Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Nietoperzy Gór Sowich

Kod obszaru:

PLH020071

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

21324,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 291 - 1020 m npm i obejmuje większość pasma Gór Sowich, które zbudowane są z gnejsów prekambryjskich, stanowiących najstarszą jednostkę strukturalną Sudetów. Tworzą się na nich gleby ubogie w składniki odżywcze, silnie szkieletowe i kwaśne, szczególnie w partiach szczytowych. Zachowały się tu fragmenty naturalnego zbiorowiska świerczyny górnoreglowej.  Obszar obejmuje m.in. dolinę przełomową częściowo uregulowanej Bystrzycy ze zbiornikiem zaporowym, zwanym jeziorem Bystrzyckim. Zbocza tej doliny porastają lasy liściaste – klonowo-lipowe (około 40 ha), kwaśne buczyny i niewielkie fragmenty grądów, a jej dno zajmują łąki kośne o bogatym składzie gatunkowym (około 300 ha). Są to najlepiej zachowane w regionie łąki tego typu.
Obszar obejmuje 16 miejsc zimowania i żerowiska kolonii rozrodczych nietoperzy: Sokolec, Sztolnia w Bystrzycy Górnej, Jugowice I, II i III, Włodarz, Srebrna Sztolnia koło Walimia, Rzeczka, Soboń, Osówka, Osówka II, Rościszów - budynek komunalny, Sztolnia za Domem Ani, Sztonia w Podlesiu, Augustyna w Kamionkach, Sztolnia na Chałupą I i (II) w Kamionkach.
Tereny rolnicze zajmują 33,00 % powierzchni terenu, lasy 73 % terenu, w tym: iglaste - 21,00 %, lasy liściaste - 13,00 %, lasy mieszane 37,00 %, łąki i pastwiska 2,00 %, a tereny luźno zabudowane 1,00 % obszaru.
Na terenie obszaru stwierdzono 3 gatunki nietoperzy z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. W Rościszowie występuje jedno z największych letnich zgrupowań nocka dużego w Polsce.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar, mimo rozczłonkowania, jest łatwo dostępny samochodem. Można tam dojechać autobusami PKS, mikrobusami prywatnymi np. do miejscowości Sokolec i Rzeczki lub koleją linii Ząbkowice – Świdnica np. do przystanku Pieszyce.
W Sokolcu działa Stowarzyszenie "Góry Sowie" oferujące pomoc w organizacji wolnego czasu turystom indywidualnym, szkoleniu firm czy zaplanowaniu wycieczek z wyspecjalizowanymi przewodnikami.
Turystyka ekologiczna: O atrakcyjności ostoi stanowią jej walory przyrodnicze.
Turystyka wypoczynkowa: obszar oferuje wszelkie formy wypoczynku związane z wypoczynkiem w górskim lesie.
Turystyka kwalifikowana: piesza górska, wspinaczka, speleologia, rowerowa, konna, narciarstwo biegowe i zjazdowe, inne formy czynnego wypoczynku, takie jak: zjazdy na linach, nocne wyprawy, zbieranie minerałów i zwiedzanie.
Turystyka krajoznawcza: Do najciekawszych atrakcji godnych odwiedzenia należą: sztolnie z okresu II wojny: Rzeczka, Osówka, Włodarz, zamek Grodno w Zagórzu Śląskim, tama i jezioro zaporowe, wieża widokowa na szczycie Wielkiej Sowy, na szczycie Kalenicy, forty ponapoleońskie w Srebrnej Górze, stara kopalnia srebra w Walimiu, muzeum górnictwa z podziemną kolejką w Nowej Rudzie, drewniany kościółek w Sierpnicy. W pobliskiej Świdnicy warto zobaczyć świetnie zachowaną starówkę miejską z ratuszem mieszczącym Muzeum Kupiectwa, zabytki sakralne (wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO w roku 2001 barokowy ewangelicko-augsburski Kościół Pokoju pw. Trójcy Świętej oraz gotycką rzymskokatolicką katedrę pw. św. Stanisława i św. Wacława) i świeckie. W pobliskiej Wierzbnej warto zwiedzić romański kościół z roku 1250, a obok w parku podworskim aż pięć krzyży pokutnych. Godne poznania są zespoły pałacowe: w Kraskowie - barokowy z roku 1776 (obecnie mieści się tu luksusowy hotel), oraz w Domanicach - secesyjny w formie zamku obronnego oraz Muzeum Sztolni Walimskich.
Turyści mogą korzystać z wielu różnorodnych propozycji noclegów: w hotelach w Pieszycach i Jedlinie Zdroju, pensjonatach, kwaterach prywatnych, w gospodarstwach agroturystycznych i schroniskach górskich.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należą:

  • niepokojenie zimujących zwierząt,
  • zmiany mikroklimatu podczas okresu hibernacji nietoperzy, np. palenie ognisk wewnątrz obiektów, turystyka w okresie hibernacji,
  • remonty przeprowadzane w niewłaściwym terminie,
  • zamknięcie otworów wlotowych do kryjówek nietoperzy,
  • nadmierny ruch turystyczny, powiązany z niszczeniem roślinności i zaśmiecaniem terenu.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Park Krajobrazowy Gór Sowich - park krajobrazowy

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• mopek - ssak
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław, rdossekr@duw.pl, http://wroclaw.rdos.gov.pl Dolnośląska Organizacja Turystyczna, ul. Igielna 13, 50-117 Wrocław, Tel.: (71) 344 11 09, (71) 344 11 09, Fax.: (71) 341 79 92, dot@dot.org.pl, http://www.dot.org.pl Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi Dzierżoniowskiej, http://www.lotzd.pl/ Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra", Urząd Gminy Walim: http://www.walim.pl/ Oddział PTTK w Wrocławiu; Nadleśnictwo Świdnica, obręb Bielawa; Nadleśnictwo Jugów, Obręb Jugów; Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Jednostki administracyjne:

• Świdnica (świdnicki (dolnośląski), woj. dolnośląskie)
• Walim (wałbrzyski, woj. dolnośląskie)
• Głuszyca (wałbrzyski, woj. dolnośląskie)
• Jedlina-Zdrój (wałbrzyski, woj. dolnośląskie)
• Pieszyce (dzierżoniowski, woj. dolnośląskie)
• Nowa Ruda (kłodzki, woj. dolnośląskie)
• Bielawa (dzierżoniowski, woj. dolnośląskie)
• Dzierżoniów (dzierżoniowski, woj. dolnośląskie)
• Stoszowice (ząbkowicki, woj. dolnośląskie)