Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jezioro Drużno (ob. ptasi)

Kod obszaru:

PLB280013

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

5996,7 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Bardzo płytkie (ok. 0,8 m głębokości) eutroficzne jezioro, o daleko posuniętym procesie lądowacenia, o zabagnionych brzegach, z rozległymi trzcinowiskami i rozległymi płatami olsu. Bogata jest roślinność wodna zanurzona i pływająca, a przy brzegach szuwary. Poziom wody w jeziorze ulega silnym wahaniom, co jest wynikiem wahań poziomu wody w Zalewie Wiślanym, z którym ostoja łączy się poprzez rzekę Elbląg. Jezioro jest przykładem półnaturalnego ekosystemu, gdyż zarówno jego wielkość jak i kształt jest wypadkową działań procesów naturalnych zachodzących w dolnej delcie Wisły i prowadzonej tu od kilku wieków gospodarki człowieka (obwałowania, osuszanie, systemy kanałów i rowów, polderyzacja). Bujna i różnorodna szata roślinna, a także specyficzne warunki fizyczne - silnie rozbudowana linia brzegowa, obecność wysp i kęp pływających - sprzyja występowaniu wielu gatunków ptaków. Jest to ostoja ptasia o randze europejskiej E15.

Występuje tu 18 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Rady 79/409/EWG, 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar znajduje się na terenie gminy Elbląg oraz gminy Markusy. Dojazd pociągiem do Elbląga (połączenia bezpośrednie z Gdyni, Białegostoku, Olsztyna). Łatwo także dostać się autobusem. Elbląg leży na skrzyżowaniu drogi 22, E77 oraz S 22. Elbląg zapewnia zróżnicowaną i bogatą bazę noclegowa i gastronomiczną.

Elbląg jest miastem atrakcyjnie usytuowanym na styku dwóch odmiennych krain geograficznych: Żuław Wiślanych i Wysoczyzny Elbląskiej. Sąsiaduje również z Zalewem Wiślanym. Miasto położone jest przy trasie z Warszawy do Gdańska oraz z Europy Zachodniej do Kaliningradu i państw nadbałtyckich. Elbląski port śródlądowy stanowi punkt wyjścia dróg wodnych do miejscowości wczasowo-turystycznych położonych nad Zalewem Wiślanym oraz przez Kanał Elbląski na obszary Pojezierza Iławskiego. W sezonie żeglugowym funkcjonuje komunikacja wodna.

Turystyka krajoznawcza

Zabytki miasta Elbląg:

  • Katedra pw. św. Mikołaja - pierwsze wzmianki o tym obiekcie pochodzą z 1246 roku. Kościół wznoszony był w XIII-XIV wieku.
  • Zespół budynków klasztoru podominikańskiego - budowę rozpoczęto w 1246 roku. Najstarszą częścią tego obiektu jest prezbiterium, posiadające oryginalne sklepienia z początku XIV wieku
  • Brama Targowa - jest to jedyna pozostałość dawnego systemu fortyfikacyjnego miasta. Budowę dolnej części bramy rozpoczęto w 1319 roku, zaś nadbudowano do obecnej wysokości w latach 1420 - 1430.
  • Szpital św. Ducha - kompleks budynków, który pierwotnie służył jako przytułek dla bezdomnych i chorych. Jego budowę rozpoczęto w XII wieku.
  • Kościół św. Jerzego - kościółek ten wymieniany był w dokumentach z 1360 roku. Obiekt ten posiada ciekawą konstrukcję. Wnętrze nie ma sklepień lecz płaski drewniany strop, na którym zachowała się polichromia z 1609 roku.

Zabytki gminy Elbląg:

  • Kanał Elbląski - będący najbardziej interesującym pod względem technicznym, unikatowym w skali światowej szlakiem wodnym
  • zabytkowy kościół wybudowany w XIV wieku ,Przezmark
  • Tropy Elbląskie - jedyny w swoim rodzaju zabytkowy zespół domów i zagród holenderskich.
  • zespół pałacowo-parkowy z 1886 r. wybudowany na miejscu dawnego dworu z 1383r , Janów
  • Kanał Jagielloński - wybudowany w 1483 r.- jest najstarszą budowlą inżynierską tego typu w kraju
  • Osada Truso - legendarna osada "TRUSO" opisaną w IX wieku przez anglosaskiego żeglarza Wulfstana.
  • Weklice - cmentarzysko ludności kultury wielbarskiej

Inne miejsca warte zobaczenia:

  • Wyspa Nowakowska - otoczona wodami Zalewu Wiślanego, Nogatu, Cieplicówki i Kanału Jagiellońskiego
  • Rezerwat Zatoka Elbląska - zamieszkiwany przez 222 gatunki ptaków.
  • Złota Wyspa - dogodny punkt obserwacyjny ekosystemu Rezerwatu Zatoki Elbląskiej
  • Rezerwat Ujście Nogatu - rezerwat ornitologiczny który został utworzony w celu ochrony bytujących tutaj ptaków i ich siedlisk.
  • Raczki Elbląskie - znajduje się największa depresja w Polsce (1,8 m poniżej poziomu morza).

