Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Beskid Śląski (ob. ptasi)

Kod obszaru:

PL139

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

44628 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Średniej wielkości ostoja górska z naturalnymi zbiorowiskami leśnymi, z dominacją borów i buczyn karpackich. Ważna ostoja dla głuszca, sóweczki, puchacza, puszczyka uralskiego, muchołówki białoszyjej, bociana czarnego, dzięcioła trójpalczastego i zielonosiwego.

Ostoja leży na obszarze Karpat Zachodnich i jest najbardziej na zachód wysuniętym członem Beskidów Zachodnich, a w północnej części zajmuje także niewielki fragment Pogórza Śląskiego. Jest zwartym ugrupowaniem górskim z wyodrębnionym pasmem Czantorii, ułożonym południkowo, oraz rozczłonkowanym pasmem Baraniej Góry, mocno poprzecinanym dolinami rzeki potoków górskich. Wisła i Brennica wraz z dopływami wcinają się w stoki górskie, tworząc głębokie i malownicze doliny.

Na obszarze ostoi stwierdzono 16 typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Jednymi z najcenniejszych są lasy o naturalnym charakterze, objęte ochroną w rezerwacie Barania Góra. W dorzeczu Olzy występuje unikatowy ekotyp świerka istebniańskiego. W ostoi zlokalizowana jest znaczna liczba jaskiń (niektóre przekraczają 1000 m długości) i wychodni skalnych. Odnotowano występowanie 7 gatunków ssaków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej - wilka, rysia, wydry, nocka Bechsteina, nocka orzęsionego, nocka dużego, podkowca małego oraz 3 gatunków płazów - traszki grzebieniastej, kumaka górskiego, kumaka nizinnego. W pobliżu Ustronia znane jest jedyne w Polsce miejsce występowania jaszczurki zielonej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Dobry dojazd PKP, PKS lub transportem własnym.

Turystyka krajoznawcza

  • Grodzisko w Starym Bielsku - pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym
  • Zamek Książąt Sułkowskich - dawna siedziba książąt cieszyńskich, wzniesione w drugiej połowie XIV wieku. Proj. J.Pölzelmeyer, a wieżę pł.-zach. proj.E.Rost 1855-1864r. Obecnie jest siedzibą Muzeum w Bielsku-Białej ul. Wzgórze 16 (http://www.muzeum.bielsko.pl)
  • Ratusz - powstał w latach 1895-1897 wg projektu Emanuela Rosta dla Komunalnej Kasy Oszczędności, w stylu eklektyzmu z wyjątkowo bogatą bryłą oraz detalem elewacji i wnętrz. Obecnie siedziba władz miejskich. plac Ratuszowy 1
  • Teatr Polski - powstał w latach 1889-1890 wg projektu Emila Förster, wykonawca: A.Walczok, rzeźby i sztukaterie: Josef Schener i Adolf Schila z Wiednia, kurtyna malowana w pracowni Johanna Kautsky'ego przez Francesco Angelo Rottonara. Budynek wzorowany na architekturze teatrów Wiednia i Budapesztu. Przebudowa wg projektu firmy Feller & Helmer z Wiednia w 1905r., kolejna przebudowa i remont 2000r. ul. 1 Maja 1
  • Hotel "Prezydent" - wybudowany w latach 1892-1893 jako "Hotel Cesarski", proj.K.Korn, w stylu historyzmu. Architektura o okazałych, pałacowych formach. ul. 3 Maja 12
  • Kościół ewangelicki Marcina Lutra w Białej - zbudowany w latach 1792-1798 w stylu klasycystycznym, wg projektu inż.Breuninga. Rozbudowany z dobudową obecnej wieży 1832-1833, ul. Staszica
  • Kościół Opatrzności Bożej - powstał w latach 1760-1769 styl późnobarokowy, bogaty wystrój wnętrz.
  • Katedra Św.Mikołaja - powstała w latach 1443-1447 w stylu gotyckim. Niszczona pożarami - 1659, 1750, 1808, 1836, 1860; 1830 - zawalenie się wieży. Gruntowna przebudowa i rozbudowa 1908-1910 wg projektu Leopolda Bauera z Wiednia. plac Św. Mikołaja
  • Kościół Św.Barbary - zbudowany w 1690r. - drewniany, modrzewiowy o konstrukcji zrębowej, jednonawowy z prezbiterium, sobotami, sygnaturka. Mikuszowice Krakowskie, ul. Cyprysowa 25
  • Kościół Św.Stanisława w Starym Bielsku - zbudowany w drugiej połowie XIV wieku z fundacji ks.cieszyńskiego Przemysława I Noszaka. W l.1830-1833 remont, nadbudowa wieży z ostrosłupowym hełmem. Okna kamieniarka gotycka z witrażami, ołtarz tryptyk gotycki, polichromie w prezbiterium i na ścianie tęczowej. ul. Klubowa 6
  • Pomnik Marcina Lutra - powstał w 1900r., rzeźba Franza Vogela z Wiednia w brązie. Jedyny w Polsce pomnik tego Reformatowa.
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski PW Zbawiciela - zbudowany w latach 1782-1790, przebudowany 1849-1852, dobudowa wieży 1895-1896, obecny charakter od 1882r. Położony w zespole "Bielskiego Syjonu", Plac Marcina Lutra

