Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Dolnego Bobru

Kod obszaru:

PLH080068

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1730,1 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar składa się z dwóch enklaw doliny dolnego Bobru (z przerwą w okolicy Nowogrodu Bobrzańskiego) i fragment doliny rzeki Brzeźniczanki u jej ujścia do Bobru w rejonie Nowogrodu Bobrzańskiego. Dolina Bobru to średniej wielkości rzeka nizinna z głęboko wciętym korytem i terasami zalewowymi w międzywalu. podłużny doliny na tym odcinku wynosi 43 m. Dolina ma charakter naturalny z meandrami i starorzeczami (wody stanowią 2%). Brzegom rzeki towarzyszy zwykle pas nadrzecznych zarośli wierzbowych oraz pozostałości łęgów wierzbowych. Taras zalewowy stanowią zarastające łąki - 7%, a także pola uprawne – 53% i niewielkie lasy łęgowe i grądowe (grąd środkowoeuropejski, łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe i łęg wierzbowy) – 34%. Lasy iglaste zajmują 4% powierzchni obszaru.

Obszar ma duże znaczenie dla zachowania ciągłości korytarza ekologicznego doliny rzeki Bóbr. Łącznie stwierdzono tu 15 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Znajdują się tu także ważne stanowiska trzepli zielonej, jelonka rogacza, a także bobra europejskiego. Ostoja ma duże znaczenie dla ochrony kozy złotawej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar obejmuje dolinę od Żagania do Dychowa. Część południowa obszaru - od Żagania do Nowogrodu Bobrzańskiego należy do mikroregionu Obniżenie Bobrzańskie i Wzniesień Żarskich. część północna - od Nowogrodu do Dychowa znajduje się w mezoregionie Dolina Dolnego Bobru. Dychowie znajduje się elektrownia i stopień wodny zasilany wodami z zapory w Krzywańcu (na północ od Nowogrodu) przeprowadzanymi osobnym kanałem, biegnącym na zachód od właściwej doliny rzeki.

Obszar jest łatwo dostępny samochodem. Można tam dojechać drogą Szprotawa – Żary do miejscowości Żagań, gdzie trzeba skręcić na północ. Do miejscowości Nowogród Bobrzański prowadzi droga wzdłuż doliny. Na odcinku Nowogród Bobrzański – Dychów trzeba korzystać z dróg lokalnych.

ŻAGAŃ

Turystyka krajoznawcza:

  • Zespół Poaugustiański - Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP
  • Zespół Poaugustiański - Dawny klasztor augustianów
  • Zespół Poaugustiański - dawny spichlerz klasztorny
  • Zespół Poaugustiański - dawny konwikt
  • Pałac Książęcy
  • Park Książęcy
  • Kościół p.w. św. Piotra i Pawła
  • Kościół p.w. św. Krzyża
  • Kościół p.w. Nawiedzenia NMP
  • Kościół p.w. Ducha Św.
  • Kaplica Bożego Grobu
  • Dawne Kolegium Jezuickie
  • Wieża Kościoła Poewangelickiego – widokowa
  • Mury miejskie
  • Wieża ratuszowa
  • Pałacyk (Biblioteka Miejska)
  • Pałacyk (Sąd Rejonowy)
  • Pałacyk (Urząd Miejski)
  • Zespół Szpitalny Św. Doroty

Turystyka aktywna:

Żagańskie ścieżki edukacyjne to ścieżka dzików, wraz ze ścieżką lisów, wiewiórek i obozowymi, które tworzą 30 kilometrową sieć Żagańskich Ścieżek Edukacyjnych:

  • Ścieżka Dzików (9,5 KM) - prowadzi przez nadbrzeżne łąki nad Bobrem, jego starorzecza i monokulturowe, sosnowe lasy rozległego kompleksu Borów Dolnośląskich.
  • Ścieżka Lisów (9,5 KM) - jej najciekawszym odcinkiem jest wędrówka prawym brzegiem rzeki Czerny. Napotykamy tu pomnikowe dęby i buki, a w starorzeczach Czerny liczne babrzyska.
  • Ścieżka Wiewiórek (po parku żagańskim). Jesteśmy na terenie zespołu parkowo - pałacowego o powierzchni ponad 100 hektarów.
  • Ścieżki Obozowe Żagańskie obozy jenieckie to historia pięciu pokoleń żołnierskich - od wojen napoleońskich począwszy, po przez wojny francusko-pruską, aż po pierwszą i drugą wojnę światową. Szczególnie ta druga pozostawiła najwięcej pamiątek po jeńcach.

Turyści korzystają z bazy hotelowej w Żaganiu oraz gospodarstw agroturystycznych.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należą:

  • przekształcenia antropogeniczne cieków - powoduje zanik naturalnych biocenoz dolin cieków oraz częściowy zanik naturalnej ichtiofauny;
  • spływ ścieków z pobliskich ośrodków miejskich i wiejskich - powoduje obniżenie jakości wód Bobru i zagrożenie dla występujących w nim ryb;
  • zapora w Krzywańcu i stopień wodny w Dychowie - powodują utrudnienie w migracji ryb.
  • duże okresowe wahania poziomu wody w Bobrze związane z eksploatacją hydroelektrowni oraz płukanie namułów z cofek jazów;
  • susza hydrologiczna (niskie stany wód w Bobrze i mniejszych ciekach) - powoduje częściowy zanik naturalnej ichtiofauny.
  • intensyfikacja uprawy łąk i ich przekształcanie na pola uprawne - powoduje zanik łąk niżowych użytkowanych ekstensywnie.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• koza złotawa - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• kozioróg dębosz - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Jagiellończyka 8, 66-400 Gorzów Wielkopolski, tel: (95) 711-53-38, fax: (95) 711-55-24, e-mail: sekretariat.gorzowwlkp@rdos.gov.pl, www.gorzow.rdos.gov.pl
  • Oddział Zielonogórski PTTK w Zielonej Górze, ul. Kupiecka, 65-426 Zielona Góra, tel. 68 327 03 23, e-mail: poczta@omzgora.pttk.pl, www.omzgora.pttk.pl
  • Polsko-Niemieckie Centrum Promocji i Informacji Turystycznej, Stary Rynek 1, tel/fax.: (68) 323-22-22, turystyka@zielona-gora.pl
  • Centrum Informacji Turystycznej, ul. Jana Pawła II 15, 68-100 Żagań, Tel./fax. 68 477 10 90, e-mail: it@um.zagan.pl

Jednostki administracyjne:

• Bobrowice (krośnieński (lubuskie), woj. lubuskie)
• Dąbie (krośnieński (lubuskie), woj. lubuskie)
• Nowogród Bobrzański (zielonogórski, woj. lubuskie)
• Żagań (żagański, woj. lubuskie)