Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Tyśmienicy

Kod obszaru:

PLB060004

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

7363,7 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Obszar Dolina Tyśmienicy obejmuje fragment doliny rzeki Tyśmienicy od stawu Siemień (w okolicy Ostrowa Lubelskiego) do ujścia tej rzeki do Wieprza. Dolina Tyśmienicy na odcinku objętym obszarem Natura 2000 położona jest w dwóch regionach fizyczno-geograficznych - z Regionu Polesia przechodzi w dole rzeki na teren Nizin Środkowopolskich. Ujściowy odcinek doliny stanowi fragment Pradoliny Wieprza. Dolina Tyśmienicy odznacza się wysokimi walorami przyrodniczymi. Zachowały się one, pomimo że znaczna część rzeki została skanalizowana (od źródeł do m. Jezioro), lub znacząco skrócono jej bieg (od m. Jezioro do ujścia do Wieprza pod Kockiem), a dolinę pocięto siecią rowów. Ze względu na zróżnicowany krajobraz, na który składają się różnorodne siedliska i biotopy, znajduje się tam bogata szata roślinna. W dolinie stwierdzono stanowiska chronionych i rzadkich gatunków roślin, np. lilie wodne grzybienie białe i grążel żółty, najmniejszą roślinę kwiatową świata – wolfię bezkorzeniową, drapieżną rosiczkę, goryczka wąskolistna. Dolina rzeki ma zmienną szerokość, dawniej bagnista i zalewana, potem w dużej części pocięta została rowami melioracyjnymi. Jednak mimo drastycznych zmian, w dolinie zachowały się podmokłe łąki z fragmentami turzycowisk, miejscami występują zarośla wierzbowe i olszyny. Bardzo cennymi siedliskami są starorzecza, a także powstałe w efekcie ludzkiej działalności torfianki.
Obszar doliny Tyśmienicy ma duże znaczenie dla ochrony ptaków - daje schronienie niezwykle licznym populacjom ptaków siewkowych: kulików, rycyków, bekasów, kaczek, rybitw i chruścieli. Warunkiem bytowania tak licznych populacji ptaków jest regularne koszenie łąk w dolinie, co skutecznie hamuje sukcesje i nie pozwala im zarastać. Dodatkowym atutem doliny są stawy w Siemieniu, których znaczną powierzchnię zajmują szuwary trzcinowe i pałkowe. W stawach tych pierzy się corocznie kilkaset osobników łabędzia niemego. W ostoi tej stwierdzono występowanie co najmniej 23 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. 11 gatunków występujących tu ptaków uznawanych jest za gatunki zagrożone - umiezsczono je w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.
Dolina stanowi również ważną ostoje wydry oraz kilku zagrożonych gatunków ryb. Poza tym występują tu takie gatunki roślin chronionych jak: grzybień biały, grążel żółty, bagno zwyczajne, kruszyna pospolita. Obszar doliny otoczony jest terenami rolniczymi.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Siemień:
Młyn wodny w Siemieniu z 1899 r., Stary Kościół w Siemieniu, zespół dworski rodziny Zaorskich, wycieczki piesze i rowerowe, Dni Siemienia.
Kock:
Rynek kocki, Pałac Księżnej Anny Jabłonowskiej, Ogrody pałacowe , Kościół parafialny, Budynek rabinacki „Rabinówka”, „Stara Plebania”.
Ostrów Lubelski: PTTK Oddział w Chełmie, Informacja Turystyczna w Chełmie
Najłatwiej trafić do ostoi dojeżdżając do miejscowości Siemień, oddalonej od Lublina o 48 km i 9 km od Parczewa. Siemień położony jest na trasie Lublin-Parczew-Biała Podlaska, stąd też bez problemu można dojechać do niego transportem publicznym bądź własnym. Miejscowość ta położona jest przy największym w całym województwie lubelskim, kompleksie stawów 790-hektarowym, zbudowanym przez jeńców tatarskich w II połowie XVII wieku za panowania Władysława IV. Ze wspaniałymi rozległymi stawami powiązany jest przestrzennie okazały niegdyś park, na terenie którego wybudowano zespół? dworski - obecnie siedziba Gospodarstwa Rybackiego. Podobne zespoły pałacowo-parkowe można zobaczyć w okolicznych wsiach: Żminne, Glinny Stok, Miłków. Na zwrócenie uwagi zasługuje również zabytkowy drewniany kościół w Siemieniu z 1931r. oraz dwie późnobarokowe kapliczki w kształcie słupów. Ponadto na terenie gminy Siemień znajduje się wiele innych obiektów zabytkowych, jak: młyn wodny z XIX wieku, położony nad rzeką Piskornicą - dopływu rzeki Tyśmienicy, kapliczki przydrożne, czworaki. Bardzo dobre warunki do wypoczynku zapewnia również sąsiadująca gmina Czemierniki, która ze względu za swoje bogate wartości historyczno-kulturowe została wpisana do rejestru zabytków województwa lubelskiego. Na obszarze gminy ochroną prawną objęto również 6 obiektów - pomników przyrody. Z Siemienia prowadzi droga lokalna do miejscowości Czemierniki, gdzie można przenocować w schronisku młodzieżowym.
Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107 w Lublinie. Lokalne organizacje turystyczne można odwiedzić w Nałęczowie, Włodawie, Dęblinie, Zamościu, Tomaszowie Lubelskim, Lublinie.

Zagrożenia:

Pomimo wysokich walorów przyrodniczych doliny, na jej terenie nie został stworzony żaden obszar ochrony przyrody. Zagrożenia ostoi wynikają z działalności człowieka i związane są z wypalaniem łąk i ich zaorywaniem, regulacją stosunków wodnych, ręcznym wydobywaniem torfu oraz niezorganizowanym pozbywaniem się odpadów z gospodarstw domowych. Poważne niebezpieczeństwo dla doliny stanowi również usuwanie roślinności szuwarowej, tępienie ptaków rybożernych na stawach oraz wędkarstwo. Sztuczne odwadnianie i zaprzestanie koszenia łąk przyczynia się do wtórnej sukcesji, a tym samym wpływa inwazyjnie na osiadłe tam populacje ptaków.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• zimorodek - ptak
• sowa błotna - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa mała - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• bielik - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Dyrekcja Zarządu Lubelskich Parków Krajobrazowych Kazimierz Dolny Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie http://www.lublin.rdos.gov.pl fax: (081) 74 24 330, tel.: (081) 74 24 312 Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107, Lublin tel.: (81) 532 14 48, fax.: (81) 532 14 48 Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa Informacja Turystyczna w Chełmie http://www.itchelm.pl/ Oddział Wojskowy PTTK w Chełmie ul. Lubelska 139d/15 22-109 Chełm 6 e-mail: ow_pttk_chelm@op.pl, http://ow_chelm.pttk.pl tel. 507 324 323, 600 970 932

Jednostki administracyjne:

• Kock (lubartowski, woj. lubelskie)
• Ostrów Lubelski (lubartowski, woj. lubelskie)
• Ostrówek (lubartowski, woj. lubelskie)
• Parczew (parczewski, woj. lubelskie)
• Siemień (parczewski, woj. lubelskie)
• Borki (radzyński, woj. lubelskie)
• Czemierniki (radzyński, woj. lubelskie)
• Radzyń Podlaski (radzyński, woj. lubelskie)
• Wohyń (radzyński, woj. lubelskie)