Turystyka aktywna

1. Górskie szlaki turystyczne (piesze):

  • Bielsko (Las Cygański) - Dębowiec - Szyndzielnia – Klimczok: długość 11 km - kolor szlaku czerwony, czas przejścia: 3 godz. 15min.
  • Bielsko (Las Cygański) - Bystra Górna - Magura - Klimczok : długość 10 km - kolor szlaku czerwony , czas przejścia: 2 godz. 30 min.
  • Bielsko (Las Cygański) - Kozia Góra: długość 6 km - kolor szlaku zielony, czas przejścia: 1 godz. 45 min
  • Bielsko (Las Cygański) - Kołowrót - Szyndzielnia – Klimczok: długość 10 km - kolor szlaku żółty, czas przejścia: 3 godz. 15 min.
  • Olszówka Górna (ostatni przystanek MZK) - Dębowiec – Szyndzielnia: długość 6 km - kolor szlaku zielony, czas przejścia: 2 godz.
  • Olszówka Górna (ostatni przystanek MZK) - Przełęcz Dyłówki: (do szlaku zielonego), długość 3 km - kolor szlaku niebieski, czas przejścia: 1 godz.
  • Wapienica (Klimczokówka) - Szyndzielnia (górna stacja kolejki linowej): długość 5 km - kolor szlaku żółty, czas przejścia: 1 godz.45 min
  • Wapienica (stacja PKP) - Zapora – Błatnia: długość 10,5 km - kolor szlaku niebieski, czas przejścia: 2 godz. 45 min.
  • Stok Klimczoka - Trzy Kopce (łącznik): długość 2 km - kolor szlaku czarny, czas przejścia: 30 min.
  • Kozia Góra (schronisko) - łącznik szlaku żółtego i czerwonego: długość 1,5 km - kolor szlaku niebieski czas przejścia: 30 min.
  • Cygański Las - Mikuszowice - Łysa Góra – Magurka: długość 8 km - kolor szlaku czerwony, czas przejścia: 2 godz. 30 min.
  • Mikuszowice (stacja PKP) - Rogacz – Magurka: długość 6 km - kolor szlaku czerwony, czas przejścia: 2 godz.
  • Mikuszowice (przystanek MZK "Stalownik") - Przełęcz pod Łysą Górą: długość 2,5 km - kolor szlaku czarny, czas przejścia: 45 min.
  • Straconka - Gaiki - Groniczki - Hrobacza Łąka - Międzybrodzie (Zapora): długość 14 km - kolor szlaku czerwony, czas przejścia: 4 godz.
  • Straconka - Hańderkula – Magurka: długość 5 km - kolor szlaku zielony, czas przejścia: 1 godz. 40 min.
  • Straconka - Rogacz – Magurka: długość 5,5 km - kolor szlaku żółty, czas przejścia: 1godz. 40 min.
  • Magurka - Ponikiew – Międzybrodzie: długość 7 km - kolor szlaku żółty, czas przejścia: 1 godz. 45 min.
  • Lipnik Kopiec - Gaiki - Przegibek - Magurka - Czupel – Czernichów: długość 19,5 km - kolor szlaku niebieski, czas przejścia: 5 godz.
  • Lipnik Kopiec - przełęcz "U Panienki": długość 6 km- kolor szlaku czarny, czas przejścia: 1 godz. 30 min.
  • Kozy (stacja PKP) - Zasolnica - Międzybrodzie (Zapora): długość 9 km - kolor szlaku niebieski, czas przejścia: 2 godz. 40 min.
  • Kozy (stacja PKP) - Przełęcz "U Panienki"- Hrobacza Łąka: długość 6 km - kolor szlaku żółty, czas przejścia: 2 godz.
  • Jaworze (stacja PKP) - Błatnia – Klimczok: długość 13km - kolor szlaku żółty czas przejścia: 4 godz.

