Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Przemęcka

Kod obszaru:

PLH300041

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1200,4 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar położony na granicy województw wielkopolskiego i lubuskiego, na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. W jego części północnej i wschodniej dominują jeziora i lasy gospodarcze, zaś w środkowo-południowej- tereny rolnicze, z gęstą siecią osadniczą. Ostoja Przemęcka chroni 12 zróżnicowanych pod względem troficznym jezior. W tym, jezioro o powierzchni 344 ha i 17,1 m głębokości maksymalnej, a więc jedno z największych i najgłębszych jezior południowej Wielkopolski - Jezioro Dominickie. Reprezentuje ono typ bogatego w wapń, mezotroficznego jeziora ramienicowego. W granicach ostoi znajduje się również 9 płytkich przepływowych jeziora eutroficznych, zdominowanych przez zbiorowiska nymfeidów, rdestnic i zespół rogatka sztywnego i o nielicznych zbiorowiskach ramienic. Szczególnym walorem ostoi jest śródleśne dystroficzne Jezioro Święte, w którego sąsiedztwie wytworzone pokłady osadów biogenicznych sięgają ponad 10 m p.p.t.. Pokłady samego torfu mają miąższość ok. 8 m. Ze względu na wielkość i charakter złoża torfowego, rezerwat stanowi bardzo wartościowy obiekt, ponieważ torfowiska mszarne wysokie w południowej Wielkopolsce prawie nie występują. Poza tym są miejscem występowania rzadkich i zagrożonych gatunków roślin, nawet takich, które są reliktami klimatycznymi czy elementami borealnymi.

Ważnymi siedliskami obszaru są: kwaśne dąbrowy, lasy łęgowe, grądy i ekstensywnie użytkowane łąki. Ostoja ma również bardzo duże znaczenie w skali ponadregionalnej dla zachowania licznych populacji gatunków, m. in.: jelonka rogacza, czerwończyka nieparka, selera błotnego. W ekosystemach wodnych ostoi odnotowano aż 12 gatunków zagrożonych ramienic, w tym 3 z nich podlegają ochronie prawnej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja Przemęcka składa się z dwóch części. Pierwsza, zawierająca w swoich granicach Jezioro Domanickie, położona jest na północ od części drugiej. Obszar znajduje się na trenach o szerokiej bazie noclegowej i gastronomicznej, bowiem jest to duży punkt rekreacyjno- turystyczny. Najbliżej znajdziemy gospodarstwo agroturystyczne w Grotnikach i ośrodek wypoczynkowy „Pod Akacjami” w Boszkowie.

Gęsta sieć dobrych, niezbyt ruchliwych dróg, ciekawe krajobrazy, dużo lasów i jezior stanowią zachętę do wycieczek rowerowych i pieszych.

Turystyka krajoznawcza

  • Dwa drewniane wiatraki koźlaki. Jeden z 1794 roku, drugi z 1847 roku. Obydwa stoją w Brennie – ul. Wczasowa i ul. Kargowska
  • XVIII-wieczny kościół parafialny w Brennie pw. Św. Jadwigi. Charakteryzuje się barokowym wystrojem wnętrza. Znajduje się on w centrum wsi przy ul. Kościelnej
  • XIX-wieczny dwór z parkiem oraz zabudową folwarczną w Wijewie. W parku znajduje się kilka pomników przyrody. Między innymi buk pospolity o obwodzie 305 cm, 18-metrowy wiąz szypułkowy, trzy dęby szypułkowe, mające ponad 20 metrów wysokości oraz lipy szerokolistne i drobnolistne.

