Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jezioro Wicko i Modelskie Wydmy

Kod obszaru:

PLH32_11

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2615 ha

Status formalny:
Obszar konsultowany przez Ministerstwo Środowiska od 2010 r.

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar Jezioro Wicko i Modelskie Wydmy obejmuje bardzo dobrze wykształcone i zachowane nadmorskie wydmy białe i inicjalne stadia nadmorskich wydm białych oraz najlepiej zachowane w województwie zachodniopomorskim płaty nadmorskich borów bażynowych. Bory bażynowe na tym obszarze prezentują całe spektrum swojego zróżnicowania. W obszarze znajduje się także duże eutroficzne, jezioro przymorskie - Wicko. Maksymalna głębokość wynosi 6 ha; dno jeziora stanowi kryptodepresję. Wśród borów bażynowych znajdują się wysokie wydmy paraboliczne o historycznej genezie - w części zalesione kosodrzewiną, ale w części z zachowanymi płatami wydmowej roślinności napiaskowej.

Obszar leży w granicach Centralnego Poligonu Sił Powietrznych (Poligon Wicko Morskie), intensywnie użytkowanego do ćwiczeń wojskowych. W związku z tym, że teren jest czynnym poligonem, nie doszło dotychczas do umocnienia i przekształcenia wydm nadmorskich, a także do masowej presji turystycznej oraz degradacji borów bażynowych.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar rozciąga się od Jarosławca niemalże do miejscowości Lędowo Osiedle, w sąsiedztwie obszaru położone są Jezierzany, Łęcko i Królewo. Do miejscowości tych i obszaru można dojechać skręcając na północ z drogi wojewódzkiej nr 203 (Ustka – Darłowo) np. w miejscowości: Postomino lub Chudaczewo. W związku tym, ze Jarosławiec jest dużym kąpieliskiem morskim łatwo można dostać się do niego autobusami ze Sławna, Słupska, Darłowa, Rusinowa czy Ustki.

Od niedawna czynny jest Aqua Park w Jarosławcu z kompleksami otwartych basenów. Ponadto Jarosławiec oferuje inne atrakcje charakterystyczne dla miejscowości nadmorskiej. Ciekawe mogą być wycieczki piesze i rowerowe wokół jeziora Wicko.

Należy wziąć także pod uwagę, to że obszar znajduje się na terenie poligonu wojskowego, obecnie zamykanego dla postronnych w czasie ćwiczeń. Teren poligonu można zwiedzić poruszając się drogą przecinającą poligon wzdłuż od Ustki do Jarosławca.

Na bogatą ofertę noclegową składają się pokoje gościnne, pensjonaty i kwatery agroturystyczne m.in. w Jarosławcu, Ustce.