2. Nizinne szlaki turystyczne (piesze)

  • Bielsko-Biała (Hulanka) - lotnisko - Wapienica - Jaworze - Jasienica – Międzyrzecze: długość 10km - kolor szlaku czarny, czas przejścia: 2 godz. 30 min
  • Bielsko-Biała (dworzec PKP) - Wzgórze - Stare Bielsko - Trzy Lipki - Międzyrzecze – Czechowice: długość 25 km - kolor szlaku zielony czas przejścia: 6 godz.

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenia w ostoi:

  • masowy wyrąb świerka.

Inne ważne zagrożenia w ostoi:

  • zbyt intensywna gospodarka leśna — wyrąb starodrzewu, pozyskiwanie starych drzew, oddziałujący szczególnie negatywnie na rzadkie gatunki sów i dzięciołów;
  • zajmowanie trwałych użytków zielonych pod zabudowę mieszkaniową i typu rekreacyjnego oraz pod infrastrukturę z nimi związaną;
  • zajmowanie użytków zielonych oraz potencjalny wyrąb starodrzewu pod rozbudowę terenów do uprawianie sportów zimowych oraz antropopresja związana ze sportami zimowymi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Barania Góra - rezerwat leśny
• Czantoria - rezerwat leśny
• Stok Szyndzielni - rezerwat leśny
• Dolina Łańskiego Potoku - rezerwat leśny
• Jaworzyna - rezerwat leśny
• Wisła - rezerwat leśny
• Kuźnie - rezerwat leśny
• Zadni Gaj - rezerwat leśny
• Uroczysko Jasionka - rezerwat leśny
• Góra Tuł - rezerwat leśny
• Cygański Las - rezerwat leśny
• Park Ekologiczny Dolina Wapienicy - rezerwat leśny
• Leśny Kompleks Promocyjny Lasy Beskidu Śląskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• jarząbek - ptak
• głuszec - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• trzmielojad - ptak
• derkacz - ptak
• puchacz - ptak
• sóweczka - ptak
• puszczyk uralski - ptak
• włochatka - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł trójpalczasty - ptak
• siwerniak - ptak
• pliszka górska - ptak
• pluszcz - ptak
• zniczek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice, Tel. (32) 20-77-801, (32) 20-77-880, Fax (32) 20-77-884, www.katowice.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Jaworze (bielski (śląskie), woj. śląskie)
• Brenna (cieszyński, woj. śląskie)
• Goleszów (cieszyński, woj. śląskie)
• Ustroń (cieszyński, woj. śląskie)
• Szczyrk (bielski (śląskie), woj. śląskie)
• Bielsko-Biała (Bielsko-Biała, woj. śląskie)