Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Węgry

Kod obszaru:

pltmp561

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1116,9 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach Shadow List

Opis przyrodniczy:

Obszar w sąsiedztwie wsi Węgry. Występują tu siedliska z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej: starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne, naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne, murawy kserotermiczne, torfowiska przejściowe i trzęsawiska, grąd subatlantycki, bory i lasy bagienne, lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe.
Ponadto spotkać tu można zwierzęta z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: wydra europejska, kumak nizinny, strzebla przekopowa. Strzebla błotna (inaczej przekopowa) jest małą rybką (długości 5 – 10 cm, wyjątkowo do 13,5 cm) z rodziny karpiowatych. Jest to jeden z najrzadszych i najbardziej zagrożonych gatunków ryb w naszym kraju. Ponad dwadzieścia lat temu objęta została całkowitą ochroną gatunkową, a nieco później wpisana do Czerwonej Księgi Zwierząt jako gatunek wysokiego ryzyka, silnie zagrożony.
Miejscem bytowania tej ryby są małe i bardzo płytkie, zanikające zbiorniki wodne (najczęściej są to zagłębienia potorfowe i glinianki), często zarośnięte roślinnością wodną. Powierzchnia lustra wody takich zbiorników zwykle nie przekracza 1 hektara. Woda w zbiornikach, które zamieszkuje strzebla błotna jest bardzo miękka (o odczynie pH 6,0-7,1, czyli obojętnym lub lekko kwaśnym). Pożywnie dla tego gatunku ryby stanowi fitoplankton i zooplankton, bentos, roślinność wyższa oraz wpadające do wody bezkręgowce, które normalnie tu nie występują.
Rozmieszczenie tego gatunku określa się jako wyspowe, ze względu na fakt iż ryba tworzy małe populacje (bardzo często zupełnie odizolowane od innych). Prowadzi przy tym skryty tryb życia, jest płochliwa i ostrożna, rzadko pojawia się na powierzchni wody, co niestety utrudnia jej obserwację.
Ostoja obejmuje rezerwat przyrody „Parów Węgry” o powierzchni 23,12 ha, utworzony w 1968r. w celu ochrony starego lasu mieszanego o charakterze zbliżonym do naturalnego. Znajduje się on na wysokiej skarpie pradoliny Wisły w miejscowości Węgry, ok. 750 m od rzeki Nogat. Jest to stary, ponad 150 letni drzewostan dębowy z domieszką sosny i równie starym drugim piętrem grabowym (wiek najokazalszych dębów szacuje się na 300-400 lat). Na obrzeżu rezerwatu rosną liczne grube dęby, o obwodzie predestynującym je do uznania za pomniki przyrody. Najczęstszym siedliskiem jest las świeży, w części środkowej rezerwatu występują też fragmenty lasu łęgowego. a fragmentach odsłoniętych zboczy Doliny Wisły występują dodatkowo zbiorowiska roślin kserotermicznych.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Ostoja położona jest w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, kilkanaście kilometrów na południe od Malborka, przy drodze krajowej nr 55, 40 km od budowanej autostrady A1 i tylko 70 km od lotniska w Gdańsku.
Ostoja położona jest w dolinie Wisły. Podziwiać można tutaj krajobraz pojezierny. To właśnie walory przyrodnicze, ale również historyczne czynią region atrakcyjnym terenem wypoczynku i sprzyjają do rozwijania turystyki. Autem regionu jest też dobrze rozwinięty węzeł kolejowy w Malborku (stacja pociągów IC) i dobrze działająca komunikacja miejska pomiędzy Sztumem a Malborkiem. Do ostoi najlepiej dostać się w rejon miejscowości Sztum, położonej przy wschodniej granicy z ostoją. Znaleźć można tutaj zarówno bogatą bazę turystyczną, jak również istnieje dogodne połączenie koleją na trasie Malbork – Grudziądz (przewoźnik PCC). Najbliższe lotnisko znajduje się w Królewie Malborskim - 15 km od Sztumu.
Sztum we wczesnym średniowieczu był grodem pruskim , zdobyty w 1236 przez Krzyżaków. W latach 1326-1335 wybudowano zamek - siedzibę wójta zakonnego oraz wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego (rezydencję letnią). Obecnie w części wyremontowanego południowego skrzydła zamkowego mieści się siedziba Sztumskiego Centrum Kultury. Przy zamku działa też Bractwo Rycerskie, które organizuje imprezy artystyczne i kulturalne: turnieje rycerskie, pokazy walk. Wstęp na dziedziniec jest wolny.
Panują tutaj idealne warunki do turystyki aktywnej, tj.: jazda konna, wędkarstwo, polowania, sporty wodne, ścieżki pieszo-rowerowe, lasy, jeziora, liczne zabytki, rejsy wycieczkowe po Wiśle (Tczew, Gniew, Kwidzyn) lub po Nogacie (Białą Góra, Malbork) wraz z zespołem śluz z XIX w., XIX - wieczna śluza na rzecze Nogat w Białej Górze.
Bliższe informacje o obszarze można uzyskać w Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, w Gdańsku.
Można również skontaktować się z jedną z Lokalnych Organizacji Turystycznych (w Chojnicach, Gdańsku, Gdyni, Tczewie, Krynicy Morskiej, Kwidzyniu, Łebie, Czarnej Dąbrówce, Szymbarku, Liniewie, Ustce, Człuchowie, Lęborku, Słupsku, Sztumie, Jastarni, Kartuzach, Sopocie, Wejherowie, Bytowie, Sztutowie).
Lokalne Grupy Działania mają swe siedziby w Kartuzach, Starogardzie Gdańskim, Morzeszczynie, Debrznie, Słupsku, Miastku, Chojnicach.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• strzebla błotna * - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Długi Targ 8/10; 80-958 Gdańsk Tel.: (58) 320 41 39, 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05 Fax.: (58) 323 32 03 it@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Sztum (sztumski, woj. pomorskie)