Turystyka aktywna

Szlaki znakowane:

  • Szlak żółty - "Jantarowy": Szlak ten na całej swojej długości jest fragmentem Międzynarodowego Szlaku Dalekobieżnego Pieszego "E-9" o przebiegu: Atlantyk, Morze Północne, Morze Bałtyckie (Świnoujście, Koszalin, Hel, Gdańsk, Elbląg, Frombork, Braniewo). Przebieg szlaku Jantarowego: Mikoszewo, Jantar, Stegna, Sztutowo, Kąty Rybackie, Skowronki, Przebrno, Krynica Morska-latarnia, Wielbłądzi Grzbiet, Krynica Morska Port. Całkowita długość szlaku wynosi 52 km.
  • Szlak czerwony - "Kopernikowski" - Szlak ten prowadzi z Torunia do Olsztyna, a jego fragment na trasie Elbląg - Braniewo jest ostatnim (na razie) odcinkiem Międzynarodowego Dalekobieżnego Szlaku Pieszego "E-9". Przebieg szlaku od Elbląga: Elbląg-miasto, Elbląg-Bażantarnia, Jagodnik, Próchnik, Łęcze, Suchacz, Kadyny, Tolkmicko, Frombork, Braniewo.
  • Szlak niebieski - "Nadwiślański" - Przebieg szlaku: Sztum - leśniczówka Wilki - Biała Góra - Piekło - rezerwat "Mątowy" - Mątowy Małe - Mątowy Wielkie - Most Knybawski - Lisewo - Boręty - Palczewo - Nowa Cerkiew - Ostaszewo - Żuławki - Drewnica - Mikoszewo. Całkowita długość szlaku wynosi 76 km.

Szlaki Elbląskiej Bażantarni

Historia Bażantarni, jako parku i miejsca wypoczynkowego, sięga początków XIX wieku. Położony blisko miasta kompleks leśny z wieloma jarami, ścieżkami i strumykami zachęcał do wędrówek i spacerów. Zbudowane tu: zajazd Vogelsang (obecna restauracja Myśliwska) i muszla koncertowa stworzyły zaplecze do wypoczynku na odpowiednim poziomie. Dzisiejsza Bażantarnia zajmuje obszar ok. 370 ha. Wytyczono tu piękne znakowane szlaki turystyczne.

  • Szlak czerwony "Kopernikowski" Na odcinku w Bażantarni bierze on swój początek przy restauracji Myśliwska, prowadzi dalej wzdłuż Srebrnego Potoku obok mostku Elewów i Parasola, przez Górę Jagiellońską do parkingu obok gajówki w Dąbrowie. Długość szlaku wynosi 4,5 km, a średni czas przejścia - ok. 1,5 godz.
  • Szlak niebieski - "Okrężny" - podzielony jest na dwa odcinki: szlak niebieski - "Leśny" - łatwy; biegnie od restauracji Myśliwska leśną drogą do Dąbrowy i dalej do Parasola, o długości 3,6 km, a średni czas przejścia wynosi 1 godz.; szlak niebieski - "Górski"- trudny, miejscami bardzo trudny; biegnie od Parasola licznymi jarami, wąwozami i wzgórzami przez Górę Ludową, Czarci Jar, Górę Sowią, Urwisko Krystyny do restauracji Myśliwska. Długość tego odcinka wynosi 6,4 km, a średni czas przejścia - ok. 2,5 godz.
  • Szlak zielony - "Ścieżka Jaszczurek" - Jego początek znajduje się przy węźle szlaków, przed restauracją Myśliwska. Dalej szlak biegnie przez Belweder i Parasol do Stagniewa. Długość szlaku - 7 km, średni czas przejścia - ok. 2 godz.
  • Szlak żółty - "Okólny" - Swój początek bierze przy pomniku przyrody, obok mostku na rzece Kumieli (w pobliżu pętli tramwajowej linii nr 2 przy ul. Marymonckiej). Dalej biegnie obok starego młyna (dawna Hamernia), przez mostek Elewów i obok cmentarza na Dębicy. Kończy swój bieg przed restauracją Myśliwska. Szlak określany jest jako łatwy, jego długość wynosi 9 km, a średni czas przejścia - ok. 3 godz.

