500 , fax. (81) 71 06 501, e-mail : sekretariat@rdos.lublin.pl, www.lublin.rdos.gov.pl

Biuro Informacji Turystycznej PTTK, ul Czartoryskich 8a, Puławy, tel. (81) 886 47 56, www.oddzial.pulawy.pttk.pl, e-mail: bortpttk.pulawy@wp.pl

Jednostki administracyjne:

• Michów (lubartowski, woj. lubelskie)
• Jeziorzany (lubartowski, woj. lubelskie)
• Kock (lubartowski, woj. lubelskie)
• Firlej (lubartowski, woj. lubelskie)
• Baranów (puławski, woj. lubelskie)
• Żyrzyn (puławski, woj. lubelskie)
• Puławy (puławski, woj. lubelskie)
• Ryki (rycki, woj. lubelskie)
• Ułęż (rycki, woj. lubelskie)