Turystyka piesza

Gmina stanowi również doskonały teren dla rozwijania turystyki pieszej. Urozmaicona rzeźba terenu, bogata szata roślinna, liczne jeziora i ścieżki wokół nich bardzo sprzyjają pieszym wędrówką po regionie. Jedną z ciekawszych wycieczek pieszych jest szlak wiodący wzdłuż pn-wsch. brzegów jezior o długości ok 5 km:

Jezioro Białe - Jezioro Dominickie - Jezioro Przemęckie - Jezioro Wieleńskie

Dwie największe wsie gminy Brenno i Wijewo połączone wspaniałym szerokim chodnikiem i piesza komunikacja miedzy nimi jest czystą przyjemnością. Obydwie wsi posiadają dużo chodników, co stwarza doskonałe warunki do spacerów.

Turystyka wodna

Piękne malownicze jeziora połączone ze sobą siecią kanałów stwarzają doskonałe warunki do uprawiania sportów wodnych. Na jeziorach tych wytyczono jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce „Szlak konwaliowy”, który swoją nazwę wziął od wyspy w centralnej części Jeziora Radomierskiego. Cały szlak ma kształt pętli, liczy 41 km i na jego przepłynięcie należy przeznaczyć 3 dni z dwoma noclegami. Należy tutaj dodać, że Szlak Konwaliowy posiada wodne połączenia z kanałami Obry i kolejnym ciągiem Jezior Zbąszyńskich a także poprzez Kanał Mosiński z Wartą.

Trasa Szlaku Konwaliowego : J.Białe – J.Breńskie – J.Trzytoniowe – J.Wieleńskie – J.Osłonińskie – J.Górskie – J.Olejnickie – J.Radomierskie (Wyspa Konwaliowa) – J.Przemęckie Duże – J.Błotnickie – J.Boszkowskie – J.Małe (Buckie) – J.Wielkie – J.Dominickie – J.Krzywe – J.Maszynek – J.Brzeźnie – J.Lincjusz – J.Miałkie – J.Białe

Turystyka rowerowa

Gęsta sieć dobrych, niezbyt ruchliwych dróg, ciekawe krajobrazy, dużo lasów i jezior – to główne plusy przemawiające na rzecz turystyki rowerowej po Gminie Wijewo i okolicy.

  • Trasa 1: Brenno – Wijewo - Potrzebowo – Sława – Śmieszkowo – Spokojna – Kaszczor – Wieleń – Brenno – długość trasy 43,5 w tym na terenie Gminy Wijewo 21 km
  • Trasa 2: Brenno – Górsko – Olejnica – Osłonin – Wieleń – Wijewo - Brenno – długość trasy 25 km w tym na terenie Gminy Wijewo 15 km
  • Trasa 3: Brenno – Zaborówiec – Dominice – Górsko – Miastko – Brenno – długość trasy 37 km w tym na terenie Gminy Wijewo 17 km
  • Trasa 4: Brenno – Zaborówiec – Włoszakowice – Boszkowo – Dominice – Górsko – długość trasy 30 km w tym na terenie Gminy Wijewo 23 km

Zagrożenia:

Podstawowym zagrożeniem jest presja rekreacyjno-turystyczna prowadząca m. in. do zabudowywania terenów lądowych, co skutkuje niszczeniem litoralu, wraz ze stanowiskami chronionych gatunków roślin naczyniowych oraz grzybów. Inne zagrożenia to: niewłaściwa gospodarka wodno- ściekowa i wzrost zanieczyszczania wody, wykorzystywanie rybackie i wędkarskie, naturalna sukcesja łąk świeżych, wilgotnych i turzycowisk, zbyt duża eliminacja martwego drewna na obszarach leśnych oraz ewentualne próby zmiany składu gatunkowego drzewostanów.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Przemęcki Park Krajobrazowy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bielik - ptak
• mopek - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• różanka - ryba
• koza - ryba
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• kumak nizinny - płaz
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• selery błotne

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, ul. 28 Czerwca 1956 nr 223/229, 61-485 Poznań, tel.: 61 831 11 77, fax 61 831 11 99, e-mail: sekretariat.poznan@rdos.gov.pl, www.poznan.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Przemęt (wolsztyński, woj. wielkopolskie)
• Wijewo (leszczyński, woj. wielkopolskie)
• Wschowa (wschowski, woj. lubuskie)