Ustka

Turystyka krajoznawcza

  • Latarnia morska: Jej światło widać z odległości prawie 30 kilometrów. W 1892 roku powstała istniejąca do dziś budowla z czerwonej cegły z ośmiokątną wieżą. Podczas wojny nie doznała żadnych uszkodzeń.
  • Usteckie spichlerze: Zachowały się zarówno po wschodniej jak i po zachodniej stronie portu. Wciąż jeszcze przypominają, że w malowniczej epoce żaglowców i parowców Ustka była ważnym ośrodkiem międzynarodowego handlu.
  • Usteckie Łazienki: w Ustce już przed I Wojną światową leczono choroby dróg oddechowych, reumatyzm, choroby układu krążenia, tarczycy, żołądka i choroby nerwowe. Tym celom służył zakład przyrodoleczniczy, czyli łazienki, zbudowane w 1912 roku. Gmach, który dziś tworzy najstarszą część łazienkowego kompleksu, zaprojektował architekt Dunkel z Sopotu.
  • Kościół Najświętszego Zbawiciela: Wybudowany w 1887 roku w stylu neogotyckim, na wydmie znajdującej się wtedy hen, poza poza Ustka. Taka lokalizacja świątyni była przyczyna protestów ówczesnych mieszkańców, gdyż stary kościół (z 1356 roku) usytuowany był na niewielkim placu kolo portu, w samym sercu wsi. Po wybudowaniu przeniesiono zabytkowy krzyż i dwa obrazy pochodzące z XVIII wieku.
  • Port: Pierwszy port, którego mola i pomosty były zbudowane z drewnianych skrzyń wypełnionych kamieniami, istniał w Ustce co najmniej od połowy XIV w.
  • Domki rybackie i kamieniczki w Ustce - stare zabudowania usytuowane wzdłuż wąskich uliczek prowadzących do starej części Ustki. Ustka pierwotnie była grodziskiem do którego prowadziła droga łącząca ją z innymi warowniami. Wzdłuż drogi od XI wieku, budowano pierwsze rybackie chaty kaszubskie oraz zabudowy typowo rolnicze, widoczne do dziś w podwórzach kamienic. W ich miejsce na przestrzeni wieków powstawały murowane domostwa mieszczańskie a następnie były one przebudowywane na kamieniczki. Ich przebudowa trwała od końca XIX wieku do lat 30. XX wieku. Kamienice budowane były z muru pruskiego. Zachowane do dziś szachulcowe kamieniczki stanowią zabytkową architekturę Ustki.
  • Zaułek kapitański: Niewielki placyk wokół którego zachowało się jeszcze kilka starych kamienic. Ich fundamenty są dużo starsze; mogą mieć setki lat. Od 1357 do 1889 roku stał tu średniowieczny kościółek pod wezwaniem Jana Chrzciciela i Świętego Mikołaja, patrona kupców i żeglarzy. Miał on dość wysoką wieżę, która służyła żeglarzom jako punkt nawigacyjny. Wokół stały kamienice najznamienitszych mieszkańców Ustki - kapitanów statków. Stąd nazwa „Kapitański Zaułek”.
  • Promenada nadmorska: Nadmorski park spacerowy powstał w 1875 roku.
  • Bunkry: Zachodnia część Ustki jest wręcz naszpikowana wojskowymi fortyfikacjami. To żelbetonowe bunkry w kształcie grzybków dla karabinów maszynowych oraz ukrycia dla czołgów i armat. Świetnie zamaskowane, tworzyły powiązany, krzyżowy system ognia. Budowano je na początku lat pięćdziesiątych, w dobie zimnej wojny. Rozbudowę przerwano nagle w połowie lat 50.