Szlaki wodne

Obszary wokół Zalewu Wiślanego to wymarzone miejsce dla turystyki żeglarskiej, kajakowej czy motorowodnej. Tereny te, dzięki wytyczonym szlakom wodnym na Zalewie Wiślanym oraz na gęstej sieci żuławskich rzek i kanałów żeglownych połączonych z Kanałem Elbląskim, umożliwiają dopłynięcie do większości ważniejszych miejscowości i odbycie ciekawych wycieczek kajakami, jachtami, statkami żeglugi pasażerskiej i wodolotami. Tu, nad Zalewem Wiślanym, znajduje się szereg portów i przystani przyjmujących większe i mniejsze jednostki pływające: Elbląg, Kamienica Elbląska, Suchacz, Tolkmicko, Frombork, Nowa Pasłęka, Krynica Morska, Kąty Rybackie.

Istnieje możliwość przepłynięcia trasy z Gdańska przez Elbląg do Iławy, a także z Gdańska przez Nowy Dwór Gdański, Elbląg i Zalew Wiślany do Kątów Rybackich:

  • Gdańsk - Martwa Wisła - Śluza Przegalina - Śluza Gdańska Głowa - Szkarpawa - Rybina - Zalew Wiślany - Nogat - Kanał Jagielloński - Elbląg - rzeka Elbląg - jezioro Drużno - Kanał Elbląski - pochylnie- Małdyty - Miłomłyn - Iława,
  • Gdańsk - Martwa Wisła - Śluza Przegalina - Leniwka - Śluza Gdańska Głowa - Szkarpawa - Rybina - Tuga - Nowy Dwór Gdański - Wisła Elbląska - Zalew Wiślany - Nogat - Kanał Jagielloński - Elbląg - Zalew Wiślany - Frombork - Braniewo - Krynica Morska - Kąty Rybackie. Rzeką Elbląg można wypłynąć na Zalew Wiślany, po którym kursują statki i wodoloty:
  • Elbląg - Krynica Morska - Elbląg,
  • Elbląg - Kaliningrad (Rosja) - Elbląg,
  • Krynica Morska - Kaliningrad - Krynica Morska,
  • Krynica Morska - Frombork - Krynica Morska.

Kanał Elbląski

Warto również wyruszyć w podróż statkiem z Elbląga przez jezioro Drużno i Kanał Elbląski do Ostródy. Przebieg trasy: Elbląg - Jezioro Drużno (0,3 m n.p.m.) - Pochylnia Całuny Nowe - Pochylnia Jelenie - Pochylnia Oleśnica - Pochylnia Kąty - Pochylnia Buczyniec - Jezioro Piniewskie (99,5 m n.p.m.) - Jezioro Sambród - Małdyty - Jezioro Ruda Woda (Duckie) - Jezioro Ilińsk (Jelonek) - śluza Miłomłyn - śluza Zielona - Jezioro Drwęckie - Ostróda.

Gmina wiejska Markusy - leży w południowo zachodniej części powiatu elbląskiego.

Na terenie gminy zachowało się wiele zabytków, do których należą między innymi:

  • szereg zabudowań mieszkalnych i gospodarczych typu holenderskiego;
  • domy podcieniowe z XVIII w. w Markusach, Rozgarcie, Szaleńcu, Stalewie, Zwierznie, Kępniewie;
  • neogotyckie kaplice w Jeziorze;
  • kościół z XIX wieku w Zwierznie;
  • stare cmentarze mennonickie ze stojącymi stelami w Szaleńcu, Kępniewie, Markusach, Węglach-Żukowie, Jeziorze;
  • most zwodzony w Jeziorze;
  • przystań rybacka z budynkiem dawnego zajazdu "Trzy Róże" nad jeziorem Drużno w Węglach-Żukowie;
  • stacje pomp w Węglach-Żukowie.

Zagrożenia:

  • Silne zanieczyszczenie pochodzenia rolniczego, komunalnego i przemysłowego,
  • polowania w bezpośrednim otoczeniu rezerwatu,
  • wypalanie trzcin w okresie wiosennym,
  • bardzo intensywne kłusownictwo rybackie.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Drużno - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu I województwa warmińsko-mazurskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bączek - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• nocek łydkowłosy - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• minóg rzeczny - ryba
• różanka - ryba
• koza - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Staromiejska 1, 10-017 Olsztyn, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Elbląg (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Markusy (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)