Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Welska

Kod obszaru:

PLH280014

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

3384,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje odcinek rzeki Wel i jej doliny (włącznie z Torfowiskiem Kopaniarze), wraz z przyległymi do niej obszarami bagiennymi tzw. Ostoje Koszelewskie, Zompy Jeglijskie i jezioro Neliwa wraz z otoczeniem. W znacznej części są to tereny, na których zarzucono użytkowanie. Rzeka meandrując, płynie przez częściowo przesuszone torfowiska, w dużej części porośnięte lasem i zaroślami. Pośród lasów występują większe płaty podmokłych łąk oraz alkalicznych torfowisk niskich, mechowisk i szuwarów wielkoturzycowych. Ostoje Koszelewskie to kompleks przyrodniczy suchych i podmokłych lasów, łąk, częściowo osuszonych mokradeł i nieużytków oraz stawów rybnych i torfowisk z zespołem kilkudziesięciu różnej wielkości zbiorników pozostałych po eksploatacji torfu. Zompy Jeglijskie to obszar mokradeł obejmujący torfowiska niskie i przejściowe (Rhynchosporion albae) z licznymi zarastającymi potorfowymi zbiornikami wodnymi, wilgotne łąki oraz zespoły zarośli łozowych i młodego olsu (Alnetae glutinosae) oraz lasów brzozowych. Jezioro Neliwa jest płytkim (maksymalna głębokość 1,5 m) naturalnym jeziorem eutroficznym z podwodnymi łąkami ramienic, otoczonym szerokim pasem szuwarów i zarośli. Od południa jezioro graniczy z lasem, zaś na zachód od niego ciągną się podmokłe łąki.

Łącznie stwierdzono 14 typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz 14 gatunków z Załącznika II. Unikatowo wykształcone torfowisko alkaliczne w dolinie rzeki Wel k. Kopaniarzy stanowi ewenement na skalę krajową. Liczne populacje rzadkich, typowych dla mechowisk gatunków roślin, m.in. Saxifraga hirculus, jedyna tak liczna w regionie oraz Liparis loeselii. Znajdują się tu stanowiska reliktów polodowcowych: Betula humilis, Polemonium coeruleum i Viola epipsila. Oczka wodne Ostoi Koszelewskch i stawy rybne przy rzece Wel są istotnym miejscem rozrodu kumaka nizinnego Bombina bombina. Sama rzek Wel łącząca poszczególne fragmenty obszaru jest ważnym biotopem ichtiofauny oraz ssaków: wydry i bobra.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się w okolicy Lidzbarka oraz Działdowa. Do Lidzbarka można dotrzeć autobusem PKS z Gdańska, Olsztyna i Warszawy. W Lidzbarku i Działdowie znajduje się również dworzec PKP. Na teren ostoi można dojechać autobusem PKS lub pociągiem z wymienionych wyżej miast. W Lidzbarku można zatrzymać się na nocleg w jednym z hoteli, kwater prywatnych lub ośrodków wczasowych. W okolicy ostoi znajduje się kilka gospodarstw agroturystycznych m.in. w Jeleniu, Wąpiersku, Lidzbarku i Kiełpinach. W Lidzbarku funkcjonuje kilka restauracji i barów.

Lidzbark, to malowniczo położone miasteczko nad Jeziorem Lidzbarskim, rzeką Wel oraz na terenie dwóch Parków Krajobrazowych. Niewątpliwie dużym atutem okolic Lidzbarka są liczne lasy i jeziora. Okolice Lidzbarka są terenami rekreacyjno - wypoczynkowych znakomicie nadającymi się do organizacji wycieczek pieszych, rowerowych i konnych, spływów kajakowych oraz do uprawiania wędkarstwa. W okolicy ostoi znajduje się kilka szlaków pieszych oraz ścieżek dydaktycznych m.in. trasa wycieczki przyrodniczej "Lasami do Piasecznń z Lidzbarka do Jeziora Lidzbarskiego. W okolicy istnieje kilka ścieżek rowerowych m.in. wokół Jeziora Lidzbarskiego. Na rzece Wel wyznaczony został szlak kajakowy. Położenie, urozmaicone brzegi, wysepki i zatoki przyciągają nie tyko turystów. Stanowią także ciekawy temat plenerów malarsko - rzeźbiarsko - fotograficznych, a takie odbywają się tu od kilku lat. W pobliżu wsi Klonowo można podziwiać zabytkowy Dąb Rzeczypospolitej, natomiast miłośnicy sztuki ludowej na pewno nie ominą Muzeum Etnograficznego we wsi Jeleń. W Lidzbarku można zobaczyć Warmińsko - Mazurskie Muzeum Pożarnictwa. W czerwcu w Lidzbarku organizowany jest co roku "Lidzbarski Jarmark", na którym prezentowane są prace twórców, rzemieślników z Lidzbarka i okolic. Podczas jarmarku można również skosztować tradycyjnych potraw wiejskich i swojskich wypieków np. chleba wypiekanego tradycyjnie w piecu węglowym. W Siedzibie Welskiego Parku Krajobrazowego w Lidzbarku organizowanych jest wiele imprez edukacyjnych m.in. Ogólnopolski konkurs "Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski" oraz Warsztaty ekologiczne dla dzieci i młodzieży "Ja i mój region".

Zagrożenia:

  • Torfowiska noszą ślady dawniejszej eksploatacji i zabiegów melioracyjnych - choć znaczna część rowów utraciła już swoje pierwotne funkcje i zarasta.
  • W konsekwencji porzucenia rolniczego użytkowania gruntów w granicach Ostoi Welskiej, sukcesja wtórna roślinności może stać się zagrożeniem dla obecnej różnorodności biologicznej obszaru.
  • W okolicach osiedli ludzkich zagrożeniem dla Ostoi Welskiej mogą się okazać procesy urbanizacyjne, a zwłaszcza związane z nimi stopniowe zabudowywanie obecnych łąk i innych obszarów rolniczych i leśnych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Welski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Bagno Koziana - rezerwat leśny
• Jezioro Neliwa - rezerwat leśny
• Ostrów Tarczyński - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• zalotka większa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sierpowiec błyszczący
• leniec bezpodkwiatowy
• skalnica torfowiskowa
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Rybno (działdowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Płośnica (działdowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Lidzbark (działdowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Działdowo (działdowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Dąbrówno (ostródzki, woj. warmińsko-mazurskie)