Turystyka aktywna

Szlaki i trasy rowerowe

  • Szlakiem Zwiniętych Torów – szlak rowerowy: Trasa rowerowa ciągnie się po terenie unikatowych walorów przyrodniczych w strefie chronionego krajobrazu. Długość trasy obejmuje 20,7 km po drogach gruntowych głównych szlakiem w jedną stronę.
  • Ścieżka dydaktyczna "Orzechowska wydma': Trasa liczy 2,8 km i została tak wytyczona, aby zwiedzającym pokazać fragment specyficznego krajobrazu południowego wybrzeża Bałtyku.
  • Szlak 3 pomostów widokowych na jeziorach Gardno, Dołgie Małe i Dołgie Wielkie
  • Szlakiem elektrowni wodnych (ok. 20 km dojazd z Ustki do Słupska, następnie ok. 70 km trasy w jedną stronę)
  • Szlak poligonowy Ustka - rezerwat “Jezioro Modła”- Wicko Morskie- Jarosławiec (ok. 28 km w jedną stronę). Jazda rowerowa po podusteckim poligonie wojskowym jest możliwa nawet kilka razy w roku, ale pod warunkiem uzyskania zgody dowództwa. Na poligonie odnajdziemy m.in. pozostałości dawnych wsi Broń i Zalesi, zabytkowe urządzenia przetoki między przymorskim, zarastającym jeziorem Modła, a Bałtykiem oraz budowle z czasów międzywojennych, kiedy było tu niemieckie lotnisko i wodowisko na jeziorze Wicko. Stacjonowały tu m.in. wodnosamoloty, których eskadry uderzyły na polskie wybrzeże w 1939 roku. Przez wiele powojennych lat ćwiczyły tu armie państw Układu Warszawskiego. Obecnie jest to poligon na którym często ćwiczą wojska państw NATO. Dalej z Jarosławca ok.20 kilometrowa, przepiękna trasa rowerowa, wiodąca przeważnie czerwonym szlakiem ciągnie się wzdłuż Bałtyku do Darłówka
  • Letnie wyprawy rowerowe na Bornholm: Na sezon letni (zwykle od końca czerwca do końca sierpnia) Żegluga Gdańska uruchamia połączenie promowe przez Bałtyk między Ustką i Nexo. Prom zabiera rowery, samochód zostawić należy na parkingu w Ustce. Na Bornholm, by poznać jego najciekawsze miejsca trzeba zarezerwować sobie przynajmniej tydzień. Wyspa ta licząca w obwodzie ok. 150 km, ma ponad 200 km tras rowerowych łącznie. Ze względu na dobrą nawierzchnię bornholmskich tras rowerowych najbardziej przydatnym będzie nie tzw. góral, a rower trekkingowy (zwany też turystycznym) na 28-calowych kołach.
  • Międzynarodowy szlak rowerowy R-10 na odcinku Rusinowo- Stilo: Początek szlaku na fragmencie Wybrzeża Słowińskiego rozpoczyna się na 237 kilometrze trasy turystycznej rowerowej R-10 zwanego Międzynarodowym Szlakiem Rowerowym, dokładniej we wsi Rusinowo w gminie Postomino.

Szlaki kajakowe

Kajakarze korzystają ze szlaków wodnych - rzeką Łupawą przy ujściu której położona jest niezwykle atrakcyjna wieś Rowy: lub rzeką Słupią.

  • Łupawa: rzeka jest zaliczana do najtrudniejszych szlaków kajakowych na Pomorzu. Rzeka przepływa najpierw przez interesujące krajobrazowo jezioro Jasień, największe w Parku Krajobrazowym „Dolina Słupi”, następnie jako górski potok przez głęboko wciętą dolinę przełamuje się przez pasma moren, aby zniknąć w rozległym i płytkim jeziorze Gardno, do którego dociera płaską nadmorską równiną.
  • Słupia: tą górska rzeką można spłynąć do morza. Wypływa ona na wysokości około 178 m n.p.m. z torfowisk koło Sierakowskiej Huty, na Pojezierzu Kaszubskim, a kończy bieg, uchodząc w Ustce do Bałtyku. Ten ciekawy szlak kajakowy ma wielki atut: 62-kilometrowy odcinek z Sulęczyna do Gałęźni Małej w regulaminach GOK-PTTK widnieje w wykazie górskich szlaków kajakowych.

Zagrożenia:

Obecne użytkowanie terenu nie wydaje się stwarzać zagrożenia dla walorów w przyrodniczych poligonu. Potencjalnym zagrożeniem może być ograniczenie zasięgu poligonu, a także zmiana dotychczasowego podejścia do lasów na poligonie i np. podjęcie użytkowania borów bażynowych rębnią zupełną.

Potencjalnym zagrożeniem jest także urbanizacja, zwłaszcza miejscowości Królewo, Łącko, Wicko Morskie.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Pas Pobrzeża na zachód od Ustki - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• estuaria
• laguny przybrzeżne *
• inicjalne stadia nadmorskich wydm białych
• nadmorskie wydmy białe (Elymo-Ammophiletum)
• nadmorskie wydmy szare *
• lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• lnica wonna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Postomino (sławieński, woj. zachodniopomorskie)
• Ustka (słupski, woj. pomorskie)